CAM DAI BAY - Cấm đái bậy

ĐỌC TRÊN MẠNG -6

Cấm đái bậy

CÁI TÍT 'GÂY SỐC', nhưng đọc hết bài thì không hẳn như

vậy... Là những câu chuyện nghiêm túc, chứ chả tầm phào hoặc bậy nhảm gì.

Bắt đầu từ vài ba chuyện đời sống quá là đời thường, tác giả bài viết dưới đây đã khéo dẫn dụ, rồi cùng kết hợp vào những chuyện vô cùng nghiêm túc trong đời sống xã hội của Việt Nam, của các nước khác... Người đọc tự nhiên liên hệ, nghĩ về mấy câu chuyện tác giả kể ra nó thật NHƯ MỘT TRIẾT LÝ SỐNG VÀ HÀNH ĐỘNG, CŨNG LÀ LỐI SỐNG VÀ QUẢN LÝ ĐỜI SỐNG... 

Hãy xem cái cách tác giả luận bàn về văn hóa văn minh - 'Nguồn gốc của văn minh và văn hóa của một cá nhân hay một dân tộc, tác giả viết trong đoạn kết, đều bắt đầu từ những quyết định nhỏ nhặt và đơn giản'. Và ông nêu lên ý kiến khá độc đáo - mà cũng thật là đơn giản dễ hiểu - khi viết rằng - 'Nhiều bạn hỏi nếu tôi “được” tư vấn các nhà lãnh đạo thì tôi sẽ khuyên họ làm gì? (thực tình, ngày mà tôi được mời tư vấn thì ngày đó chắc là ngày sau cùng của trận Thế Chiến Thứ Ba). Tuy nhiên, nếu chuyện khó tin này hiện thực, tôi sẽ nói là các bác hãy ra một lệnh trong ngày đầu tiên nhậm chức là ” tên nào đái bậy hay xả rác bậy sẽ bị nhốt 3 ngày tù”. Và nghiêm chỉnh thực thi luật pháp không nhân nhượng, dù người vi phạm là vợ chồng hay con cháu yêu quý của các bác.

CẢ ĐOẠN VỪA DẪN LÀ CỦA TÁC GIẢ - VỚI NGƯỜI LÃNH ĐẠO, NÓ CHỈ ĐƠN GIẢN VẬY THÔI. ĐIỀU ĐÁNG PHẢI RÚT RA, ĐÓ LÀ VỚI NGƯỜI LÃNH ĐẠO THÌ CHÂM NGÔN NẰM LÒNG LÀ 'HÃY HÀNH ĐỘNG, HÀNH ĐỘNG VÀ HÀNH ĐỘNG'. TỨC LÀ HÃY ÍT NÓI VÀ CHÍNH LÀ PHẢI LÀM NHIỀU HƠN... NÓI.

Xin phép tác giả và Mời các bạn cùng đọc bài viết dưới đây để rõ hơn về cái tít 'gây sốc' đã nêu ở đầu bài. 

VỆ NHI

-------

Cấm đái bậy

Tác giả: T/S ALAN PHAN

Cái hành động nhỏ nhặt nhanh chóng tạo nên một tư duy mới và nhiều kế hoạch bổ sung khác tiếp tục nối đuôi. Càng “làm” nhiều, càng khiến chúng trở thành thói quen hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng.

Con rắn không thay được da phải chết. Những đầu óc không chịu cởi mở thay đổi sẽ ngừng hoạt động. – Friedrich Nietzsche.

Cách đây vài tháng, một chuyện cười được phổ biến quanh vòng các nhà ngoại giao sống ở Hà Nội và tôi được nghe lại từ một quan chức cao cấp Việt. Một du khách Anh hỏi một hướng dẫn viên du lịch,” Chúng tôi đã đi thăm Vịnh Hạ Long (Ha Long Bay), Vịnh Cam Ranh (Cam Ranh Bay)… Một vịnh khác tôi thấy quảng cáo khắp xứ này, chắc phải hấp dẫn lắm, chúng tôi muốn tới Cam Dai Bay.”

Chúng tôi cười một chút, nhưng tôi không biết nghe xong, ông có thấy chút hổ thẹn. Một dấu ấn có thể nhiều hơn các biểu ngữ vinh danh tổ quốc, anh hùng, thành tích…lại là ba chữ đơn giản, “cấm đái bậy”.

CAM DAI BAY, Tây đọc không dấu như thế. Tuy nhiên khẩu hiệu mệnh lệnh tiếng Việt này từ lâu đã'vô hiệu'

Tại New York vào thập niên 1970′s, lối quản trị hành chính của các thị trưởng phe khuynh tả đảng Dân Chủ như Lindsay, Koch…khiến tỷ lệ tội ác công cộng như trộm cướp, giết người, mại dâm…tăng mạnh. Khu Times Square (Công Trường Thời Đại) nổi danh không còn bóng du khách vì đây là trung tâm ổ chứa các tệ nạn về đêm. Kinh tế khủng hoảng, ngân sách lãng phí với các chương trình mị dân. Các ông thị trưởng “siêu tiến bộ” này, cho rằng phần lớn tội phạm là những dân da đen nghèo khó, phải cứu giúp và giáo dục thay vì trừng phạt. Người giàu chạy trốn khỏi thành phố, vì thuế lợi tức và kinh doanh lên rất cao và tội ác càng ngày càng gia tăng, khiến cho ngân sách càng thêm hao hụt.

 

Cổng cửa công sở trường học hoặc nhà dân, sểnh mắt là đái bậy tất. Ngay CA nếu bí quá cũng tương bậy ngay bên lề đường có người qua lại - dù chính lực lượng này phải là những người ra tay luật pháp, chế tài cấm đoán tệ đoan xấu xa kia...

Kết quả là New York gần tuyên bố phá sản vào năm 1975, phải nộp đơn xin chính phủ liên bang cứu viện và Tổng Thống Ford trả lới với câu nói bất hủ,” Drop Dead” (Chết cho rồi).

Cử tri quay bầu cho đảng Cộng Hòa và thị trưởng Rudy Giuliani hứa sẽ quét sạch mọi rác rưởi cho xã hội. Chương trình của ông bắt đầu bằng một bước rất nhỏ: dẹp sạch bọn lau cửa kính xe hơi.

Khoảng 10 năm trước đó, các trẻ em nghèo New York nghĩ ra một cách kiếm tiền lẻ khá công hiệu. Tại vài ngã tư nơi hay xẩy ra nạn kẹt xe, các em xin tài xế cho lau chùi kính xe để đổi lấy một hai đô la tiền “tip”. Phần lớn không ai từ chối lời mời dễ thương này từ các khuôn mặt ngây thơ và cũng vì số tiền quá bé.

Thấy các em làm ăn được, bọn tội phạm nhẩy vào kinh doanh theo bình diện lớn. Các tay đầu gấu được trải khắp thành phố tại mọi ngã tư và gần như đòi tiền mãi lộ mọi tài xế. Trước khi tài xế có dịp phản ứng, chúng xịt loại thuốc chùi nhiều bọt xà phòng xóa hẳn tầm nhìn. Bạn nào không trả 5 đô la (hay hơn nữa cho các siêu xe) phải tự leo xuống lau chùi cửa kính, gây nạn kẹt xe khủng khiếp. Bạn nào phàn nàn có thể bị ăn đòn tại chỗ hay xe bị cào xấy trướt. Chính quyền không can thiệp vì đây là nhóm cử tri “nghèo” cần được xã hội giúp đỡ.

Guiliano diệt trừ bọn “lau kính xe” không nhân nhượng. Chỉ trong 3 ngày khi ông nhậm chức, New York không còn bóng dáng một tên lau kính xe nào, kể cả trẻ em. Đây là một thông điệp ngắn gọn và hữu hiệu. “Chúng tôi không chấp nhận một tệ nạn xã hội nào, dù nhỏ nhoi.” Một thông điệp không hề loan truyền qua các mạng truyền thông hay biểu ngữ, mà bằng “hành động” thực tế, dứt khoát và nhanh chóng. Khỏi cần phải nói thêm là sau đó, New York trở lại với vị trí “Ông Hoàng của các thành phố Mỹ”. Kinh doanh bộc phát tạo thanh khoản cho ngân sách, tội phạm đi xuống vì pháp luật nghiêm khắc, người giàu và du khách nườm nượt quay lại… tất cả vì New York lại trở nên một vùng đất lành, nơi đáng sống.

Cách đây 20 năm, sức khỏe của tôi cũng suy sụp tệ hại. Như nhiều đứa trẻ khác ở Việt Nam, thói quen đánh răng của tôi từ giáo dục gia đình và xã hội là một lần vào buổi sáng khi thức dậy. Khi gặp người đẹp hay dự các buổi họp quan trọng, tôi nhai thêm miếng “gum” bạc hà cho thơm miệng. Cho đến một ngày khi tôi đọc một bài viết là vi khuẩn trong răng thực sự là nguồn gốc của mọi loại bệnh tật, kể cả bệnh tim mạch. Sống hơn 40 năm, chẳng bác sĩ nào nói với tôi điều này.

Từ hôm đó, tôi luôn luôn đánh răng sau mỗi lần ăn, dù ăn nhiều hay ít. Thói quen nhỏ nhặt này cải thiện sức khỏe tôi thấy rõ. Từ bước đầu đơn giản đó, tôi bắt đầu chú ý đến các kiến thức về sức khỏe nhiều hơn, từ cách ăn uống rau củ, tập thể dục đến cách tập thở và ngồi thiền. Tôi hãnh diện mà nói, 20 năm nay, tôi ít bệnh hoạn hơn 40 năm trước đó.

Cái hành động nhỏ nhặt nhanh chóng tạo nên một tư duy mới và nhiều kế hoạch bổ sung khác tiếp tục nối đuôi. Càng “làm” nhiều, càng khiến chúng trở thành thói quen hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng.

Môi trường vệ sinh ở Singapore có thể coi là sạch nhất thế giới. Tất cả bắt đầu bằng một lệnh cấm khạc nhổ, vất rác bừa bãi…nơi công cộng của chính quyền Lý Quang Diệu vào năm 1968. Người dân Singapore đã tập thói quen này khi biết rằng cảnh sát Singapore rất quyết liệt trong việc thực thi luật này (phạt đến 100 đô la Sing khi vất tàn thuốc bậy). Cũng gốc người Tàu, nhưng dân Singapore hành xử khác hẳn người Tàu Trung Quốc, dù nơi công cộng hay chốn riêng tư.

Nguồn gốc của văn minh và văn hóa của một cá nhân hay một dân tộc bắt đầu từ những quyết định nhỏ nhặt và đơn giản. Nhiều bạn hỏi nếu tôi “được” tư vấn các nhà lãnh đạo thì tôi sẽ khuyên họ làm gì? (thực tình, ngày mà tôi được mời tư vấn thì ngày đó chắc là ngày sau cùng của trận Thế Chiến Thứ Ba). Tuy nhiên, nếu chuyện khó tin này hiện thực, tôi sẽ nói là các bác hãy ra một lệnh trong ngày đầu tiên nhậm chức là ” tên nào đái bậy hay xả rác bậy sẽ bị nhốt 3 ngày tù”. Và nghiêm chỉnh thực thi luật pháp không nhân nhượng, dù người vi phạm là vợ chồng hay con cháu yêu quý của các bác.

Khi bỏ tù những tên đái bậy trên đất đai đường phố, người dân sẽ hiểu là các bác cũng sẵn sàng bỏ tù những tên đái bậy trên nền kinh tế và tài chính xứ này.


Nguồn: http://www.gocnhinalan.com/bai-tieng-viet/cm.html

-----

Bài đã đăng trên tuanvietnam

• T/S Alan Phan là một doanh nhân bôn ba làm ăn trên 43 năm qua tại Mỹ và Trung Quốc. Ông cũng là tác giả của 8 cuốn sách Anh và Việt ngữ về kinh tế tài chính của các nền kinh tế mới nổi. Ông tốt nghiệp tại các đại học Penn State, American Intercontinental (Mỹ), Sussex (UK) và Southern Cross (Úc).

Bâng khuâng

Bâng khuâng

Tiến sĩ Minh (PGM) gửi cho tôi và bạn bè trong mailing list của anh một bài viết mà đọc xong cứ thấy lòng bâng khuâng. Một nỗi bâng khuâng cảm được đấy nhưng mà bảo tả ra thì chịu. Nó rất là khó tả.

Bâng khuâng, rất bâng khuâng và thấm thía cái ý tứ tác giả gửi vào...

Đúng thật, mấy câu chuyện rất ngắn ngủi mà tác giả Alan Phan kể ra dưới đây chốt lại có thể chỉ là hai từ ngữ "bâng khuâng", vậy thôi. Như chính tác giả đã viết ra hai từ ngữ đó ở cái dòng chữ sau cùng. Nó gợi cho người đọc bao điều ở đằng sau những con chữ.

Có lẽ văn chương chữ nghĩa là thế, là ở cái điểm này. Ý tại ngôn ngoại, là đọc văn giữa hai dòng chữ.  

Xin phép tác giả và bạn Minh đưa lại đây mọi người cùng đọc và ngẫm nghĩ.

Vệ Nhi g-th


-----

Yêu cho biết sao đêm dài…

Tác giả: Alan Phan

Cách đây hơn 22 năm, sau sự cố Thiên An Môn, tôi ngồi tán gẫu với ba anh trí thức trẻ người Hoa ở một quán cà phê nhỏ đường Nam Kinh, trung tâm Thượng Hải. Đề tài sôi nổi là xã hội Trung Quốc sẽ biến đổi như thế nào và bao giờ thì “biến cố” này sẽ xẩy ra? Anh lạc quan nhất cho rẳng chỉ 2 năm nữa, TQ sẽ có một thể chế mới và nền kinh tế thị trường sẽ chủ đạo các nguồn tài lực của quốc gia. Anh khác thì bi quan, tiêu cực… cho rằng TQ sẽ không thay đổi cho đến khi Thế Chiến Thứ Ba xẩy ra và sau khi TQ mất 1/3 dân số. Anh còn lại theo đạo Trung Dung của cụ Khổng, nghĩ rằng quy trình thay đổi thể chế sẽ mất khoảng 20 năm với những bước nhỏ và chậm. Tôi chỉ ngồi cười không bình luận.

Hỏi lý do, tôi trả lời, “ các anh yêu nước thì đương nhiên phải băn khoăn bức xức. Tôi là người ngoại cuộc, sắp về lại Mỹ. Chuyện TQ đến bao giờ mới thay đổi chắc chắn là một đề tài thú vị; nhưng không ai ngoài người Hoa thao thức vì nó.”

Hai mươi năm sau, tôi lại ngồi cùng một số bạn người Việt ở Cafe LaFayette tại khách sạn Continental. Một anh nói là trời sắp sáng chưa, hay đang còn giữa đêm? Tôi đùa là đêm mới bắt đầu.

Cũng như với đất nước, một cử động nhỏ gì của người mình yêu đủ làm đầu óc quay cuồng trong bão lốc. Một nụ cười kéo ngày nắng dài ra và tô xanh biển rộng. Một giọt nước mắt biến đêm thành vô tận và ánh trăng sao khô héo dật dờ? Một tin vui về sáng tạo và đổi mới làm đôi chân tuổi trẻ bước nhanh hơn trong công việc. Một tin xấu về lãng phí và quan liêu làm đôi vai chùng xuống trong những quán nhậu để quên đời. Tình yêu đất nước đã làm bao nhiêu người trong chúng ta mất ngủ?

Câu hỏi tôi nhận nhiều nhất từ các bạn BCA là bao giờ thì bình minh sẽ đến hở chú?

Năm ngoái khi ghé qua Shanghai, tôi gặp lại anh bạn “bi quan” của tôi ngày nào. Anh đã vào Đảng và đang làm bí thư cho một huyện khá lớn ở Lanzhou. Anh bây giờ ở khách sạn Ritz-Carlton khi về Shanghai, xài toàn hàng hiệu và hãnh diện với quê hương TQ, nơi có nhiều tỷ phú đô la nhất Á Châu. Hỏi thăm về anh bạn “lạc quan”, anh cho biết bạn ấy đã di cư qua Canada và đang dạy học ở một đại học tại Toronto. Còn anh bạn theo chủ nghĩa Trung Dung đã tự tử cách đây hơn 10 năm rồi.

Tôi bâng khuâng, có lẽ anh ta đã không đợi nổi sau một đêm dài vô tận….

Nguồn: http://www.gocnhinalan.com/blog-cua-alan-va-bca/yu-cho-bit-sao-di.html

Thuốc đắng dã tật

THUỐC ĐẮNG DÃ TẬT

          Sau khủng hoảng kinh tế, mỗi khi người ta đưa ra một giải pháp nào, thấy một vài kết quả thì thường nhanh chóng lạc quan.
          Tuy nhiên với một nền kinh tế cần có cái nhìn theo bề sâu và có tính tổng thể - và nhất là có được chỗ đứng khách quan và không có động cơ nào khác ngoài kinh tế xen vào - thì bao giờ người ta cũng phát hiện được sớm cái nhược nó thường kèm theo các giải pháp tức thời như các gói cứu trợ, lượng tiền hoặc các hình thức tín dụng ồ ạt tung ra để cứu vãn một loại thị trường đang sụp đổ... những giải pháp cấp cứu cấp thời như vậy bao giờ cũng đẩy tới bao hệ lụy. Đấy là chưa kể có quốc gia còn dùng tới cả những biện pháp hành chính thì hậu quả tiêu cực cho sức khỏe kinh tế là khôn lường.
          Trên đây là vài lời comment ngoài lề của chủ blog tôi sau khi đọc bài viết của một nhà doanh nghiệp thành đạt. Ông tên là Alan Phan. (xem trích ngang về tác giả này ở phía cuối bài). Kinh doanh giỏi dang, đã đành, Alan Phan còn được coi là "chuyên gia" nổi bật đối với các nền kinh tế mới nổi - do ông đã viết và xuất bản nhiều cuốn sách về các nền kinh tế kể trên. Ông đúng là một người Mỹ gốc Việt đã thành danh thật sự trên doanh trường quốc tế. 
          Mấy dòng viết ở đây cũng là một cách chia sẻ đôi phần với sự phân tích sắc sảo và hợp lý lẽ (nguyên lý, quy luật kinh tế); và mặt khác là các trải nghiệm thực tiễn cũng như nghiên cứu cụ thể riêng của ông Alan Phan (quan sát các thực thể kinh tế như Mỹ và nước Việt ta) - bức tranh ông Phan tạm phác họa hiện tình kinh tế Việt Nam đúng là có nhiều điểm đáng lo hơn vội mừng - mới nghe thì "khó chịu" nhưng tôi nghĩ ngay đến câu thành ngữ Việt Nam có thể áp dụng cho cảnh huống này: "thuốc đắng dã tật".
          Vấn đề bây giờ là liệu các nhà điều hành, quản trị kinh tế vĩ mô tầm quốc gia ở ta có biết nhận về các liều thuốc không mấy dễ uống này hay không mà thôi!?


          Vệ Nhi g-th 

          -------     

Toàn văn bài viết như sau:

Dưới cái đầu bài gây nhiều tò mò: "Việt Nam với giải pháp: Giấu bụi dưới thảm", tác giả Alan Phan đã viết: "Nhờ vài viên aspirin, bệnh nhân đã quay lại sở làm việc, nhưng cái ung thư trong gan ruột vẫn chờ ngày giải phẫu".

Tiến sĩ ALAN PHAN là Chủ tịch Quỹ đầu tư Viasa giải thích thêm: Chiến thuật này bên phương Tây còn kêu là 'đá cái thùng (rác) xuống cuối đường'. Tạm ổn đấy, nhưng một ngày nào đó sẽ có người phải hốt cả bụi hay đổ cả rác".

Một chuyên gia kinh tế Việt hưng phấn bảo: “Mọi vấn đề về ngân hàng, chứng khoán và bất động sản sẽ được giải quyết xong trước tháng 8 năm nay. Tất cả thị trường tài chính sẽ phục hồi và sẽ lập đỉnh cao mới trong 2013. Lãi suất và lạm phát sẽ giảm xuống dưới 9%, cán cân thương mại sẽ cân bằng và ngân sách sẽ ổn định”. Hallelujah (Lạy Chúa tôi)!!! Phép mầu đã hiện ra?

Giải pháp của Mỹ

Tôi gọi nó là một phép mầu vì hiện tượng này sẽ đi ngược lại tất cả nguyên lý về kinh tế tài chính mà tôi được học. Chắc tại mình học chưa đủ? Nhưng dù sao, nó cũng đã được áp dụng khá thành công tại Mỹ khi Cục Dự trữ Liên bang (Fed) bơm tiền cứu các ngân hàng, bắt đầu với gói QE 1 vào 2008, và liên tục in tiền với QE 2 và sắp cho ra QE 3 trong vài tháng tới. Thường thì khi in tiền, lạm phát và lãi suất sẽ gia tăng vì lượng cung của trái phiếu tràn ngập. Tuy nhiên, với sự suy thoái về nhu cầu tiêu dùng và mức độ thất nghiệp; cùng với số lượng tiền khổng lồ đang được các nhà đầu tư thế giới nắm giữ (nhất là Trung Quốc và Nhật Bản), thị trường chấp nhận dễ dàng lãi suất thấp (gần như zero) từ trái phiếu chính phủ vì sự vững chắc của đồng đô la Mỹ giữa những biến động nguy hiểm của tình thế.

Kết quả là Fed đã cứu được hệ thống ngân hàng mà không phải trả giá bằng lạm phát và lãi suất. Tuy nhiên, kinh tế Mỹ đã tiếp tục trì trệ suốt 3 năm qua vì tiền các ngân hàng nhận được đã không đem cho doanh nghiệp vay lại vì nợ xấu và rủi ro vẫn còn cao. Họ giữ tiền nhận được để mua trái phiếu của các chính phủ cho an toàn và hạnh phúc với số tiền lời khủng qua sai biệt về lãi suất mua và bán.
Cuối cùng, nhờ sự năng động của nền kinh tế thị trường và những sáng tạo của tầng lớp doanh nhân trẻ, nền kinh tế Mỹ cho thấy vài tín hiệu của sự hồi phục vào giữa năm nay. Nhưng ngoài điểm sáng này, tỷ lệ thất nghiệp vẫn cao, giá địa ốc vẫn suy giảm, nợ công và tư vẫn đầm đìa và lạm phát vẫn là một đe dọa qua giá dầu và lãi suất. Nói tóm lại, nhờ vài viên aspirin, bệnh nhân đã quay lại sở làm việc, nhưng cái ung thư trong gan ruột vẫn chờ ngày giải phẫu.
Đây là chiến thuật mà người phương Tây gọi là “giấu bụi dưới thảm” (swept under the rug) hay “đá cái thùng (rác) xuống cuối đường” (kick the (trash) can down the road). Tạm ổn, nhưng một ngày nào đó, trong nhiệm kỳ mới, có lẽ một người nào khác sẽ phải hốt bụi hay đổ rác.

Ứng dụng cho Việt Nam

Câu hỏi kế tiếp là Mỹ làm được thế thì tại sao Việt Nam không áp dụng giải pháp tương tự? Dĩ nhiên, Việt Nam cũng đang áp dụng chính sách này và cũng có cơ may thành công. Tuy nhiên, có 5 sự khác biệt khá sâu rộng giữa hai nền kinh tế.

1. Trước hết, dù chịu nhiều thách thức, đồng đô la vẫn là bản vị chính trong các thanh toán quốc tế. Sự sụt giảm tỷ giá đồng đô la sẽ khiến các dự trữ ngoại hối của Trung Quốc, Nhật Bản, Singapore… mất giá trị nhanh chóng. Các nhà cầm quyền nơi đây đã làm đủ cách để giúp Mỹ và giúp chính họ giữ sự bình ổn. Đồng Việt Nam thì ngược lại.

2. Nền kinh tế Mỹ phần lớn vẫn dựa trên vận hành thị trường, với những doanh nghiệp tư nhân năng động, sáng tạo và mạo hiểm. Nhiều nhà sáng lập các doanh nghiệp mũi nhọn của nền kinh tế là những di dân từ Á Châu, Đông Âu… với mộng ước xây dựng những sự nghiệp lớn lao trên sân chơi lớn nhất toàn cầu. Trong khi đó, đầu tàu của kinh tế Việt vẫn là những doanh nghiệp nhà nước, chưa thoát khỏi sự bảo bọc của đặc quyền, đặc lợi.

3. Doanh nghiệp tư nhân của Việt Nam vẫn chiến đấu bền bỉ trong trận bão hiện nay. Tuy nhiên, đối diện với lãi suất trên 20%, lạm phát thực sự hơn 15% và tỷ giá USD thấp hơn 16% giá trị thực của tiền đồng; các doanh nghiệp này chịu quá nhiều gánh nặng để cạnh tranh trên thị trường xuất khẩu, và ngay cả nội địa so với hàng Trung Quốc. Trong khi đó, doanh nhân Mỹ chỉ chịu lãi suất khoảng 6%, lạm phát 2%; nên sự hồi phục xảy ra nhanh chóng hơn.

4. Thêm vào đó, đầu tư FDI và FII vào Mỹ lại gia tăng trong các khủng hoảng kinh tế toàn cầu vì sự ổn định và minh bạch của cơ chế quản lý. Các suy giảm về FDI và FII cho Việt Nam là những tín hiệu ngược lại.

5. Trong khủng hoảng tài chính năm 2008, do nợ xấu từ suy sụp của giá bất động sản, các ngân hàng Mỹ đã công khai các số liệu và tình trạng các sản phẩm tài chính để chính phủ Mỹ và các nhà đầu tư có thể đánh giá (stress test) khả năng sinh tồn của mình. Nhiều định chế hàng đầu như Lehman Bros hay Countrywide… phá sản và nhiều ngân hàng hay hãng bảo hiểm siêu cấp phải bán đi phần lớn vốn cho các nhà đầu tư mới, kể cả chính phủ. Trong khi đó, các biện pháp của cơ quan quản lý ở Việt Nam và các nhóm sở hữu ngân hàng vẫn chưa thực sự minh bạch về thông tin, nên không ai bên ngoài có thể tiên đoán bất cứ điều gì về vấn đề hay diễn biến.

Liệu Việt Nam có thành công (dù tạm thời) như Mỹ trong bài toán kinh tế hiện tại?

Cách đây một năm, tôi có lấy vé tàu hỏa cao tốc mới xây của Trung Quốc đi từ Thượng Hải đến Bắc Kinh. Tôi đùa hỏi ông quản lý đoàn xe là ông chắc không có sự cố gì chứ? Ông bảo anh hãy tin vào công nghệ cấp tiến chất lượng của Trung Quốc đi. Chúng tôi đang chiếm lĩnh vị trí số một về tàu cao tốc trên thế giới. Chỉ 3 tuần sau, đoàn tàu đó bị trật rầy ở Wenzhou, khiến hơn 50 người thiệt mạng (con số chính xác vẫn bị giấu). Các vị quản lý có thể đúng đến 80% về xác suất.

Nhưng có lẽ tôi sẽ không bao giờ đáp những chuyến tàu cao tốc của Trung Quốc nữa...

Alan Phan

-------


* Tiến sĩ Alan Phan là doanh nhân Việt kiều đầu tiên đưa công ty tư nhân của mình lên sàn chứng khoán Mỹ vào năm 1987. Năm 1999, Tập Đoàn Harcourt của ông đạt mức thị giá 670 triệu USD. Ông là tác giả của 8 cuốn sách Anh và Việt ngữ; và tư vấn cho nhiều tập đoàn đa quốc về thị trường mới nổi. Ông cũng là người đầu tiên giới thiệu hệ thống bán cổ phiếu qua mạng và giáo dục online bên Trung Quốc vào năm 1997. Trước đó, ông đã có nhiều năm kinh nghiệm làm việc trong các công ty đa quốc gia cũng như các ngân hàng lớn ở Wall Street. Hiện nay, Tiến sĩ Alan Phan đang là Chủ tịch Quỹ đầu tư VIASA (quỹ riêng của gia đình), và là chuyên gia tư vấn về Emerging Markets cho nhiều tập đoàn đa quốc gia.

Tiến sĩ Phan du học Mỹ từ năm 1963. Ông tốt nghiệp bằng cử nhân tại Penn State (USA), MBA tại American Intercontinental (USA), Ph.D tại Sussex (UK) và DBA tại Southern Cross (Australia). Ông cũng là giáo sư thỉnh giảng tại các Đại học Mỹ (Colorado, Columbia, Cal State) và Trung Quốc (Fudan, TongJi). Website cá nhân là :

 www.gocnhinalan.com.