Hiển thị các bài đăng có nhãn Trí thức trẻ VN ở nước ngoài; Giáp Văn Dương và bạn bè. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Trí thức trẻ VN ở nước ngoài; Giáp Văn Dương và bạn bè. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Bảy, 20 tháng 8, 2011

Câu chuyện "Vượt Thoát"

CÂU CHUYỆN "VƯỢT THOÁT"

Vượt thoát cái bóng của mình, vượt lên chính mình, vượt các ràng buộc xung quanh... Câu chuyện vượt thoát từng được nêu lên trên nhiều diễn đàn.
Hơn năm trước là "Thoát Á Luận", rồi Thoát thân theo chiều thẳng đứng... Và nay là Thoát Trung Luận. Tựu trung là các phương cách mà giới trí thức Việt trong và ngoài nước mạnh dạn nêu ra như một cách tham bàn, gợi ý cho chính giới ở nước mình tham khảo.
Trong lúc này các vấn đề nêu lên đó mang thêm độ nóng của thời cuộc, của những diễn biến chuyển động mạnh mẽ của đời sống kinh tế-xã hội lúc này càng có ý nghĩa lớn hơn.
Có thể các ý kiến nêu lên còn những điểm, những lý giải phải trao đi đổi lại, cân nhắc khi áp dụng vào thực tiễn và hoàn cảnh đất nước và xã hội chúng ta hiện nay, nhưng chỉ việc các tác giả quan tâm, suy nghĩ về các cách thức đưa đất nước đi lên và phát triển là điều rất đáng trân trọng.
Chủ đề Vượt Thoát này trước nay đã quy tụ nhiều cao kiến và các dòng viết đều có tinh thần xây dựng đóng góp cho đất nước, Blog tôi xin giới thiệu hai bài viết mới dưới đây lấy từ blog HM.
Vệ Nhi g-th
--------

Thoát Trung là thoát cái gì?

Blog Hiệu Minh. Bác Ai Nghĩ Dùm Tôi phản biện lại bài viết của tác giả Giáp Văn Dương. Blog Cua xin đăng lại thành một entry để bạn đọc tiện phản hồi.
Chúng ta chia sẻ với nhau cho vui, còn người a có nghe hay không là câu chuyện khác.
Chúc các bạn vui. Và cảm ơn bác Ai Nghĩ Dùm Tôi và anh Giáp Văn Dương.

Thoát Trung là thoát cái gì?

Tác giả: Ai Nghĩ Dùm Tôi.
Bài viết THÓAT TRUNG LUẬN của ông GVD khá hay, nhưng như nhiều bạn đọc đã phân tích, rất tiếc bài viết chỉ dừng lại ở việc nêu lên hiện tượng, thiếu mất khâu phân tích nguyên nhân và đề đạt giải pháp cho những vấn đề đã nêu. (không trách gì tác giả cả, đây là đặc điểm chung của những bài phân tích xã hội học hiện nay, ngại đụng chạm đến những vấn đề nhạy cảm). Nhiều dẫn chứng được nêu mang tính chất phiến diện, cảm tính, thiếu tính thuyết phục.
Tác giả muốn bao quát tất cả những vấn đề văn hoá, kinh tế, chính trị của VN đang phụ thuộc vào TQ, nên bài viết có chiều rộng nhưng thiếu mất chiều sâu. Tác giả cũng chưa đưa ra được đâu là những yếu tố chính khiến cho đất nước ta phải cứ mãi loay hoay trong vòng kiềm toả của TQ. Một phương trình phát triển mà ta nhồi vào trong đó quá nhiều tham số bất định, thì nó thành trò đánh bạc và rất khó tìm ra được đáp số.
Nếu ngày mai, dân chúng VN không xem phim tàu nữa thì nền văn hoá VN sẽ khác tàu chăng?. Không biết khi Nhật Bản và Hàn Quốc hoá rồng, họ có thực hiện việc bảo hộ mậu dịch, tẩy chay hàng hoá của TQ? Nước Mỹ hiện đang dùng hơn 80% hàng TQ, như thế họ có “Chẩu Trung” không?
Hãy nhìn vào một ví dụ thực tế hơn, những năm 60, Lý Quang Diệu tiếp nhận Singapore, với nền tảng 70% dân số gốc Hoa, 30% còn lại gồm đủ thứ tạp phí lù, gồm người hồi, ấn, indo … và cả kiều dân các loại. Về mặt bằng chung, chất lượng dân cư của Sing chẳng khác gì dân cư sống tại Tàu Khựa. Nhưng tại sao chỉ sau có 30 năm, giờ Singapore đã đạt đến tiêu chuẩn của một quốc gia hàng đầu thế giới, chất lượng chủng tộc cái giống dân sống ở Sing ấy, hơn gì cái đám người Hoa sống tại TQ?
Nếu vậy thì GVD nói: “Chính do sự áp đảo của văn hóa Trung Hoa nên những thói hư tật xấu của họ đã tìm được đất sống và tác oai tác quái ở ta. Nạn chuộng bằng cấp hư danh, tệ mua quan bán chức, thói tầm chương trích cú, ếch ngồi đáy giếng, ngông nghênh coi thường chân lý, bệnh phụ mẫu quan phương, chính trị thống soái” thì nên nhìn lại mình trước khi đổ lỗi cho người.
Vậy thì THOÁT TRUNG là cần thoát cái gì? Sự thật là trên hết, không nói ra thì ai cũng biết muốn THOÁT TRUNG thì việc quan trọng nhất là cải tổ mô hình chính trị.
Tự đức vào thế kỷ 19, chạy theo Trung quốc với chính sách bế quan tỏa cảng, cuối cùng mất nước. Việt nam đi theo chủ nghĩa cộng sản với siêu cường Liên xô vĩ đại dẫn dắt, cũng đi vào ngõ cụt. Tại sao không chọn con đường sáng sủa, mà chỉ chọn toàn con đường khó khăn, phiêu lưu, mạo hiểm.
Nhiều ý kiến cho rằng kinh tế TQ đang phát triển rất tốt. Vậy thì tại sao chúng ta không thể bắt chước TQ được?. Việt Nam đã và đang đi theo Trung quốc để đạt được những phát triển về kinh tế như đã thấy hiện nay, tuy nhiên, Việt Nam không phải là Trung quốc. Trung quốc là một quốc gia rộng lớn, đông dân – một thị trường lao động và tiêu thụ hấp dẫn cho bất cứ nhà đầu tư nào. TQ có một tư thế chính trị hoàn toàn khác với Việt Nam. Việt Nam phải chịu một sức ép khổng lồ mà Trung quốc không có, đó là chính bản thân quốc gia láng giềng Trung quốc.
Tuy nhiên, Thí nghiệm Trung quốc chưa đi hết chu kỳ của nó, chưa biết kết quả chờ đợi ở phía trước là cái gì. Hãy khoan vội tin vào. Nhiều ý kiến cho rằng nếu TQ không chuyển sang xã hội dân chủ thì sẽ không tránh sự đổ vở trong tương lai không xa.
Nhân đã nói đến mô hình, thì tại sao không chọn mô hình bền vững: dân chủ Anh 600 năm, dân chủ Mỹ, Pháp hơn 200 năm, dân chủ Nhật 150 năm. Rồi Đại hàn, Đài loan cũng 60, 70 năm nay.
Nếu cho rằng sự thành thật là trên hết, lý do chính để bám vào cái mô hình Trung quốc chẳng qua là vì lợi ích bảo vệ quyền lợi một nhóm nhỏ là ĐCSVN, chứ cũng chẳng phải hoàn toàn vì lợi ích quốc gia.
Sau những gì xảy ra ở Đông Âu, Liên Xô và các nước trong khối XHCN, rõ ràng rằng CNCS là một lý thuyết ảo tưởng, không (có thể là chưa) phù hợp với sự phát triển của xã hội loài người hiện nay. Vì thế, Các cụ “cao cao bên cửa sổ” loay hoay thử nghiệm đẻ ra một lý thuyết chính trị cứu rỗi nào đó sao cho vừa phát triển xã hội vừa bảo vệ được quyền lợi độc tôn của mình.
Người ta bảo: nếu không có sức khoẻ thì phải khôn khéo mới được việc. Thực lực của xã hội VN dưới sự lãnh đạo của các cụ thì yếu như một đứa bé. Còn sự khôn khéo, trí tuệ, thì các cụ loay hoay mãi cũng không lấy đâu ra những bộ óc tiên tri vĩ đại (gốc Việt Nam) để nhìn ra một con đường khác hơn con đường đại lộ dân chủ mà cả thiên hạ đã đi một cách thành công hàng mấy trăm năm nay, xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ, và văn minh nhưng vẫn giữ nguyên được quyền cai trị độc tôn của mình. Có nghĩa là, loay hoay tìm kiếm một giải pháp “Sói vẫn no, mà cừu vẫn còn nguyên vẹn”. Chuyện nghe tưởng như đùa!…
Các thành phần bảo thủ cực đoan trong đảng cho rằng, nếu muốn giữ quyền lực thống trị độc tôn, cách duy nhất là phải học theo cách của Trung Quốc hiện nay. Muốn ổn định chính trị phải nắm giữ quyền lực chính trị, đè bẹp những ai chống đối hay khác chính kiến. Mặc những chính kiến đó có lợi cho quyền lợi quốc gia nhưng nguy hiểm và đe doạ đến quyền lợi cai trị.
Giai cấp lãnh đạo VN có biết rằng ta cần phải học cách làm kinh tế của tây phương mới mong phát triển đất nước không? Các cụ không những biết mà còn biết rất rõ lắm chứ, nên lãnh đạo ta đã trả tiền thuê những nhóm nghiên cứu, những chuyên gia về kinh tế của đại học Harvard Mỹ giúp đở. Tuy nhiên, Các báo cáo về kinh tế của bọn này đã đưa ra một số giải pháp, trong đó có những giải pháp nghịch nhĩ lãnh đạo. Tây nó đồn rằng nhóm này “được” yêu cầu không được động đến một số thứ khi đề xuất trong các báo cáo. Đương nhiên là không thể có thứ phân tích, tích “phân” như thế từ Harvard, vì thế mà bọn nó chán không làm nữa.
Vậy thì VN có thể THOÁT TRUNG không? Nước Anh để phát triển đến hàng đầu thế giới cần tới quá trình 300 năm. Nước Mỹ quật khởi sau đó chỉ cần tới 100 năm. Khi Nhật Bản vươn mình dậy từ đống đổ nát chiến tranh, nó mất 30 năm để đạt đến vị thế siêu cường kinh tế thứ hai trên thế giới. Đài Loan, Hàn Quốc, hoá rồng với thời gian còn ngắn hơn nhiều, chỉ ngót nghét 25 năm. Một nửa VN từ 1954-1975 cũng đã THOÁT TRUNG đã từng có “hòn ngọc viễn đông”. Không có điều gì là không thể, ngoại trừ việc tìm đúng giải pháp và con đường cho nó.
Vấn đề ở đây là ” làm thế nào ” thôi! Làm thế nào để THOÁT TRUNG là một vấn đề mới cần mổ xẻ. Tôi không dám cho rằng mình biết câu trả lời. Tuy nhiên những ý kiến sau đây chỉ là đóng góp cho một cuộc động não chung:
Hãy lấy Sing là ví dụ. Sing bây giờ trực thuộc TQ, nhưng người Sing họ vẫn cho rằng họ ở một tầm vóc cao hơn dân lục địa TQ, Để vươn lên thành một trong những cường quốc thế giới, Sing có ba yếu tố:
1. Một nền pháp trị chuẩn mực, cái Sing được thừa hưởng từ Anh.
2. Một đội ngũ lãnh tụ có tầm nhìn, có tâm và thực sự sống với động cơ cống hiến cho quốc gia.
3. Biết trân trọng và phát triển nguồn lực con người, ở đây là hệ thống giáo dục và đạo tạo đội ngũ trí thức và chuyên viên có trình độ và tay nghề cao.
VN có thể có được những yếu tố này? Câu trả lời xin được bỏ ngỏ ở đây để chờ còm sĩ vào chém gió cho vui…hì hì.. :);):P
Ai Nghĩ Dùm Tôi
---------

Thoát Trung Luận

Cắt đường lưỡi bò
Bài viết của Giáp Văn Dương. Thời gian gần đây, khi thảo luận về những nguy cơ đối với nước ta trước sự trỗi dậy của Trung Quốc, về lựa chọn mô hình phát triển cho Việt Nam, về tình hình tranh chấp Biển Đông…, một số người thuộc giới trí thức trong và ngoài nước, dù chưa chính thức, cũng đã ít nhiều đi đến một nhận định chung: Cần thoát khỏi sự ảnh hưởng của Trung Quốc!
Tuy nhiên, nhận định này chưa bao giờ được viết ra một cách mạch lạc, có hệ thống, và dường như chỉ mới dừng ở mức trực giác. Vì thế, một bài luận nhằm phân tích rõ ràng về nhận định quan trọng này là cần thiết.
Tư tưởng thoát khỏi Trung Quốc thực ra không hề mới. Lịch sử nước ta có thể được diễn giải tương đối đầy đủ dưới góc nhìn thoát Trung. Phần lớn các cuộc khởi nghĩa, các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm trong suốt chiều dài lịch sử của dân tộc ta đều mang trong mình một thông điệp nóng hổi: Thoát khỏi vòng kiềm tỏa của Trung Quốc!
Sự kiện dân tộc Việt Nam không bị đồng hóa và giành lại được độc lập sau gần một nghìn năm Bắc thuộc là một sự kiện hy hữu trên thế giới. Đó là kết quả của một quá trình thoát Trung bền bỉ kiên trì. Sau khi giành được độc lập, quá trình này được tiếp nối không chỉ ở các cuộc kháng chiến vệ quốc, mà còn ở các nỗ lực giữ gìn ngôn ngữ, văn hóa ở các triều đại sau này.
Khi còn nhỏ, tôi đã từng ngạc nhiên khi đọc bài hịch của vua Quang Trung khích lệ tướng sĩ trước khi ra trận: “Đánh cho để dài tóc. Đánh cho để răng đen…”. Tôi đã tự hỏi, vì sao nhà Vua không chọn những biểu tượng lớn lao hơn mà lại chọn những điều nhỏ nhặt như vậy để động viên quân sĩ? Nhưng càng ngày tôi càng thấm thía: Đó là lòng kiên định của tổ tiên nhằm thoát khỏi vòng kiềm tỏa của nền văn hóa Trung Hoa, ngay từ những việc nhỏ nhất.
Ý thức vùng thoát khỏi vòng kiềm tỏa này là thường trực. Tuy nhiều lúc bị chao đảo bởi sự tấn công mạnh mẽ đến từ phương Bắc, nhưng mỗi khi cần đến thì ý thức vùng thoát này lại bùng lên dữ dội. Nỗ lực xây dựng chữ viết riêng cho dân tộc như chữ Nôm của cha ông, và gần đây nhất là việc toàn dân đồng loạt chuyển sang sử dụng chữ quốc ngữ, là minh chứng rõ ràng cho sự vùng thoát khỏi vòng kiềm tỏa này.
Riêng với việc chuyển sang sử dụng chữ quốc ngữ, có thể nói, đây là một cuộc thoát Trung ngoạn mục. Thành quả của nó thật đáng nể: Số người biết đọc biết viết tăng lên gấp bội, số lượng văn bản sử dụng chữ quốc ngữ chỉ trong một thời gian ngắn đã tăng lên gấp nhiều lần so với số văn bản chữ Nho của toàn bộ lịch sử nước ta trước đó. Cũng chính nhờ chữ quốc ngữ mà về mặt hình thức, ngôn ngữ của chúng ta đã thoát khỏi vòng kiềm tỏa của tiếng Hán. Tỷ như đến giờ phút này, nước Việt ta vẫn dùng chữ Nho để viết và giao tiếp với thế giới, thì đối với họ, ta có khác nào một quận huyện của Trung Quốc? Ta sẽ gặp khó trong việc thuyết phục họ rằng, ta là một quốc gia độc lập, có ngôn ngữ và văn hóa riêng.
Tên gọi của nước ta cũng không phải là một sự ngẫu nhiên. Đằng sau mỗi cái tên đều là một lời nhắn nhủ hoặc một mong đợi sâu thẳm. Ông cha ta đã chọn hai chữ Việt Nam để đặt làm tên nước. Việt Nam có nghĩa là tiến về phương Nam. Điều này có nghĩa là gì? Chỉ có thể cắt nghĩa: Tiến về phương Nam để thoát khỏi vòng kiềm tỏa của người phương Bắc. Đó là di lệnh của tổ tiên cho các thế hệ con cháu người Việt Nam mình.
Như thế, tổ tiên chúng ta bằng kinh nghiệm và trực giác, thông qua cách chọn tên nước, đã di lệnh cho con cháu: Muốn tồn tại thì phải tiến về phương Nam, thoát khỏi vòng kiềm tỏa của người phương Bắc. Lịch sử mở nước của chúng ta trong thời cận đại có thể được hiểu là gì khác hơn việc thực hiện di lệnh của tổ tiên mình?
Nhưng điều không may cho chúng ta là nền văn hóa Trung Hoa có sức ảnh hưởng quá lớn. Nó như một đại nam châm hút các dân tộc xung quanh về phía mình. Nên dù luôn có ý thức vùng thoát khỏi ảnh hưởng của người Trung Quốc, dù đã được cha ông di lệnh kỹ càng, thì lịch sử của Việt Nam luôn là sự giằng xé giữa hai luồng vận động: Vùng thoát khỏi Trung Quốc và chầu về Trung Quốc.
Sở dĩ có sự giằng xé này là vì, trong suốt thời phong kiến, do sự hạn chế của phương tiện giao thông, thế giới bên ngoài đối với nước ta dường như chỉ có một mình Trung Quốc. Khi người của ta chưa đủ đông, kinh tế của ta chưa đủ mạnh, văn hóa của ta chưa đủ trưởng thành, thì việc chịu ảnh hưởng của văn hóa Trung Hoa cũng là điều dễ hiểu.
Nhưng ngày nay, thời thế đã đổi thay. Một em bé sinh ra ở một vùng quê hẻo lánh cũng có đủ thông tin để biết rằng, thế giới không chỉ có một mình Trung Quốc. Thế giới còn có nhiều nền văn hóa khác, mang nhiều giá trị tiến bộ hơn, đáng học hỏi hơn nền văn hóa Trung Hoa, đến mức bản thân người Trung Quốc cũng phải mau mau thay đổi để học hỏi những điều tiến bộ này. Trên thực tế, những vùng nào của Trung Quốc gỡ bỏ được một phần văn hóa Trung Hoa truyền thống để du nhập các giá trị văn hóa phương Tây như các Hồng Kông, Đài Loan… thì đều phát triển vượt bậc so với những phần còn lại của Trung Quốc lục địa.
Nhiều nước châu Á khác như Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore cũng đã tìm cách thoát khỏi ảnh hưởng của văn hóa Trung Hoa thành công và trở thành những con rồng con hổ châu Á mới. Họ không chỉ giữ được độc lập, mà còn tiến nhanh thành một nước phát triển, được thế giới kính nể trọng vọng.
Hãy lấy trường hợp Nhật Bản làm ví dụ: Bằng cách thực hiện cuộc thoát Á nhập Âu từ nửa sau của thế kỷ 19, Nhật Bản đã tránh được ách nô lệ thực dân và phát triển thành cường quốc chỉ sau một thời gian ngắn. Thoát Á với Nhật Bản thời gian đó là gì, nếu không phải là thoát khỏi ảnh hưởng của văn hóa Trung Hoa? Vì vậy có thể nói, chìa khóa để Nhật Bản phát triển thành công là thoát khỏi vòng ảnh hưởng của Trung Quốc.
Vậy thì tại sao chúng ta lại không làm như họ? Tại sao ta lại không vùng thoát khỏi vòng kiềm tỏa của Trung Quốc để phát triển, khi gương thành công đã bày ra trước mắt cả trăm năm, khi di lệnh của tổ tiên vẫn còn bên tai văng vẳng?
Câu trả lời chỉ có thể là: Tư tưởng chầu về Trung Quốc đã trở thành một quán tính tâm lý, một vô thức xã hội hay một phản xạ có điều kiện. Tư tưởng này đã ăn sâu vào đời sống ở nhiều dạng nhiều mặt nên khó lòng dứt bỏ được. Với người dân thì đó là sự tiếp nhận văn hóa Trung Hoa một cách vô tư hào hứng qua phim ảnh, sách báo… đến mức trẻ em thuộc sử Tàu hơn sử Ta, quen với đồ chơi Tàu hơn đồ chơi Ta. Thương nhân ta thì chỉ chăm chắm nhập hàng Trung Quốc giá rẻ về bán cho dân, dù biết là hàng kém và có nhiều độc hại. Ở mức quốc gia thì đó là sự ràng buộc đến mức vô lý về ý thức hệ vào người Trung Quốc, dẫn đến thua thiệt và bất bình đẳng trong bang giao quốc tế.
Những việc này đều diễn ra một cách trơn tru tự động, đến mức không mấy ai tự hỏi: Vì sao mọi chuyện lại quá dễ dàng như vậy? Câu trả lời hẳn nhiên là tư tưởng chầu về Trung Quốc đã bén rễ sâu trong tiềm thức của xã hội ta như một chất gây nghiện, tuy độc hại nhưng rất khó từ bỏ. Vì nếu từ bỏ thì sẽ gây ra đau đớn và chống chếnh phần nào. Nhưng từ xưa đến nay, có chất gây nghiện nào có lợi?
Trong hoàn cảnh đó, chỉ còn một cách duy nhất là quán chiếu để nhìn sâu hiểu kỹ tác hại của việc chầu về Trung Quốc, để thấy được mối nguy lâu dài của nó đối với đất nước thì may ra mới có thể dứt bỏ được.
Trước hết là về văn hóa: Có so sánh ra bên ngoài mới thấy, bản sắc văn hóa của ta quá đỗi mong manh. Lý do chính là văn hóa của ta đã bị áp đảo bởi văn hóa Trung Hoa trong suốt nhiều thế kỷ, nay càng bị áp đảo mạnh hơn bởi tiến bộ của phương tiện truyền thông. Nhiều người khi còn sống thì một chữ tượng hình bẻ đôi không biết, nhưng khi chết thì lại được cúng tế bằng các bài văn khấn chữ Nho. Chuông, khánh trong chùa dù mới đúc, cũng hết thảy được khắc bằng thứ chữ của người Hán dù chẳng ai đọc được. Truyền thanh truyền hình, tuy sống bằng tiền thuế của dân Việt Nam ta, lại ngày đêm truyền bá văn hóa Trung Hoa đến tận hang cùng ngõ hẻm. Thời sự hơn nữa thì phim về tổ tông được quay bên Trung Quốc, Vạn Lý Trường Thành được mang về Đà Lạt… Ôi thôi, biết bao nhiêu mà kể!
Xin hỏi: Một dân tộc được định hình chính bởi cái gì? Có phải là bởi đất đai, tài nguyên của dân tộc đó hay không? Chắc hẳn là không. Người ta phân biệt dân tộc này với dân tộc khác bởi chính văn hóa của nó. Nay văn hóa của ta đang bị áp đảo mà dân ta lại vui vẻ cổ vũ chấp thuận, thì khác nào tay ta đã yếu, mắt ta đã chậm mà ta lại tự mua dây về bịt mắt trói tay mình?
Chính do sự áp đảo của văn hóa Trung Hoa nên những thói hư tật xấu của họ đã tìm được đất sống và tác oai tác quái ở ta. Nạn chuộng bằng cấp hư danh, tệ mua quan bán chức, thói tầm chương trích cú, ếch ngồi đáy giếng, ngông nghênh coi thường chân lý, bệnh phụ mẫu quan phương, chính trị thống soái …– những đặc trưng của văn hóa hủ nho Trung Quốc không hề giảm đi trên đất Việt Nam ta mà ngược lại, như rồng gặp nước, múa may phát triển tràn lan, biến hóa gây hại không biết bao nhiêu mà kể. Vì sao vậy? Vì không sáng tạo ra chỉ học đòi bắt chước, nên nhiều người mang lòng kính sợ, nhất nhất tuân theo không dám đổi thay, nên chỉ nhăm nhắm chầu về, nghiêm cẩn như học trò đối với ông thầy.
Nay những thói hư tật xấu này đang tác oai tác quái làm suy đồi văn hóa và đạo đức của ta quá thể. Bệnh hình thức hư danh, tật khoe khoang thành tích, thói hành dân, nịnh trên lừa dưới, tệ chạy chức chạy quyền… đã thành phổ biến , nên không còn cách nào khác là phải dứt bỏ để học những giá trị tiến bộ của phương Tây như dân chủ, tự do, bình đẳng, bác ái, thực học thực nghiệp… thì mới có thể tiến kịp người.
Ta phải tự gỡ bỏ tấm khăn đang bịt mắt ta ra, phải vứt bỏ sợi dây đang trói buộc mình thì bàn tay khối óc mới được giải phóng, hoa thơm trái ngọt của sự sáng tạo mới được thành tựu. Còn như chỉ mê muội sùng kính những thứ người ta đã phải bỏ đi, thì mãi lếch thếch lôi thôi cũng là điều tất yếu!
Thứ hai là về kinh tế: Việt Nam ta đang bị áp đảo trong thương mại đối với người Trung Quốc. Nhập siêu từ họ lên đến 90% so với tổng nhập siêu của cả nước ta. Trong khi đó, xuất khẩu từ ta sang họ chỉ chiếm một phần rất nhỏ, lại chủ yếu là nguyên liệu thô và hàng nông sản, là những thứ mà giá trị chẳng được bao nhiêu. Vậy có thể nói, về kinh tế, chúng ta đang phụ thuộc vào họ một cách nặng nề. Nền kinh tế của ta đang ở mức chông chênh, có thể sụp đổ khi họ chủ tâm đóng cửa.
Nhưng điều đáng lo hơn cả là những người có thẩm quyền lại không thấy sự bất thường này. Những dự án lớn hầu hết đều rơi vào tay nhà thầu Trung Quốc. Tỷ như, 90% các dự án tổng thầu gần đây đã rơi vào tay họ. Chất lượng của những công trình này rất kém, vì một lẽ giản đơn: Trình độ về công nghệ của họ còn thấp, việc tôn trọng môi trường và văn hóa bản địa họ chẳng quan tâm. Hàng hóa xuất phát từ Trung Quốc luôn bị thế giới cảnh báo là độc hại và kém chất lượng. Chính họ đã gây ra nhiều vấn nạn về văn hóa và môi trường trong nước họ. Vậy thử hỏi, vẫn những con người đó sang nước ta thì làm sao có thể làm tốt cho được?
Đáng tiếc thay, tư duy chộp giật, “sống chết mặc bay tiền thày bỏ túi” của nhiều người có trách nhiệm đã dung túng tình trạng này, gây hại lâu dài cho nền kinh tế. Việc này ta phải trách ta trước hết, vì nếu ta không tiếp tay thì làm sao họ có thể tác oai tác quái. Tiếp tay cho họ hại mình, thời buổi cạnh tranh, hỏi có khác nào mua dây để tự trói chân mình. Mà đã mua dây để tự trói chân mình thì làm sao có thể đi nhanh đi xa cho được?
Chính vì thế, bên cạnh việc vùng thoát khỏi vòng kiềm tỏa về văn hóa, chúng ta cần tìm cách thoát khỏi vòng kiềm tỏa về kinh tế. Nhà nước cần có chính sách giảm thiểu nhập siêu từ Trung Quốc, khuyến khích người trong nước sản xuất kinh doanh. Người Việt phải xây dựng được một nền kinh tế độc lập so với người Trung Quốc, phải mở được những lối đi riêng, tạo dựng được những mô hình phát triển khác hẳn so với họ. Phải phấn đấu trở thành hội điểm đầu tư và thương mại toàn cầu. Việc này nói thì dễ mà làm thì rất khó. Nhưng không vì thế mà không gắng sức, vì tương lai dân tộc phụ thuộc phần nhiều vào chính chỗ này.
Thứ ba là về chính trị: Nước ta đang có một sự ràng buộc kỳ quặc về ý thức hệ đối với người phương Bắc. Họ làm gì thì sớm muộn ta cũng làm theo như bị thôi miên. Rất nhiều khổ đau trong lịch sử của ta đã có nguồn gốc từ việc làm theo như họ.
Dân ta khác, phong hóa của ta khác, đất đai vị thế của ta khác, vậy hà cớ gì ta phải dập khuôn theo? Đành rằng, trước đây ta chỉ biết đến Trung Hoa nên triều chính phải rập khuôn bắt chước, tuy đáng trách những có thể cảm thông. Nhưng nay thế thời đã đổi, thế giới đã mở rộng muôn phương, mà sao ta vẫn nhăm nhắm hướng về phương Bắc? Bao phen cửa nát nhà tan, bị đè đầu cưỡi cổ, mà sao vẫn chưa hết tỉnh hết mê? Lẽ nào, luồng tư tưởng chầu về Trung Quốc, tưởng chừng sẽ nhạt đi khi thế giới được mở rộng ra, lại một lần nữa giở trò mánh khóe kéo chìm ta xuống đáy?
Vì sao vậy? Vì đâu vậy? Vì sự u mê đã đến mức thâm căn cố đế, hay vì đặc quyền đặc lợi của một nhóm người? Di lệnh của tổ tiên và những bài học lịch sử vì sao không còn tác dụng? Dù câu trả lời là thế nào đi chăng nữa thì trên thực tế, sự ràng buộc kỳ quặc về ý thức hệ này đã gây ra nhiều thua thiệt cho ta trong quốc tế bang giao, làm mất đi nhiều cơ hội làm ăn của ta với thế giới bên ngoài. Người ngã xuống vì biên cương hải đảo ta cũng chẳng dám vinh danh… Hỡi ôi!
Thời thế đã đổi thay. Thế giới ngày nay không chỉ có một mình Trung Quốc. Đoàn thuyền ra khơi phần đông đều đi theo một hướng, vậy lẽ gì ta phải tách nhóm đi riêng với kẻ vẫn bắt nạt mình? Sợi dây trói tay trói chân gỡ ra còn chưa được, vậy cớ gì ta lại mua dây để tròng đầu tròng cổ ta thêm?
Và cuối cùng là chủ quyền bị đe dọa: Khi chân tay ta bị trói, đầu cổ ta cũng chẳng được tự do, mắt ta cũng bị buộc nhìn về một hướng, thì thân thể ta làm sao mà vẹn toàn tự chủ? Sự trỗi dậy của người Trung Quốc tất yếu dẫn đến việc họ mở rộng biên giới quốc gia. Tranh chấp với xung quanh là điều khó tránh khỏi. Điều này họ đã công khai thừa nhận. Biển Đông đã nổi sóng. Giờ việc ta cần làm là hãy nhanh nhanh tự cởi trói cho mình, làm cho ta hùng mạnh thêm lên thì mới có thể giữ được vẹn toàn cương thổ.
Khi lực ta còn yếu thì mắt ta phải nhìn xa trông rộng, phải tìm cách kết thân với những kẻ có thế có quyền, có cùng lợi ích cùng mối lo âu để đồng tâm đối phó. Muốn vậy ta phải thiện chí thành tâm, đặt lợi ích quốc gia lên trên những tính toan nhỏ nhặt. Tình thế đã trở nên nguy ngập. Nước Việt ta đang đứng trước một lựa chọn lịch sử: Thoát Trung để phát triển hay cam tâm làm nô lệ một lần nữa?
Là người Việt, không ai muốn trở thành nô lệ ở bất cứ dạng nào. Điều này có nghĩa, lựa chọn duy nhất là vùng thoát khỏi vòng kiềm tỏa của người Trung Quốc để phát triển.
Vậy thì, hãy làm một cuộc thoát Trung toàn diện để hội nhập cùng thế giới và kiến tạo một kỷ nguyên phát triển mới!
Hãy tỉnh cơn mê, dứt cơn mộng mị! Hãy từ bỏ chất gây nghiện chầu về Trung Quốc! Hãy cởi bỏ tấm khăn bịt mắt! Hãy vứt sợi dây đang trói tay, trói chân, tròng cổ, tròng đầu!
Hãy trở về với di lệnh của tổ tiên: Thoát Trung hay là chết!
Nguồn: Blog Giáp Văn

Thứ Hai, 20 tháng 6, 2011

Biển Đông và sự thức tỉnh

Một bài viết hết sức tổng hợp về thực chất vấn đề Biển Đông gần đây của một trí thức trẻ Việt Nam đang làm việc ở nước ngoài, Ts Giáp Văn Dương. Xin phép đưa bài về blog.

 

Biển Đông và sự thức tỉnh

Giáp Văn Dương

20/06/2011

Những diễn biến gần đây cho thấy, đã có bước ngoặt lớn trong nhận thức đối với vấn đề tranh chấp Biển Đông, cả trong nước lẫn quốc tế.


Ngày 26/5/2011, 3 tàu hải giám của Trung Quốc đã vào sâu trong thềm lục địa của Việt Nam để uy hiếp và cắt cáp của tàu thăm dò địa chấn Bình Minh 2 của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN)[1]. Việc này đã ngay lập tức thu hút sự chú ý của dư luận trong và ngoài nước, và đã chính thức được Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam nêu ra tại Diễn đàn an ninh Châu Á lần thứ 10([2]). Vì tính chất nghiêm trọng của nó, nhiều nhà quan sát đã đặt tên là "Sự kiện Bình Minh 2" ([3]).

Sự gây hấn của Trung Quốc không dừng lại ở đó: ngày 9/6/2011, tàu Viking 2 do PVN thuê của hãng CGG Veritas, khi đang khảo sát địa chấn tại lô 163-3D hoàn toàn nằm trong vùng thuộc vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, không xa mỏ Đại Hùng và cách Vũng Tàu chưa đầy 150 Hải lý, đã bị hai tàu đánh cá và ngư chính của Trung Quốc đến quấy rối và phá thiết bị. Sự kiện này được giới quan sát quốc tế đánh giá là một sự leo thang có chủ ý không thể chối cãi[4].

Với Việt Nam nói riêng và toàn bộ diễn tiến của quá trình tranh chấp Biển Đông nói chung, hai sự kiện Bình Minh 2 và Viking 2 này là những cột mốc quan trọng vì nhiều lý do.

Thứ nhất, nó diễn ra rất sâu trong khu vực thềm lục địa trực thuộc vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, cách mũi Đại Lãnh thuộc tỉnh Khánh Hòa của Việt Nam chỉ 120 Hải lý, chứ không thuộc vùng biển có tranh chấp như trong những lần va chạm trước.

Thứ hai, nó nhắm đến hoạt động thăm dò và khai thác dầu khí, một trong những hoạt động kinh tế trên biển quan trọng nhất của Việt Nam.

Thứ ba, nó diễn ra có chủ ý, có hệ thống (3 tàu hỗ trợ nhau) chứ không phải một tai nạn.

Thứ tư, so với những va chạm trước đó, nó là một sự leo thang rõ rệt, nhất là thời điểm xảy ra ngay sau diễn ra ngay sau chuyến thăm các nước Singapore, Indonesia và Philippines (từ 15/5) của Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc và ngay trước thềm Diễn đàn an ninh Châu Á, tổ chức tại Singapore ngày 03-05/2011.

Thứ năm, sự kiện này nguy hiểm ở chỗ: toàn bộ cỗ máy truyền thông của Trung Quốc đã lên tiếng khắp nơi vu cáo Việt Nam là bên gây hấn và Trung Quốc đóng vai nạn nhân trước nhân dân Trung Quốc cũng như nhân dân thế giới. Trong khi Việt Nam hầu như chưa kịp có một kế hoạch đối kháng nào về truyền thông.

Trước sự kiện này, Việt Nam như bừng tỉnh. Sự đe dọa về chủ quyền biển đảo và an toàn của các hoạt động kinh tế biển đã tiến đến sát cửa nhà chứ không còn xa xôi như trước. Ngay lập tức, báo chí và truyền thông vào cuộc, đưa tin và cập nhật liên tục về sự kiện. Nhiều phân tích của giới quan sát và học giả cho rằng, Việt Nam hoàn toàn có thể đưa "Sự kiện Bình Minh 2" này ra Tòa án quốc tế[5].
Chính phủ Việt Nam cũng phản ứng nhanh và quyết liệt hơn. Chỉ một ngày sau khi xảy ra "sự kiện Bình Minh", đại diện Bộ Ngoại giao Việt Nam đã gặp đại diện Đại sứ quán Trung Quốc để trao công hàm yêu cầu Trung Quốc chấm dứt những hành động vi phạm chủ quyền đối với thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, đồng thời yêu cầu Trung Quốc phải bồi thường thiệt hại cho tàu Bình Minh 2([6]). Sau đó, như đã đề cập ở trên, sự kiện này lại được Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam chính thức nêu ra tại Diễn đàn an ninh Châu Á lần thứ 10, diễn ra một tuần sau đó. Mới nhất, ngày 17/6, tại trụ sở LHQ, Đại sứ Việt Nam Lê Lương Minh đã lên tiếng phản đối Trung Quốc có những hành động vi phạm chủ quyền của Việt Nam ở Biển Đông.

Cộng hưởng với những động thái trên của Chính phủ và truyền thông, người dân, nhất là giới trẻ, ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đã tuần hành ôn hòa trước Đại sứ quán và Lãnh sự quán Trung Quốc để bày tỏ sự phản đối vào ngày 5/6/2011([7])và sau đó là ngày 12/6/2011; 19/6/2001 để phản đối sự leo thang của Trung Quốc với sự kiện Viking 2.


<><><><><><><><><><><><>

Đội tàu bảo vệ Bình Minh 02 sau vụ bị tàu hải giám Trung Quốc được tăng cường thêm 5 chiếc nữa lên 8 chiếc. Ảnh VNE
Trung Quốc đang ráo riết tìm cách hiện thực hóa điều mà họ tuyên bố trước đó: coi Biển Đông là "lợi ích cốt lõi" và đòi hỏi độc chiếm 80% diện tích Biển Đông qua yêu sách "đường lưỡi bò" 9 đoạn vô lý của mình.

Nếu những va chạm hoặc gây hấn trước đây thường xảy ra ở khu vực được Trung Quốc cho là nằm trong vùng tranh chấp, thì nay đã chuyển dịch về phía bờ biển Việt Nam, hoàn toàn nằm trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam. Trung Quốc đang tìm cách biến những nơi không tranh chấp thành có tranh chấp để thực hiện ý đồ độc chiếm Biển Đông của mình.

Nhân dân Việt Nam bừng tỉnh trước nguy cơ chủ quyền biển đảo bị xâm phạm, lợi ích hợp pháp bị đe dọa, các hoạt động kinh tế biển bị phá hoại. Sự bừng tỉnh này đang lan rộng trong khắp mọi tầng lớp nhân dân. Chưa khi nào, thông tin và sự quan tâm về chủ quyền biển đảo lại được cập nhật nhanh chóng và thảo luận sôi nổi như trong thời gian này.

Về thông tin, người dân và báo chí đã ý thức rõ ràng rằng, dù có chính nghĩa thì trước hết chúng ta cũng vẫn phải lên tiếng để nêu cao chính nghĩa đó và tranh thủ sự ủng hộ của công luận thế giới. Công luận quốc tế sẽ chỉ lên tiếng nếu như công luận trong nước lên tiếng trước.

Về ngoại giao, việc yêu cầu Trung Quốc không chỉ chấm dứt sự khiêu khích, mà còn phải bồi thường thiệt hại do các hoạt động phá hoại và cản trở này đã thể hiện sự kiên quyết về chủ quyền biển đảo, do đó có tác dụng thu hút và đoàn kết toàn dân. Bài phát biểu của Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam tại Diễn đàn an ninh Châu Á lần thứ 10 cũng là một sự cộng hưởng đầy ý nghĩa.

Về kinh tế, ý thức ủng hộ hàng Việt, sử dụng hàng Việt và chấn hưng kinh tế cũng bùng lên. Vì người dân đã nhận thức rõ, không thể bảo vệ chủ quyền khi kinh tế của mình yếu.

Giới nghiên cứu cũng tích cực thu thập tài liệu, tìm kiếm các bằng chứng lịch sử và chuẩn bị các hồ sơ pháp lý nhằm bảo vệ chủ quyền theo công pháp quốc tế. Hội Luật gia[8] và Liên đoàn Luật sư Việt Nam cũng đã ra "tuyên bố phản đối phản đối Trung Quốc xâm phạm quyền chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam đối với thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế"[9]. Một số đoàn thể quan trọng khác cũng đã có những phản ứng tương tự.

Chiến lược giải quyết tranh chấp ở Biển Đông cũng có những đổi mới đáng khích lệ. Thay vì giải quyết bằng đàm phán song phương như Trung Quốc đề nghị, chiến lược đàm phán đa phương trên cơ sở công pháp quốc tế đã được đề cập ngày càng rõ ràng. Ý thức đoàn kết các quốc gia có lợi ích chung ở Biển Đông đã được khởi động bằng những hành động cụ thể: 7 nước ASEAN đã "cùng kệu gọi việc tìm ra giải pháp hòa bình và sử dụng Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982 để giải quyết tranh chấp tại Biển Đông"[10] trong Hội nghị các quốc gia thành viên UNCLOS (13-17/6/2011, New York) cũng như tuyên bố chung Việt - Mỹ trong Đối thoại về chính trị - an ninh - quốc phòng Việt-Mỹ lần thứ tư (17/6/2011, Washington) nhấn mạnh "mọi tranh chấp về lãnh thổ ở Biển Đông phải được giải quyết thông qua con đường ngoại giao và hợp tác, không gây sức ép hay sử dụng vũ lực"[11].

Nhưng hơn hết là tinh thần đoàn kết toàn dân, đoàn kết trong vào người nước của người Việt, bước đầu gạt qua những bất đồng tưởng chừng đã hằn sâu trong tâm thức, để cùng cất lên tiếng nói chung bảo vệ chủ quyền biển đảo.

Nhiều vấn đề được cho là nhạy cảm nay đã bắt đầu được xới lên: tất cả đều hướng đến một mục tiêu duy nhất: bảo vệ chủ quyền biển đảo. Chẳng hạn như những phát biểu của Giáo sư Hồ Trọng Ngũ, TS Lê Văn Cương...

Không chỉ dừng lại ở sự chuyển biến nhận thức ở trong nước, quốc tế cũng có bước ngoặt lớn trong nhận thức về tranh chấp Biển Đông.

Trước sự xâm phạm của Trung Quốc, Philippines đã nhiều lần lên án mạnh mẽ và hiện đang chuẩn bị
hồ sơ pháp lý để kiện Trung Quốc ra Tòa án quốc tế[13].

Nước Mỹ cũng đã có những thay đổi quan trọng trong nhận thức về Biển Đông qua việc tuyên bố Mỹ có "quyền lợi quốc gia quan trọng" ở khu vực này của Ngoại trưởng Hillary Clinton tại Diễn đàn khu vực ASEAN ở Hà Nội tháng 7 năm 2010([14]). Và gần đây nhất, ngày 13/6/2011, hai thượng nghị sĩ Mỹ Jim Webb và James Inhofe, thuộc cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa, đã đệ trình một nghị quyết lưỡng đảng mang tiêu đề: "Kêu gọi một giải pháp đa phương, hòa bình cho những tranh chấp lãnh hải ở Đông Nam Á", nhằm "yêu cầu Trung Quốc ngưng các hành động quân sự và trở lại bàn đàm phán đa phương để giải quyết các vấn đề chủ quyền. Mục đích của chúng ta trong tương lai ở khu vực là thúc đẩy giao ước đa phương".[15]

Tất cả những điều đó cho thấy, với Việt Nam, sức mạnh tổng hợp từ mọi giới, mọi ngành, mọi nơi, mọi người, mọi nguồn đã bắt đầu được huy động. Sự đồng thuận lớn đang có cơ hội hình thành và phát huy tác dụng.

Nhận thức về cách thức bảo vệ chủ quyền biển đảo của Việt Nam đã có bước ngoặt lớn và từng bước cộng hưởng với những chuyển biến quan trọng trên trường quốc tế về tranh chấp Biển Đông chống lại sự gây hấn của Trung Quốc.

Sức mạnh dân tộc đã bắt đầu kết hợp cùng sức mạnh thời đại. Giải pháp cho tranh chấp Biển Đông đã bắt đầu bước sang một chương mới. Nhưng chương mới này được viết như thế nào, trước hết phụ thuộc vào hành động của mỗi người dân Việt Nam, đặc biệt quan trọng là những người lãnh đạo.



Tác giả cảm ơn Phạm Thu Xuân, Lê Vĩnh Trương, Nguyễn Quang A đã đọc và góp ý cho bản thảo.
Ghi chú:
[1] Thông tấn xã Việt Nam, ngày 27/5/2011.
[2] Phát biểu của Bộ trưởng Phùng Quang Thanh tại Diễn đàn an ninh châu Á 10.
[3] Tuần Việt Nam, ngày 30/5/2011.
[4] Thayer Consultancy, ABN # 65 648 097 123
[5] Báo Tuổi trẻ, ngày 17/6/2011.
[6] VietNamNet, ngày 27/5/2011.
[7] Thông tấn xã Việt Nam, ngày 5/6/2011.
[8] Thông tấn xã Việt Nam, ngày 5/6/2011.
[9] Thông tấn xã Việt Nam, ngày 12/6/2011.
[10] Vnexpress.net, ngày 19/6/2011.
[11] Giaoduc.net.vn, ngày 18/6/2011.
[12] VietNamNet, ngày 16/6/2011.
[13] BBC Vietnamese, ngày 3/6/2011.
[14] Báo Tuổi trẻ,ngày 23/7/1010.
[15]Báo Tuổi Trẻ, ngày 15/6/2011.

(Nguồn: VietnamNet: http://tuanvietnam.vietnamnet.vn/2011-06-17-bien-dong-va-su-thuc-tinh )

--------------

Bài trên đăng ở VietnamNet có một số đoạn sửa chữa hoặc cắt so với bản tác giả gửi Blog Nguyễn Xuân Diện. Thấy có 2 đoạn đánh dấu MÀU ĐỎ (1) và (2) không đúng với tinh thần của nguyên văn bài viết, xin đọc lại:

(1) Nhiều vấn đề được cho là nhạy cảm nay đã bắt đầu được xới lên: tất cả đều hướng đến một mục tiêu duy nhất: bảo vệ chủ quyền biển đảo. Chẳng hạn, trong bài trả lời phỏng vấn báo VietnamNet ngày 16/6/2011, Giáo sư Hồ Trọng Ngũ, Ủy viên thường trực Ủy ban Quốc phòng An ninh Quốc hội, cho rằng[12]: "Lâu nay, để giữ hòa hiếu với Trung Quốc nên ta đã chấp nhận là một người "đồng chí". Nhưng xin nhắc lại là một Trung Quốc có hai chế độ thì họ không có nhu cầu quan tâm đến chủ nghĩa xã hội hay chủ nghĩa cộng sản ở Việt Nam . Mục đích của họ là lợi dụng luận điểm rằng cả Việt Nam và Trung Quốc đều có Đảng cộng sản để dễ bề qua mắt người dân Việt Nam rằng ta làđồng chí của họ. Trong khi đó, họ lại gặm nhấm từng mẩu đất. Đây là luận điệu rất nguy hiểm mà nếu nhân dân không hiểu được hết để giải thích thì bạn bè quốc tế cũng có thể hiểu sai."
(2) Sức mạnh dân tộc đã bắt đầu kết hợp cùng sức mạnh thời đại. Giải pháp cho tranh chấp Biển Đông đã bắt đầu bước sang một chương mới. Nhưng chương mới này được viết như thế nào, sự cộng hưởng trong nước và quốc tế có được duy trì và khuếch đại hay tắt dần theo thời gian, trước hết phụ thuộc vào hành động của mỗi người dân Việt Nam , đặc biệt quan trọng là ở những người đang trực tiếp lãnh đạo đất nước.

Thứ Ba, 8 tháng 3, 2011

Trí thức trẻ của ta có nhiều người giỏi

Trí thức trẻ của ta có nhiều người giỏi


Hồi đó cách đây chừng hơn một năm, dư luận trong giới viết ở ta, không ít là các tác giả tên tuổi, đã dành những lời ưu ái đối với một số bài viết của Giáp Văn Dương từ nước Anh gửi về. Những bài của anh đăng khá đều trên báo điện tử VietnamNet, tạp chí Tia Sáng và một số mạng khác. Ví như bài “Thoát thân luận”, đưa lên VietnamNet (VNN) đầu tháng 1/2010 đã có những tiếng vang nhất định và từ đó khơi lên những trao đổi trong anh em viết lách cũng như giới trí thức nói chung: (http://www.giapvan.net/2010/01/cap-nhat-thoat-than-luan-tiep-tuc-bi.html).

Rồi cũng từ hướng trên, Giáp Văn Dương phát triển cái chủ đề đúng là “khó xơi” nhưng đủ sức thu hút này, để rồi xuất hiện tiếp bài: “Thoát thân theo chiều thẳng đứng”, cũng được đăng trên báo điện tử kể trên:
(http://www.giapvan.net/2010/01/thoat-than-theo-chieu-thang-ung_13.html).

Sở dĩ tôi dẫn nguồn vì có những lý do tế nhị, hai bài trên đều được VNN đưa lên, rồi sửa đi, cắt bớt, rồi về sau cũng khó truy cập, nhưng tại blog của tác giả vẫn còn nguyên vẹn trên mạng.

Bằng cách khéo nêu bài học phát triển thành công khi “thoát Á” của người Nhật cuối thế kỷ 19, tác giả Giáp Văn Dương cho rằng Việt Nam bây giờ chưa cần tính đến việc thoát khỏi ai, Á hay Âu, hoặc cụ thể là thoát một nước như Nhật, Mỹ để phát triển, mà là “hãy thoát ra khỏi cái bóng của chính mình”.

Với lối viết có lập luận bài bản cùng một số chứng cứ khá thích hợp, người viết nhấn mạnh rằng người Việt ta cần biết vượt thoát ra những trói buộc rất là vô hình vô ảnh, rũ bỏ các thói tật đang cản trở bước tiến của mình đã là một bước quan trọng, không chừng “là quan trọng bậc nhất” với người Việt Nam chúng ta hiện nay.

Đó có thể coi là một quan niệm, một cách nhìn độc đáo về thực trạng tinh thần của đất nước khiến mọi người, kể cả lớp đã lớn tuổi chúng ta cùng nên suy nghĩ và chia sẻ với tác giả. Đáng chú ý là tác giả viết ra những điều ấy thuộc thế hệ 7x, một công dân Việt mà ở ta nếu nằm trong bộ máy nhà nước thì vẫn được coi là quá trẻ, thường xếp là “diện bồi dưỡng”.

Giáp Văn Dương từng học đại học ở trong nước, rồi sau đó tiếp tục học tập ở nước ngoài, ra trường có việc làm tại một trung tâm đại học bên Anh, chính xác là thành phố Livepool. Gần đây thấy anh thông tin trên mạng là có những lý do riêng, anh đã chuyển tới Singapore với một công việc mới.

Được biết anh Giáp Văn Dương đã có nhiều bài viết khác được công bố rộng rãi ở báo chí trong nước, một số khác đăng trên blog cá nhân mang tên họ của anh - Blog “Giáp Văn”. Trên trang mạng riêng này có thể thấy khá nhiều ý tưởng mới lạ của một thanh niên trí thức muốn chia sẻ với bạn bè khắp nơi, cả trong nước và trên thế giới. Người ta thấy quý là ở các bài viết này, luôn vượt trội một thái độ góp ý xây dựng với đất nước mà anh còn đang sống cách xa. Để ý từ ngày rời nước Anh về Singapore, có thể do công việc mới bận rộn, tiếc là Giáp Văn Dương ít chăm sóc đến một con blog cá nhân có nhiều bài rất đáng đọc.

Nói đến giới trí thức, lại là trí thức trẻ như Giáp Văn Dương - và lớp người như bạn bè anh đang ở nước ngoài làm việc - thì việc họ suy nghĩ và hành động thế nào đương nhiên là điều người trong nước chúng ta quan tâm. Trường hợp Giáp Văn Dương, người có nhiều bài viết nổi bật trên vài ba tờ báo trong nước, đã khiến cho chúng tôi cùng một số bạn bè thân quen rất chú ý.

Chẳng hạn, cuối tháng 8/2010, trên blog Giáp Văn và được nhiều trang mạng khác đưa lại, có một bài viết với cái tít có thể nhiều sức hút vì tò mò: “Học gì từ Nguyễn Trường Tộ?”. Bài viết cho rằng, bài học lớn nhất mà chúng ta học được từ trường hợp Nguyễn Trường Tộ thời nhà Nguyễn chính là sự thất bại của ông trong việc kiến nghị những giải pháp canh tân đất nước với tư cách một trí thức. Từ đó thấy rằng, chỉ khi nào người trí thức tự giác tránh con đường cụt mang tên “Trí thức cận thần” để đi trên con đường mới - con đường trí thức độc lập, trí thức dấn thân - thì đất nước mới có thể tiến lên đổi mới thực sự được. Giáp Văn Dương còn nói thêm là làm được như vậy (tức làm trí thức dấn thân) sẽ tránh được nguy cơ trở thành “đất nước cận thần” và giữ được nền độc lập đúng nghĩa. Ý này của anh quả là mạnh bạo và sâu sắc. Việc có chia sẻ hay không chia sẻ với nhận định này của Giáp Văn Dương là một câu chuyện, một vấn đề khác mà tôi chưa muốn bàn đến ở đây. Cái quý là một người trẻ tuổi đã dám nói lên một thực tế và có nhận định riêng về giới trí thức với một tư duy độc lập (có thể đọc nguyên văn: http://www.giapvan.net/2010/08/hoc-gi-tu-nguyen-truong-to.html).


Giáp Văn Dương cũng không ngại bàn đến vấn đề nhạy cảm là dân chủ. Anh viết bài “Dân chủ và hiền tài”, trong đó nêu vấn đề mở rộng dân chủ chính là để tạo điều kiện tốt nhất cho lựa chọn và cũng là trọng dụng hữu hiệu hiền tài của quốc gia. Và đó chính là chìa khóa để Việt Nam phát triển thành công trong thời đại mới (bài này đăng trên tạp chí Tia Sáng, 6/2010).

Người trí thức trẻ này còn tham bàn những chủ đề mà nếu không tốn công sức nghiên cứu thì khó mà có được những ý kiến xuất sắc và mới lạ. Ví dụ anh nêu câu chuyện liên quan giữa Minh triết và Hạ tầng tư duy. Bài này đăng vào tháng 3 năm ngoái, trong đó Giáp Văn Dương viết: “Muốn phát triển, phải xây dựng được một hạ tầng tư duy vững chắc, phong phú và thông thoáng, để từ đó, tạo ra những sản phẩm tư duy có giá trị. Minh triết, với vai trò như một phông nền văn hóa, có mặt trong nhiều thành phần trong cấu trúc của hạ tầng tư duy”.

Trong bài “Định chuẩn bằng những giá trị phổ quát” viết hồi tháng 5/2010, Giáp Văn Dương nhận xét rằng: “Việc định chuẩn cho một xã hội luôn luôn rất khó. Với Việt Nam lại càng như vậy. Bởi một đất nước đang ở trong quá trình chuyển đổi về nhiều mặt, từ cách thức tổ chức nền kinh tế, quan điểm chính trị, đến cấu trúc văn hóa và cách thức giao lưu với bên ngoài, v.v...thì hiện tượng chồng lấn giữa các thang giá trị cũ và mới là điều tất yếu. Cái mới tuy đã xuất hiện, nhưng chưa đủ mạnh để đẩy lùi cái cũ đã lạc hậu. Cái cũ, dù đã không còn thích hợp với sự phát triển, cũng vẫn cộng hưởng, cấu kết với nhau và với một số lực lượng trong xã hội để tiếp tục tồn tại”.

Vẫn tại bài viết trên, anh còn nói thêm: “Trong bối cảnh đó, việc định chuẩn – lựa chọn những thang giá trị cho xã hội – trở nên phức tạp và ẩn chứa những sai lầm có thể gây hậu quả nghiêm trọng. Cái mới, chưa chắc đã là cái tiến bộ. Và cái cũ, cũng chưa hẳn là cái lạc hậu hoàn toàn. Chưa kể, xã hội có bao nhiêu người thì có bấy nhiêu thang giá trị khác nhau. Vì thế, việc định chuẩn cho xã hội, vốn đã khó khăn lại càng trở nên khó khăn gấp bội”. Vì thế theo anh, có một cách có thể giảm thiểu những sai lầm trong việc định chuẩn “đó là sử dụng những giá trị phổ quát để làm thang giá trị chủ đạo”. Lý do là các giá trị chung này đã được kiểm chứng trong suốt chiều dài lịch sử, không những ở nước ta mà còn ở nhiều nước với các nền văn hóa văn minh khác nhau. Đồng thời Giáp Văn Dương đưa ra kiến giải, nếu chúng ta biết sử dụng những giá trị phổ quát làm thang giá trị chủ đạo thì sẽ tránh được sai lầm và sự ấu trĩ trong việc chọn chuẩn. Mà những giá trị phổ quát, theo Giáp Văn Dương, đã tồn tại từ trăm tới ngàn năm nay ở ta cũng như nhiều nước khác trên thế giới, đó là “Bình đẳng-Dân chủ; Tự do-Công lý; và Chân-Thiện-Mỹ” những cặp phạm trù kép trên cần được coi là những thang giá trị cơ bản nhất, nền tảng nhất để định hướng cho xã hội. Ý kiến như thế của Giáp Văn Dương rất đáng để giới nghiên cứu chúng ta tham khảo.

Một đóng góp khác cũng rất đáng quý của Giáp Văn Dương. Anh là thành viên của một nhóm các bạn trẻ hội tụ ý tưởng, lập nên Quỹ Nghiên cứu Biển Đông. Những cái tên như TS. Trần Vinh Dự (ở Mỹ), TS. Lê Vĩnh Trương (chưa tìm được nơi nhà nghiên cứu này làm việc - NV), Lê Minh Phiếu (Pháp) và nhiều bạn trẻ khác đa phần đều là những người được đào tạo cơ bản ở những quốc gia có nền giáo dục tiên tiến, nay có công việc tại các cơ sở nghiên cứu và giảng dạy ở nước ngoài. Có thể hiểu đây là lớp Việt kiều kiểu mới và thành đạt. Điểm nổi bật là ở họ là đều hướng về đất nước, muốn phục vụ tổ quốc bằng kiến thức học tập và tích lũy được của mình ở nước ngoài.

Nếu chúng ta theo dõi biên bản ghi lại những trao đổi trong cuộc “Giao lưu trực tuyến” ngày 9/4/2010 do báo VietnamNet tổ chức sẽ được biết thêm rằng các thành viên của Quỹ nói trên đến từ các ngành chuyên môn khác nhau, như Hải dương học, Luật học, Công pháp quốc tế, Vật lý học, Năng lượng hạt nhân, Kinh tế học... Các phát biểu của họ về Biển Đông tại cuộc giao lưu có một điểm chung là mong muốn đất nước lớn mạnh, giữ vững toàn vẹn lãnh thổ và hướng ra kinh tế biển một cách thực sự và thực chất nhất. Tuy nhiên ở tập thể nghiên cứu này cũng mang dấu ấn đặc biệt không những là sức trẻ, mà như họ tuyên bố, là tất cả đều xuất phát “từ sự yêu thích nghiên cứu các vấn đề Biển Đông” nhưng là nghiên cứu “với tinh thần trung dung và ôn hòa”. Mục đích đạt tới là góp phần nghiên cứu với trong nước để phát triển kinh tế - xã hội, thúc đẩy khoa học kỹ thuật, phát huy tiềm năng toàn diện phục vụ sự nghiệp và chiến lược vươn ra biển cả và đại dương của chúng ta. Họ đều nói, đối với các lĩnh vực đấu tranh ngoại giao, về vấn đề an ninh quốc phòng cho biển đảo đã và sẽ là trách nhiệm của Nhà nước Việt Nam chứ không thuộc lĩnh vực mà họ nghiên cứu và đề xuất chính sách. Tôi nghĩ điều này rất đúng, họ góp cái sở trường chứ không múa võ bằng cái sở đoản. Thật là một thái độ đúng mực của những nhà trí thức trẻ nhưng đã sớm chín chắn.

Người viết bài này không hề quen biết riêng Giáp Văn Dương và những người cùng chí hướng với anh đang làm việc ở nước ngoài. Năm ngoái có lần anh bạn trẻ Giáp Văn từ Anh về Việt Nam, bạn bè của tôi gọi bảo tới ngồi có Giáp Văn Dương ở đó. Tôi đang ở xa thủ đô nên lỡ mất một dịp hiếm anh em kiến diện nhau. Chúng tôi cách nhau cả vài thế hệ kia đấy, nhưng có thể nói không xa cách cho mấy về các chủ kiến, các vấn đề kinh tế xã hội đáng quan tâm của đất nước, nên trong lòng chúng tôi sinh quý hóa nhau mà thôi.


Nhân dịp này người viết bài này xin gửi thêm ít dòng dưới đây về TS Giáp Văn Dương, chỉ nhằm giúp mọi người tham khảo thêm về con người, về một lớp trí thức trẻ của đất nước: Tiến sĩ Giáp Văn Dương tốt nghiệp Đại học Bách khoa Hà Nội ngành Hóa Dầu năm 1999; Thạc sĩ Đại học Quốc gia Chonbuk (Hàn Quốc) ngành Công nghệ Hóa học năm 2002; Tiến sĩ Đại học Công nghệ Vienna ngành Vật lý kỹ thuật (Áo) năm 2006. Hiện tại làm việc tại Đại học Livepool, Anh (và gần đây, như tôi đã viết trên kia anh đã chuyển về làm việc ở Singapore).

Đúng là các bạn trẻ của chúng ta hiện nay khi được đào tạo cơ bản tốt, một số bạn lại có điều kiện du học ở những quốc gia có nền giáo dục tiên tiến hiện đại, rất nhiều khả năng sẽ trưởng thành lên rất nhanh. Nó tạo đà để các bạn ấy có thể trở nên lớp trí thức trẻ mới, mang được trong đầu óc mình một thế giới quan phóng khoáng của những công dân toàn cầu. Một khi lòng yêu nước thương nòi sưởi nóng tâm can, trong các bạn lại có một nhân sinh quan đúng đắn và tiến bộ vì đất nước và dân tộc Việt Nam yêu quý, chắc chắn các bạn đó sẽ dần dần trở thành một lực lượng hùng mạnh để hòa nhịp cùng toàn dân ta dựng xây xã hội Việt Nam tốt đẹp trong tương lai gần.

Sẽ lại còn vui hơn nữa khi những lớp tuổi trẻ như thế - họ vừa có học vấn vững chãi vừa mang tâm hồn dân tộc Việt Nam - ở cả trong nước cũng như còn đang ở nước ngoài, tất cả đều rằng họ đều là người Việt Nam, là công dân Việt Nam. Lớp trí thức mới và trẻ tuổi này đang ngày càng đông đảo lên. Chắc rằng xã hội chúng ta đều một lòng trông cậy nơi họ. Điều ấy đáng kỳ vọng làm sao...

Nguyễn Vĩnh

(1/2010; sửa lại 3/2011)
Viết lại theo yêu cầu của mạng Doanh nhân Trí thức (http://vnes.vn/topblog/article/97/371)

-----------------

VỀ HỘI LÀNG   8 tháng 3 Âm lịch hằng năm là ngày Hội làng truyền thống quê tôi. Năm nay ngày hội rơi vào 2 ngày Nhà nước quy định Quốc tang ...