Thứ Sáu, 27 tháng 7, 2012

Nên công bố rộng rãi tấm bản đồ cổ


ĐỌC TRÊN MẠNG (4)

Nên công bố rộng rãi “Hoàng triều trực tỉnh địa dư toàn đồ”




* BÀI PHỎNG VẤN TS MAI HỒNG ĐĂNG TRÊN BÁO "ĐẠI ĐOÀN KẾT" 



"Nếu nói rằng bản đồ thời nhà Thanh của Trung Quốc không có Trường Sa, Hoàng Sa là chưa đầy đủ. Phải nói như thế này mới chuẩn xác: Bản đồ thời nhà Thanh của Trung Quốc chỉ xác nhận chủ quyền tới cực Nam là đảo Hải Nam”. Tiến sĩ (TS) Mai Hồng người vừa hiến tặng cho Bảo tàng Lịch sử quốc gia Việt Nam tấm bản đồ cổ "Hoàng triều trực tỉnh địa dư toàn đồ” đã khẳng định như vậy trong cuộc trao đổi với  báo "Đại Đoàn Kết".


Tấm bản đồ Hoàng triều trực tỉnh địa dư toàn đồ

Thưa ông, được biết ông đã lưu giữ tư liệu quan trọng này hơn 30 năm qua, nhưng sao cho đến nay mới quyết định trao tặng nó cho Bảo tàng Lịch sử Việt Nam?

TS Mai Hồng: Cách đây nhiều chục năm, khi còn công tác tại Viện Hán Nôm, tôi đã mua lại tấm bản đồ này từ một người chuyên thu mua sách cổ. Tấm bản đồ này trải ra rộng như một manh chiếu, được gấp vào như một quyển sách gồm 35 tờ A4, bìa cứng, đằng sau có dán vải bồi rất công phu và in màu bằng công nghệ của phương Tây. Biết đây là tư liệu quý nên ngay lập tức tôi đã cất giữ nó. Dẫu vậy, cũng có những lúc tôi quên mất là mình đang có nó. Chỉ đến khi những tranh chấp về chủ quyền trên Biển Đông diễn ra gay gắt thì tôi đã quyết định mang đến tặng cho Bảo tàng Lịch sử Việt Nam, với mong muốn chúng ta có thêm nguồn sử liệu khẳng định việc Trung Quốc đòi Hoàng Sa và Trường Sa là vô căn cứ. Tôi nhận thấy tấm bản đồ này có thể trở thành một trong những tư liệu quý giá bậc nhất cho Việt Nam trong quá trình đàm phán với các nước về chủ quyền trên Biển Đông.


Thưa ông, tấm bản đồ mà ông vừa hiến tặng Bảo tàng Lịch sử Việt Nam đã được các chuyên gia sử học đánh giá là một bằng chứng rất quan trọng, góp phần chấm dứt những những tranh chấp về chủ quyền trên Biển Đông?

TS Mai Hồng: Phải khẳng định đây là tấm bản đồ không chỉ có giá trị về mặt khoa học lịch sử mà còn có giá trị pháp lý quan trọng. Nó là một công trình nghiêm túc, công phu, đồ sộ, trải qua một chiều dài lịch sử ngót nghét 2 thế kỷ do vua Khang Hy chỉ đạo biên soạn xây dựng.
Nó được khởi thảo từ năm 1708, năm Mậu Tý Khang Hi 47 (1708). Vua Khang Hi tuyển 3 giáo sĩ phương Tây giỏi nhất là Lợi Mã Đậu (Matteo Bicci), Thang Nhược Vọng (Joannes Adam Schall Von Bell.), Nam Hoài Nhân (Ferdinandus Verbiest) để làm một tấm Vạn lý thành đồ. Đến năm 1710, tấm bản đồ này hoàn thành. Vào năm 1711, vua lại sai các giáo sĩ đi tới khắp 13 tỉnh để đo đạc thực địa, đất đai. Từ đấy, trong gần 200 năm, các nhân sĩ Trung Hoa và phương Tây sưu tập khảo cứu các dư đồ Trung Quốc, gia cố bồi tập thêm từ các nguyên cảo của các giáo sĩ đã soạn thảo trước đây. Đến năm 1904, Sái Thượng Chất, Giám đốc một Đài Thiên văn ở Dư Sơn Sái Thượng lại được giao đọc duyệt tất những nguyên cảo bản đồ của các giáo sỹ trước đây. Và cũng trong năm 1904 NXB Thượng Hải chính thức xuất bản tấm bản đồ Địa dư toàn đồ tới các tỉnh của triều đình nhà Thanh với lời giới thiệu của chủ biên Sái Thượng Chất.
Tiến sĩ Mai Hồng trả lời truyền thông báo chí - Ảnh: Quốc Anh

Vậy xin ông nói rõ hơn về nội dung của những văn tự Hán cổ được ghi trên tấm bản đồ đó mà ông đã dịch được?.

TS Mai Hồng: Tôi đã dịch toàn bộ những nội dung chữ Hán cổ trên đó. Có thể thấy ngay bản thân chữ "toàn đồ” (chứ không phải là "bản đồ”) đã khẳng định tất cả những gì được vẽ trong Hoàng Triều trực tỉnh địa dư toàn đồ là chủ quyền của Trung Quốc, rằng đất đai của Trung Quốc chỉ dừng lại ở đảo Hải Nam, không có Hoàng Sa, Trường Sa. Sái Thượng Chất đã viết trong lời dẫn có đoạn rằng: "…Duy về cương vực của các thôn ấp quận huyện ở các tỉnh đã có thay đổi đôi chút, cho nên xem chỗ nào thiếu thì bổ sung, chỗ nào nhầm lẫn thì đính chính sửa sang, làm bớt sai suyễn và làm sáng sủa hơn lên để khi nhìn vào đó thấy rõ ràng như nhìn vào lòng bàn tay, tại các cửa biển ở các miền diên hải đều phỏng họa các đường thủy tầu thuyền ra khơi vào cảng. Tự hỏi nếu mắc một lỗi thì sẽ lấy gì đề bù đắp đầy đủ cho cách nhìn của vạn con mắt? Nhưng nếu có tri thức tất sẽ nói được lời nói gồm chung thiện ý với mọi người.” Toàn văn lời giới thiệu bằng chữ Hán cổ khẳng định mục đích của người Trung Quốc khi khi họ làm tấm bản đồ này không phải để tranh chấp chủ quyền với các quốc gia khác, không có biểu hiện chiếm hữu các đảo mà chỉ là việc đại quát về địa dư.
Cùng với những lời giới thiệu ấy, trên tấm bản đồ này có hiển thị một phần lãnh thổ phía Bắc của Việt Nam với cái tên Việt Nam Đông Kinh cùng với vịnh Bắc Bộ dưới cái tên vịnh Đông Kinh. Như vậy, người Trung Quốc khẳng định vịnh Bắc Bộ là của Việt Nam.


Thưa ông, nhiều ý kiến cho rằng chúng ta vẫn còn rất nhiều những tấm bản đồ khẳng định Trung Quốc không có Hoàng Sa, Trường Sa chưa được công bố rộng rãi. Vậy làm thế nào để phát huy được giá trị của Hoàng triều trực tỉnh địa dư toàn đồ sau khi nó được trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử, và những tư liệu quý tương tự đang còn đang tồn tại ở đâu đó?


TS Mai Hồng: Tôi thấy thế này, chúng ta đang đặt ra vấn đề sự cần thiết và tính thời đại của việc ban hành Luật Biển, vì thế không chỉ trưng bày Hoàng triều trực tỉnh địa dư toàn đồ tại Bảo tàng Lịch sử Việt Nam mà Việt Nam cần phải công bố một cách rộng rãi, quy mô hơn nữa tấm bản đồ này cho đông đảo người dân trong nước và thế giới biết đến.
Tôi cũng đang trăn trở thế này, mấy ngày qua, báo chí đưa tin nhiều về tấm bản đồ này, đó cũng là một điều rất tốt, nhưng giá như cả Đài Truyền hình Việt Nam cũng vào cuộc, thậm chí là phải vào cuộc sớm nhất để phát lên sóng hình thì cơ hội để thế giới biết đến tấm bản đồ này sẽ nhiều hơn.
Như đã khẳng định, Hoàng triều trực tỉnh địa dư toàn đồ là một công trình nghiêm túc, đầy đủ tính pháp lý, nên về lâu dài chúng ta cần phải đưa vào SGK Lịch sử giảng dạy để những thế hệ sau này hiểu rõ hơn về chủ quyền của Việt Nam và của các quốc gia khác trên Biển Đông.

Xin trân trọng cảm ơn ông!

Hương Lê (thực hiện)

Không có nhận xét nào: