Tiếp tục các tư liệu về vụ hạ sát Bin Laden

Tiếp tục các tư liệu về vụ hạ sát Bin Laden

Bài 4 - Mỹ tiêu tốn bao nhiêu cho Osama bin Laden?

Thứ tư - 05/04/2011 12:51

Theo ước tính, 10 năm tìm kiếm tên trùm khủng bố bị truy nã gắt gao nhất thế giới, Osama bin Laden, đã tiêu tốn của nước Mỹ hàng ngàn tỷ USD. Chính vì vậy mà thủ lĩnh al-Qaeda được gọi với cái tên “kẻ nghìn tỷ đô la”.

Số tiền hàng ngàn tỷ USD này được chi cho các cuộc chiến, củng cố an ninh, như bảo vệ các bến cảng, các hoạt động quân sự khắp thế giới, cùng hàng tỷ đô la để xây dựng lại Ground Zero, chăm sóc y tế cho các cựu binh, phần lớn là trong cuộc chiến Iraq, mà chính phủ Bush từng cho rằng có liên hệ giữ Bin Laden và Saddam Hussein.

Số tiền khổng lồ được chi nhằm làm cho nước Mỹ an toàn hơn sau vụ khủng bố 11/9. Các cơ quan được tạo ra, mở rộng hoặc được trao nhiệm vụ mới. Chính phủ thuê hàng ngàn nhân viên mới để phân tích tình báo, lần theo các nguồn tài chính hỗ trợ cho khủng bố…(Mỹ đang chi 50 tỷ USD mỗi năm cho công tác tình báo)

Theo tính toán của hai giáo sư khoa học chính trị, John Mueller, Đại học bang Ohio và Mark Stewart, Đại học Newcastle tại New South Wales, kể từ sau vụ 11/9, chính phủ Mỹ cùng các công ty tư nhân đã chi hơn 1 ngàn tỷ đô la để củng cố an ninh nội địa. Thêm vào đó, theo hai giáo sư này, thời gian trung bình phải đợi ở sân bay để kiểm tra an ninh đã tăng lên khoảng 20 phút, tiêu tốn khoảng 10 tỷ USD mỗi năm. Theo hai chuyên gia này, tổng cộng Osama bin Laden đã “tiêu tốn” của Mỹ con số khổng lồ từ 280 tỷ USD đến 5 ngàn tỷ USD.

Chính quyền Tổng thống Bush đã nhanh chóng mở hầu bao sau vụ khủng bố 11/9 năm 2001. Quốc hội Mỹ ngay lập tức phê chuẩn khoản quỹ 40 tỷ USD để mở rộng an ninh quốc phòng, nhằm tìm kiếm tên khủng bố quốc tế Bin Laden.

Bộ an ninh Nội địa Mỹ đã được trao quyền lực rộng khắp và ít nhất 20 cơ quan liên bang được củng cố với một nhiệm vụ chính: ngăn chặn các vụ tấn công khủng bố trong lòng nước Mỹ. Trong suốt 10 năm qua, Bộ này đã chi tiêu ước tính 424 tỷ USD và tuyển dụng 216.000 người.

Khi Bộ an ninh Nội địa mới được thành lập, chính phủ Mỹ đã chi 37,7 tỷ cho ngân sách của cơ quan này và tăng lên 50,6 tỷ vào năm 2008. Năm 2012, chính phủ Mỹ dự kiến chi khoảng 71,6 tỷ cho an ninh nội địa.

Số tiền trên lớn hơn cả tổng sản phẩm quốc nội của ít nhất 132 quốc gia vào năm 2009, trong đó có Iraq, Croatia và Cuba.

Nhưng số tiền chi tiêu không dừng lại ở đó. Bộ Quốc phòng, hiện đang “bận rộn” với hai cuộc chiến tốn kém ở Iraq và Afghanistan, cũng được tăng ngân sách. Kể từ năm 2001, ngân sách quốc phòng của Mỹ tăng lên ít nhất 700 tỷ USD vào năm 2010. Con số này chiếm khoảng 20% tổng ngân sách toàn liên bang Mỹ.

Từ năm 2001-2011, Mỹ đã chi 18 tỷ USD cho Pakistan để hỗ trợ cuộc chiến chống khủng bố, mà chủ yếu là để truy lùng Osama bin Laden.

Tại quê nhà, các nhà hoạch định chính sách cũng xây dựng một bộ máy khổng lồ mới, tập trung vào an ninh biên giới, bom bẩn, những kẻ cực đoan trong nước và mối đe dọa về một cuộc tấn công khác của al-Qaeda. Quốc hội không ngại chi tiền cho Bộ An ninh Nội địa và các cơ quan khác tất cả những gì họ yêu cầu.

Chris Hellman, nhà phân tích chính trị cấp cao tại Dự án các ưu tiên quốc gia, nhóm giám sát ngân sách liên bang Mỹ cho hay: “Không ai muốn bị ngồi trong cảnh giống như vụ 11/9”. Còn Travis Sharp, nhà nghiên cứu tại Trung tâm an ninh mới của Mỹ bình luận, rất “hiếm khi” thấy các thành viên Quốc hội chất vấn về các yêu cầu tăng quỹ cho an ninh.

Trong khi đó, thiệt hại kinh tế đối với riêng thành phố New York, trong năm đầu tiên sau vụ khủng bố 11/9, từ năm 2001-2002 ước tính lên tới 83-95 tỷ USD. Còn thiệt hại đối với toàn bộ nền kinh tế Mỹ do vụ khủng bố 11/9 gây ra lên tới 2,5 nghìn tỷ USD.

Theo AP, AFP

-----------------

Bài 5 - Những mục tiêu tiếp theo của Mỹ sau bin Laden

Phan Lê

Mỹ đã giành một thắng lợi to lớn khi tiêu diệt được Osama bin Laden, nhưng cuộc chiến chống khủng bố sẽ còn tiếp tục với những mục tiêu tiếp theo.

Phó tướng Zawahiri

Nhân vật đứng đầu trong danh sách truy lùng của các lực lượng an ninh Mỹ sau khi Osama bin Laden bị gạch tên là Ayman al-Zawahiri, nhân vật số hai của mạng lưới khủng bố Al-Qaeda. Cựu Bác sĩ phẫu thuật người Ai Cập thậm chí còn được coi là người điều hành thực sự mọi hoạt động của Al-Qaeda và giờ đây thế chỗ của bin Laden trong vai trò kẻ bị truy nã gắt gao nhất thế giới.

Giống như bin Laden, Zawahiri lẩn trốn rất kỹ kể từ khi nước Mỹ tuyên bố cuộc chiến chống lại chủ nghĩa khủng bố sau cuộc tấn công ngày 11/9/2001. Tuy nhiên, khác với chiến hữu vừa bị tiêu diệt tại Pakistan, người đàn ông 59 tuổi này không hoàn toàn chìm trong bóng tối mà vẫn tham gia những hoạt động mờ ám.

Không chỉ nhiều hơn bin Laden 4 tuổi, Zawahiri còn được đánh giá vượt trội hơn ở khả năng tổ chức, độ xảo quyệt và trí thông minh hiếm có. Lần cuối cùng người ta nhìn thấy y là vào tháng 10/2001 tại vùng Đông Bắc Afghanistan, gần biên giới với Pakistan. Kể từ đó, Zawahiri thường xuyên phát đi những video từ những nơi y lẩn trốn, nhằm kêu gọi cuộc chiến chống lại phương Tây. Trong danh sách những tên khủng bố bị truy nã hàng đầu của Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI), người này còn được coi là Bác sĩ riêng của bin Laden.

Nếu bin Laden được coi là nguồn cảm hứng và thủ lĩnh tinh thần của Al-Qadea, thì Phó tướng của y lại được thừa nhận là bộ não thực sự của mạng lưới khủng bố toàn cầu này. Chính Zawahiri đã trực tiếp tham gia vào việc tổ chức hàng loạt vụ tấn công khủng bố, trong đó đáng kể nhất là vụ 11/9 khiến hơn 3.000 người thiệt mạng. Hẳn nhiên, dù không "nổi tiếng" bằng bin Laden nhưng Zawahiri được đánh giá là nguy hiểm hơn nhiều. Chính vì vậy, không có gì là lạ khi Mỹ treo giải 25 triệu USD cho người nào tiêu diệt được kẻ giữ vai trò cố vấn chiến lược chính của bin Laden.

Khi Osama bin Laden hoàn toàn thu mình để lẩn trốn sự truy lùng từ sau năm 2004, hình ảnh của Zawahiri xuất hiện trên các phương tiện thông tin đại chúng nhiều hơn, với đặc trưng dễ nhận ra nhất là cái bướu nhỏ trên trán. Y khích lệ các phần tử Hồi giáo cực đoan bằng hàng loạt đoạn video đe dọa các nước phương Tây, với cánh tay phải luôn thể hiện những động tác giận dữ cùng cái nhìn lạnh lùng phía sau cặp kính cận.

Zawahiri gặp bin Laden khi hàng nghìn chiến binh Hồi giáo khắp thế giới đổ về Afghanistan, trong cuộc thánh chiến những năm 80 thế kỷ trước chống lại quân đội Liên Xô. Giống như bin Laden, Zawahiri cũng có xuất thân đáng nể. Y được sinh ra trong một gia đình giàu có ở Ai Cập, có cha là một nhà vật lý danh tiếng còn ông nội là một Giáo sĩ hàng đầu ở Học viện Al-Azhar tại Cairo.

Zawahiri tham gia vào cộng đồng Hồi giáo cực đoan tại Ai Cập từ khi còn nhỏ và từng bị bắt lúc 15 tuổi, vì là thành viên của tổ chức ngoài vòng pháp luật "Huynh đệ Hồi giáo". Y sau này thậm chí đã xuất bản vài cuốn sách nghiên cứu về Hồi giáo chính thống được bán cho nhiều người để biểu tượng hóa phong trào Hồi giáo cực đoan.

Sau khi kết hôn năm 1979 và hành nghề Bác sĩ phẫu thuật tại Cairo, Zawahiri bị tống giam 3 năm vì các hoạt động quân sự và sau đó được cho là có dính líu tới vụ ám sát cựu Tổng thống Ai Cập Anwar Sadat năm 1981, cũng như vụ thảm sát nhiều du khách nước ngoài tại thành phố Luxor 16 năm sau đó.

Đối mặt với án tử hình, y rời Ai Cập vào giữa những năm 80 thế kỷ trước để tới Ảrập Xêút, nhưng sau đó nhanh chóng chuyển qua thành phố Tây Bắc Pakistan là Peshawar. Zawahiri làm việc trong vai trò của một Bác sĩ điều trị cho các chiến binh bị thương và có liên hệ với các phiến quân Hồi giáo Ảrập, những kẻ sau này tham gia vào cuộc thánh chiến chống Liên Xô, trong đó có bin Laden.

Đầu những năm 90, Zawahiri được cho là sống ở châu Âu trước khi nối lại liên lạc với bin Laden, khi đó đang ở Sudan hoặc Afghanistan. Năm 1996, y bị bắt tại Nga sau khi tham gia tuyển chọn các chiến binh tại Chechnya. Hai năm sau đó, người này là một trong 5 kẻ đã ký vào chỉ dụ tôn giáo (fatwa) của bin Laden, với nội dung kêu gọi những cuộc tấn công nhằm vào công dân Mỹ. Cũng kể từ đó, Zawahiri thường xuyên xuất hiện bên cạnh bin Laden.

Zawahiri nằm trong danh sách truy tố của Chính phủ Mỹ sau vụ đánh bom năm 1998 nhằm vào các Đại sứ quán của Mỹ ở Kenya và Tanzania. Sau đó một năm, y bị kết án tử hình vắng mặt sau một phiên tòa tại Ai Cập.

Phó tướng của bin Laden chìm vào bóng tối sau khi các lực lượng của Mỹ và Chính phủ Afghanistan tổ chức các đợt truy quét phiến quân Taliban hồi cuối năm 2001. Taliban đã che giấu bộ đôi bin Laden cùng Zawahiri và từ chối giao nộp chúng sau vụ 11/9. Sau đó, thủ lĩnh của Al-Qaeda và Phó tướng của y tung ra một loạt các đoạn video xuất hiện cùng nhau.

Quân đội Mỹ và Pakistan thường xuyên truy lùng Zawahiri và cả bin Laden tại những nơi ẩn náu được cho là ở khu vực núi non cằn cỗi giữa Pakistan và Afghanistan. Tháng 1/2006, Zawahiri đã kịp trốn thoát khỏi cuộc tấn công bằng tên lửa hành trình của Mỹ tại một khu vực hẻo lánh của Pakistan. Khoảng 18 người thiệt mạng trong vụ này, gồm 4 thành viên Al-Qaeada và 7 thường dân, nhưng Zawahiri bình yên vô sự.

Tháng 12/2001, có thông tin cho rằng vợ, con trai và hai con gái của Zawahiri thiệt mạng trong một cuộc không kích của Mỹ tại thành phố Kandahar, Afghanistan. Cuộc tấn công này nằm trong kế hoạch truy quét của Mỹ nhằm tiêu diệt các lực lượng Taliban. Nhà báo người Pakistan Hamid Mir, người đã gặp Zawahiri vào các năm 1998 và 2001, nói rằng tên trùm khủng bố sau đó cưới vợ mới và có một cô con gái vào cuối năm 2005.

Những nhân vật khác

Saif Al-Adel, khoảng 50 tuổi, là bí danh của một nhân vật cấp cao người Ai Cập đồng thời là thành viên của Hội đồng quân sự trong mạng lưới Al-Qaeda. Adel đã thành lập những cơ sở huấn luyện của Al-Qaeda tại Ras Kamboni ở Somalia và huấn luyện nhiều phiến quân Somalia, những người sau đó tham gia vào cuộc chiến Mogadishu chống lại quân đội Mỹ. Hai máy bay trực thăng Black Hawk (Ó đen) của Mỹ bị bắn hạ bởi các súng phóng lựu tự hành sau này đã truyền cảm hứng để đạo diễn Ridley Scott tạo nên bộ phim Black Hawk Down. Adel có tên trong danh sách truy nã của FBI từ năm 2001 với khoản tiền thưởng lên tới 5 triệu USD cho ai cung cấp thông tin của y. Người ta cho rằng Adel đang ở Iran.

Nhân vật đáng kể tiếp theo là Sulaiman Abu Gaith, 45 tuổi và mang quốc tịch Kuwait, là một trong những lãnh đạo cấp cao của Al-Qaeda đồng thời là người phát ngôn của tổ chức khủng bố này. Abu Gaith nổi lên từ cuộc chiến vùng Vịnh năm 1991, khi y tuyên chiến với Saddam Hussein. Sau đó, người này chuyển hướng quan tâm sang Chính phủ Kuwait và Hoàng gia nước này, với đòi hỏi ban hành luật Sharia. Y ngay lập tức bị cấm thuyết giảng và trục xuất khỏi nhà thờ Hồi giáo. Vào năm 2000, Abu Gaith rời Kuwait để tới Afghanistan, nơi y gặp bin Laden và gia nhập Al-Qaeda. Sau vụ tấn công 11/9, tên này lớn tiếng tuyên bố rằng "những vụ tấn công bằng máy bay sẽ còn tiếp tục". Nơi ở hiện tại của Abu Gaith là một dấu hỏi lớn. Người ta đồn rằng y đã bị bắt giam ở Iran, nhưng các quan chức Kuwait lại cho rằng tên này đã được thả và trở lại Afghanistan.

Kẻ đứng thứ tư trong danh sách mục tiêu tiếp theo của Mỹ có thể là Abu Hafiza, một nhà tâm lý học quân sự người Marốc, đồng thời là một chuyên gia chiến lược của Al-Qaeda. Theo một trang web về tình báo của Israel, Hafiza là người lên kế hoạch các cuộc tấn công tại thủ đô Madrid của Tây Ban Nha hồi tháng 3/2004. Y còn tuyên bố rằng Iraq là chiến trường chính của Al-Qaeda.

Cuối cùng, nhân vật được Mỹ lưu tâm theo dõi là Fazul Abdullah Mohammed, 36 tuổi và được cho là thủ lĩnh của Al-Qaeda tại Đông Phi. Y bị Mỹ truy nã vì có liên quan tới vụ đánh bom đại sứ quán Mỹ tại Somalia năm 1998. Sau đó, có thông tin cho rằng tên này đã bị Mỹ tiêu diệt trong một đợt không kích. Tuy nhiên, các trang web tại Somalia đưa tin rằng y vẫn an toàn và thậm chí còn leo cao hơn trong nấc thang quyền lực của Al-Qaeda.

Phan Lê (Nguồn: Vnexpress.net)

----------------

Bài 6 - Tiết lộ kế hoạch thoát thân của Bin Laden

Cập nhật lúc 06/05/2011 06:10:00 AM (GMT+7)

Một loạt chi tiết mới về vụ tiêu diệt Bin Laden xuất hiện trong 24h qua cho thấy, trùm khủng bố đã có kế hoạch thoát thân nếu bị tấn công.

Có vẻ như thủ lĩnh mạng lưới Al Qaeda đã chuẩn bị sẵn sàng cho việc rời khỏi nơi trú ẩn ngay khi nhận được thông báo. Theo đó, một tờ 500 euro và hai số điện thoại được khâu sẵn vào áo của nhân vật này.

Thư ký báo chí Nhà Trắng đã xác nhận thêm một số chi tiết về cái chết của Bin Laden tối 4/5. Đó là các thông tin Bin Laden đã sẵn sàng tiếp tục chạy trốn nếu vỏ bọc bị lật tẩy.

Dù 500 euro, khoảng 740 USD, không phải là một số tiền lớn nhưng nó đủ để trang trải cho một cuộc khởi hành gấp tới biên giới Afghanistan hoặc một nơi ẩn náu khác tại Pakistan. Euro là loại tiền được thế giới tội phạm quốc tế và bọn buôn lậu lựa chọn.

Giám đốc CIA Leon Panetta cho biết, Bin Laden không được bảo vệ chặt chẽ hơn bình thường vì tên này tin rằng mạng lưới Al Qaead đủ mạnh để thông báo trước cho hắn khi có bất kỳ một cuộc đột kích nào diễn ra.

Trước đó, WikiLeak từng tiết lộ tài liệu mật của Mỹ về vụ chạy trốn của Bin Laden sau cuộc tấn công nước Mỹ ngày 11/9/2001. Theo đó, Osama bin Laden và các phó tướng đã di chuyển điên cuồng trong 3 tháng liền không nghỉ ở Afghanistan sau vụ 11/9.

Tài liệu mật bị rò rỉ trên là một phần trong bản đánh giá tình báo về tù nhân Guantanamo. Nó cho biết, bốn ngày sau vụ 11/9, Bin Laden nói với các chiến binh Ả rập rằng hãy lấy vũ khí ở Afghanistan và chống lại những kẻ xâm lược vô đạo.

Trong một dấu hiệu cho thấy Bin Laden có chút tuyệt vọng sau khi trốn thoát trong đường tơ kẽ tóc khỏi khu vực hang động Tora Bora ở đông Afghanistan và giữa tháng 12/2001, trùm khủng bố thiếu tiền đến mức đã vay 7.000 USD của một người bảo vệ và sau một năm mới trả lại tiền.

Ngoài ra, trước khi thoát khỏi Tora Bora, Bin Laden và phó tướng người Ai Cập là Ayman al-Zawahiri đã tiếp một loạt khách viếng thăm và ra lệnh cho những kẻ đi theo tiếp tục tấn công các mục tiêu phương Tây từ trụ sở tạm thời tại một nhà nghỉ bí mật tại Kabul hoặc xung quanh thành phố này.

Ngày 7/10/2001, trong những ngày đầu tiên của chiến dịch đánh bom Afghanistan của Mỹ, Bin Laden đã gặp quan chức hàng đầu của Taliban là Mullah Mansour tại Kandahar. Trong tháng đó, Zawahiri tháp tùng Bin Laden đi gặp Jalaluddin Haqqani, lãnh đạo phong trào nổi dậy của Taliban chuyên tìm quân Mỹ và đồng minh của nước này để tấn công ở Afghanistan. Bin Laden sau đó chạy tới Tora Bora vào tháng 11.

* Hoài Linh (Theo Mail, AP)

------------------

Bài 7 - Nơi ẩn náu của Bin Laden và bốn sự thật ngỡ ngàng

Nơi ẩn náu của trùm khủng bố số một thế giới Osama bin Laden ẩn chứa không ít những chi tiết thú vị đến ngỡ ngàng!

1 - Cuộc sống không thiếu thứ gì

Ai cũng tưởng rằng, Osama bin Laden đang sống một cuộc đời ẩn dật, nay đây mai đó, thiếu thốn đủ bề. Thế nhưng, thật đáng ngạc nhiên, nhân vật khét tiếng này có thể sống ung dung trong căn biệt thự kín cổng cao tường ở một thị trấn rất gần thủ đô Islamabad của Pakistan.

Nơi Bin Laden trú ẩn là khu vực khá sầm uất, với một sân golf, các căn cứ quân sự, trại lính, đồn bốt, bệnh viện và một nhà hàng nổi tiếng.

2 - Sân sau nhà Bin Laden “nuốt” bóng

Vì cuộc sống khép kín, đầy bí ẩn của gia đình Osama bin Laden, cũng như các tùy tùng, hàng xóm cũng hết sức e ngại, không dám tiếp xúc với người sống trong căn biệt thự.

Nhiều người còn tưởng rằng, đó là một ổ buôn lậu ma túy. Khi đám trẻ vô tình đá bóng vọt qua bức tường cao 5m, bay vào sân sau nhà Bin Laden, chúng bị cha mẹ cấm không được gọi cửa để nhặt bóng. Thay vào đó, chúng được bố mẹ “đền” khoảng 2 - 3 USD để khỏi... khóc nhè.

3 - Luôn dùng hàng cao cấp

Bin Laden có hai người phụ tá tin cậy. Hai người đàn ông này được cho là anh em, và có thể nói được cả tiếng Afghanistan lẫn Pakistan. Họ có nhiệm vụ đưa tin, gửi thư, mua đồ ăn hàng ngày và những công việc cần phải ra ngoài.

Anjum Qaisar, chủ một cửa hàng tạp hóa ở thị trấn Abbottabad, cho biết, hai phụ tá của Bin Laden ngày nào cũng mua cả đống thực phẩm “đủ cho cả 100 người ăn”, và luôn thanh toán bằng tiền mặt. Họ mua những sản phẩm tốt nhất, đắt tiền nhất và có thương hiệu nổi tiếng.

4 - Hương cần sa thoang thoảng

Cần sa được trồng trong những chiếc chậu, đặt ở vị trí cách nhà của Bin Laden chỉ vài bước chân. Không loại trừ giả thuyết, Bin Laden từng hút cần sa để “xử lý” các vấn đề liên quan tới thận.

Thu Thảo (Nguồn báo Tienphongonline)

-----------------

Bài 8 - Tiền thưởng 25 triệu USD vụ Bin Laden chưa có chủ

Thứ tư - 05/04/2011 22:12 

Bức ảnh Osama bin Laden trên danh sách truy nã của FBI có dùng chú thích mới: đã chết. Nhưng hiện chưa rõ liệu có khoản nào trong giải thưởng lên tới 25 triệu USD sẽ được trao cho người cung cấp thông tin. Người đứng sau vụ khủng bố tồi tệ nhất trong lịch sử nước Mỹ đã bị tiêu diệt tại Pakistan, trong một sự kiện mà Tổng thống Barack Obama miêu tả là "thành tựu quan trọng nhất trong nỗ lực tiêu diệt Al-Qaeda từ trước tới nay". Sự kiện đã kết thúc chiến dịch lùng sục trong suốt 10 năm kể từ cuộc tấn công 11/9/2001 của FBI, CIA và các cơ quan tình báo khác của Mỹ. Trong khi đó, việc treo thưởng là một phần quan trọng trong chiến dịch chống khủng bố của chính phủ Mỹ. Chương trình Giải thưởng vì công lý do Bộ Ngoại giao Mỹ điều hành đã chi trả hơn 100 triệu USD cho hơn 60 người, kể từ khi chương trình này ra đời năm 1984. Chương trình trên tặng thưởng cho những ai cung cấp "thông tin hữu ích giúp đưa các phần tử khủng bố ra vành móng ngựa hoặc ngăn chặn các hành động khủng bố trên toàn cầu", theo thông báo trên website của cơ quan này. Chính phủ Mỹ treo thưởng 25 triệu USD cho ai cung cấp thông tin dẫn đến bắt giữ hoặc tiêu diệt Osama bin Laden. Ngoài ra, Hiệp hội phi công hàng không và Hiệp hội giao thông hàng không Mỹ (ATA) cũng treo giải thưởng chung trị giá 2 triệu USD cho những ai cung cấp thông tin về trùm Al-Qaeda. Tuy nhiên, sau vụ bắn hạ Bin Laden tại Pakistan vừa qua, có khả năng sẽ không có phần thưởng nào được trao. Theo các quan chức chính quyền Obama, những tù nhân giấu tên đã cung cấp thông tin quan trọng giúp các nhà điều tra xác định được nơi trú ẩn của trùm Al-Qaeda. Trong khi đó theo CNN, Steve Lott, phát ngôn viên của ATA, cho biết tổ chức này cũng chưa nhận được yêu cầu chính thức nào về số tiền thưởng của họ, nhưng ông cho biết ATA sẽ tặng 1 triệu USD cho chương trình chống khủng bố dài hạn của chính phủ. Trước đây, giải thưởng lớn nhất từng được trao theo chương trình chống khủng bố của Mỹ là 30 triệu USD, cho một người đã cung cấp thông tin về Uday và Qusay Hussein - hai con trai của cựu lãnh đạo Iraq Saddam Hussein. Năm 2003, sau một cuộc giao tranh quyết liệt với lực lượng Mỹ, hai anh em này đã bị giết. Chính phủ Mỹ hiện treo giải thưởng lên tới 25 triệu USD để đổi lấy thông tin về Ayman Al-Zawahiri - thủ lĩnh thứ hai của Al-Qaeda. Vì lý do an toàn, Bộ Ngoại giao Mỹ không cung cấp thông tin về những người được thưởng. Nhưng các quan chức có thể công bố số tiền được trao trong những vụ án lớn. Nguồn: US Today

Trùm khủng bố bị tiêu diệt nhưng chủ nghĩa khủng bố liệu có thoái trào?

Trùm khủng bố bị tiêu diệt nhưng chủ nghĩa khủng bố liệu có thoái trào?

Bin Laden đã vị giết chết. Gần 10 năm trôi qua từ vụ Tháp Đôi bị đánh đổ sụp (11/9/2001),  ông trùm khủng bố Bin Laden đã trở thành mục tiêu săn lùng số 1 của quân đội Mỹ và nhất là lực lượng tình báo CIA. Tưởng như công việc ngốn bao nhiêu tiền bạc này trải qua 2 đời tổng thống Mỹ sẽ là vô vọng! Nhưng mấy bữa nay thế giới chứng kiến một biển cả thông tin về vụ việc quân Mỹ tiêu diệt Bin Laden.

Sự kiện Tháp Đôi bị tấn công khủng bố dù chúng ta đánh giá như thế nào thì về khách quan nó cũng đánh dấu một bước ngoặt quan trọng đối với các mối quan hệ quốc tế hiện đại. Hoa Kỳ, với sự hậu thuẫn của các cường quốc phương Tây, họ đã “khôn khéo” sử dụng sự kiện bước ngoặt này để lái thế giới chú mục vào cuộc chiến chống khủng bố quy mô toàn cầu. Từ đó nảy ra cả loạt những cuộc tấn công vào các quốc gia có chủ quyền nếu bị tình nghi có sự ấn náu của bọn khủng bố quốc tế. Đó là các sự kiện: Đầu tiên là Mỹ cùng một số nước phương Tây khác tấn công vỗ mặt Afganistan ngay sau đó (10/2001); rồi chưa đến hai năm sau tiếp tục tấn công Iraq (20/3/2003), lật đổ chế độ của Saddam Hussein...

Chủ đề này có nhiều thông tin mà biết khai thác và phân tích sẽ thấy ra nhiều điều trong việc xử lý các mối quan hệ quốc tế thời nay. Và mỗi quốc gia và nhất là các nhà vạch chính sách, nhất là chính sách đối ngoại, cần có nhiều thông tin và đào sâu vào các sự kiện xung quanh nó. Chủ blog thấy có chút tính xấu là tham lam đọc nhiều, cứ muốn ham hiểu nhiều điều của thiên hạ nên để ý sưu tầm, và thu được một số thông tin post lên hầu chuyện bạn bè (vì có nhiều bài, nhiều tài liệu nên xin được đưa lên dần dần).

NV

------

Bài 1 - Toàn cảnh vụ tiêu diệt Bin Laden

04-05-2011 |

Phải mất 10 năm lùng sục nhưng chỉ cần 40 phút để biệt kích Mỹ hạ sát Osama bin Laden bằng viên đạn vào đầu trong chiến dịch được truyền hình ảnh trực tiếp về Nhà Trắng. > Một thập kỷ lẩn trốn của Bin Laden / Diễn biến chiến dịch / Thuỷ táng Bin Laden

Nơi ẩn náu của Osama bin Laden nằm sâu trong nội địa Pakistan, không phải vùng đối núi hiểm trở giáp biên giới Afghanistan như phỏng đoán. Biệt kích Mỹ lặng lẽ tấn công và tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda trước sự theo dõi trực tiếp từ Washington, trong khi giới chức nước chủ nhà Pakistan không hề hay biết cho đến khi chiến dịch đã hoàn tất.

Hang ổ cuối cùng của trùm khủng bố

Khu ẩn náu của Osama bin Laden được xây dựng tại ngoại ô Abbottabad phía tây bắc Pakistan, cách thủ đô Islamabad chỉ 100 km. Khu nhà nằm biệt lập với xung quanh là khoảng đất trống và những ngôi nhà của người dân thuộc tầng lớp trung lưu hoặc sĩ quan quân đội nghỉ hưu. Nơi này chỉ cách Học viện quân sự nổi tiếng nhất Pakistan vài km. Bao bọc quanh nơi trú ẩn của Bin Laden là bức tường bao kiên cố cao 4,5 mét có dây thép gai giăng bên trên và gắn nhiều camera theo dõi. Bên cạnh đó là hệ thống an ninh chặt chẽ với hai chiếc cổng giác và các công trình xây dựng được bố trí như một tổ hợp pháo đài có chủ ý phòng thủ từ bên trong. Trung tâm của khu phức hợp này là tòa nhà 3 tầng khá rộng, nhưng có rất ít cửa sổ và cũng được bao bọc bằng một bức tường nữa cao hơn 2 mét. Toàn bộ khu trú ẩn của Bin Laden rộng khoảng 3.000 mét vuông trị giá ước tính một triệu USD nhưng không có đường dây điện thoại hay Internet kết nối với bên ngoài. Theo lời kể của hàng xóm, tòa nhà này có tường bao kiên cố nên rất khó biết hoạt động bên trong. Những người sống trong tòa nhà cũng cẩn trọng đến mức suốt nhiều năm họ tự thiêu hủy rác thải, thay vì để cho công ty môi trường thu dọn như hàng xóm. Không ai biết chính xác khu nhà Bin Laden ẩn náu được xây từ bao giờ nhưng nhiều người địa phương ước tính nó đã được dựng lên từ 10 đến 12 năm trước. Trong khi tờ New York Times cho rằng khu nhà này được xây dựng với thiết kế đặc biệt làm nơi trú ẩn từ năm 2005. Những người sống gần khu nhà mô tả nơi này tạo cho họ cảm giác không an toàn nên tránh xa và những người sống bên trong hầu như không xuất hiện hay phát ra tiếng động.Điều khiến nhiều người bất ngờ là hang ổ của trùm Al-Qaeda nằm giữa khu vực quân sự của Pakistan, vốn có sự hiện diện dày đặc của binh sĩ và các trạm kiểm soát. Theo nhiều nguồn tin, giới chức tình báo Mỹ bắt đầu nhận được tin tức cho thấy Osama bin Laden có mặt trong tòa nhà này từ tháng 8 năm ngoái. CIA đã phải dành nhiều thời gian phân tích để xác định chính xác “mục tiêu có giá trị cao” bên trong khu nhà ở Abbottabad chính là Osama bin Laden mà họ đã lùng sục suốt hàng thập kỷ qua. Manh mối để tình báo Mỹ lần ra Bin Laden là một trong những người đưa tin của ông ta do một trùm Al-Qaeda khác đã bị bắt là Khalid Sheikh Mohammed khai ra. Đây là một trong số ít những người được Bin Laden hoàn toàn tin tưởng, giúp ông ta liên lạc với phần còn lại của thế giới trong suốt những năm tháng sống trốn tránh sự truy nã gắt gao của an ninh Mỹ.Phải mất nhiều năm tình báo Mỹ mới xác định được danh tính của người đưa tin nói trên vào 4 năm trước và hai năm sau thì họ biết được nơi người này thường hoạt động. Nhưng mãi tới tháng 8/2010, họ mới xác định được người đưa tin này thường xuyên qua lại ngôi nhà 3 tầng ở thị trấn Abbottabad của Pakistan và tung tích của Osama bin Laden bắt đầu dần lộ diện từ đây. Hôm thứ sáu tuần trước, lệnh cho phép thực hiện điệp vụ tiêu diệt Osama bin Laden được Tổng thống Barack Obama đưa ra, sau khi ông tiến hành tổng cộng 5 cuộc họp về vấn đề này với Hội đồng An ninh Quốc gia trong hai tháng 3 và 4. Giới chức Pakistan không mảy may hay biết về chiến dịch này và họ chỉ xuất hiện để bảo vệ hiện trường sau khi biệt kích Mỹ đã hoàn tất điệp vụ và rút đi với xác của Osama bin Laden trên trực thăng.

Bin Laden bị bắn trúng đầu

Điệp vụ tiêu diệt Osama bin Laden mở màn lúc 22h30 giờ địa phương ngày 30/4 và kéo dài trong khoảng 40 phút. Có từ 20 đến 25 lính đặc nhiệm SEAL của hải quân Mỹ được phái đi trên 3 chiếc chiếc trực thăng xuất phát từ Afghanistan. Chúng bay rất thấp phía trên thị trấn Abbottabad khi gần tới mục tiêu, khiến người dân địa phương hoảng sợ lúc nửa đêm vì không hiểu chuyện gì đang xảy ra. Những chiếc trực thăng đáp xuống bên ngoài khu nhà để lính biệt kích đổ bộ và ngay sau đó là những tiếng đạn nổ chát chúa khi lực lượng này giao tranh với các tay súng bảo vệ Osama bin Laden. Có một chiếc trực thăng của lính Mỹ bị rơi và đâm xuống cạnh bức tường, nhưng hiện chưa rõ do trục trặc kỹ thuật hay bị bắn hạ. Không có biệt kích nào bị thương và trước khi rút đi họ đã cho thuốc nổ phá hủy chiếc trực thăng này. Tổng thống Barack Obama được chứng kiến trực tiếp toàn bộ chiến dịch cùng các quan chức hàng đầu như Ngoại trưởng Hillary Clinton và Bộ trưởng Quốc phòng Robert Gates từ Nhà Trắng. Giám đốc sắp mãn nhiệm của CIA Leon Panetta thuyết minh chiến dịch thông qua một màn hình video từ một nơi khác ở Washington, trong đó ông sử dụng mật danh “Geronimo” ám chỉ mục tiêu Osama bin Laden. Lời thuyết minh của Panetta lên đến kịch tính nhất khi nói: “Họ đã tiếp cận được mục tiêu. Chúng ta đã nhìn thấy Geronimo…Geronimo EKIA!”. Từ “Geronimo EKIA” là mật danh khẳng định Osama bin Laden đã bị tiêu diệt tại chỗ. Bầu không khí trong phòng tình huống của Nhà Trắng khi đó được mô tả căng thẳng đến mức mỗi phút trôi qua như kéo dài cả ngày. Cuối cùng ông Obama thốt lên “Chúng ta tóm được hắn rồi”.Theo ABC News, sau khi bắn một viên đạn vào phía trên mắt trái Bin Laden và thổi bay một phần sọ của ông này, lực lượng đặc nhiệm Mỹ đã bồi thêm một viên nữa vào ngực nhằm đảm bảo trùm Al-Qaeda đã chết. Giới chức Mỹ cho biết có thêm 3 người đàn ông trưởng thành khác bị tiêu diệt gồm con trai Bin Laden là Khalid, liên lạc viên thân tín Sheikh Abu Ahmed và anh trai của người này. Ngoài ra còn có một phụ nữ được coi là người vợ trẻ nhất của Bin Laden được sử dụng làm lá chắn sống cũng bị bắn chết. Cố vấn chống khủng bố của ông Obama là John Brennan cho biết, lực lượng biệt kích đã chuẩn bị để bắt sống Bin Laden nếu ông ta không chống cự. Khi rút đi, biệt kích Mỹ mang theo xác Osama bin Laden cũng một số lượng lớn ổ đĩa cứng và thiết bị lưu trữ. Chính quyền Pakistan không hề được thông báo trước về vụ đột kích và theo ông John Brennan, điều này nhằm hạn chế tối đa cơ hội tham gia của các lực lượng nước chủ nhà. Cơ quan tình báo Pakistan ISI thừa nhận đây là một thất bại của họ. Năm 2003, họ từng đột kích khu nhà có Bin Laden ẩn náu ở Abbottabad, nhưng sau đó không còn để ý đến nó nữa.

Hải táng Bin Laden trên biển

Sau khi bị hạ sát, xác Osama bin Laden được biệt kích Mỹ chở thẳng từ Pakistan về Afghanistan bằng trực thăng và tại đây chuyên gia pháp y xác nhận đó chính là người bị Mỹ truy lùng gắt gao suốt hàng thập kỷ. Mẫu AND của xác chết phù hợp với mẫu một số thành viên trong gia đình Bin Laden. Phương pháp nhận diện sinh trắc học khuôn mặt cũng được áp dụng để đảm bảo chính xác. Theo quy định của Hồi giáo, người chết cần phải chôn cất càng sớm càng tốt và quân đội Mỹ cho biết họ đã tôn trọng điều này một cách nghiêm túc. Xác của Bin Laden sau khi làm các thủ tục pháp y được chở tiếp bằng trực thăng từ Afghanistan ra tàu sân bay USS Carl Vinson. Xác của Bin Laden được quấn trong một tấm khăn màu trắng và đặt bên trong chiếc túi có chèn vật nặng để dễ chìm xuống nước. Sau đó thi thể trùm khủng bố được đặt trên boong tàu sân bay USS Carl Vinson và các nghi lễ truyền thống được thực hiện tại đây, trước khi thả xác xuống vùng biển Ảrập, khoảng 12 tiếng sau khi bị tiêu diệt. Một số chức sắc Hồi giáo cho rằng việc thủy táng một người chết trên chuyến đi biển là điều không có gì phải bàn cãi, nhưng việc thả xác Osama bin Laden xuống biển là điều khó hiểu. Họ cho rằng chính quyền Mỹ chắc chắn không khó để tìm ra ai đó trong đại gia đình Bin Laden để giao cho họ thực hiện một nghi lễ chôn cất đúng nghi lễ trên đất. Trong khi đó, Mỹ đưa ra hai lý do tại sao thủy táng Osama bin Laden trên biển. Thứ nhất là họ không muốn mộ của ông ta trở thành một đền thờ và thứ hai là không có thời gian để đàm phán với các nước khác thu xếp một chỗ chôn cất trên đất liền cho trùm khủng bố. Theo CBS News, Ảrập Xêút, nơi Bin Laden chào đời đã từ chối nhận xác.

Cuộc chiến chống khủng bố hậu Bin Laden

Tổng thống Barack Obama trong bài phát biểu công bố đã tiêu diệt được Osama bin Laden nhấn mạnh, sự kiện này là một bước ngoặt trong cuộc chiến chống khủng bố vẫn đang tiếp tục. Mỹ cũng tỏ ra thận trọng trước khả năng những phần tử khủng bố sẽ mở chiến dịch báo thù cho cái chết của trùm Al-Qaeda. Giới chức Mỹ cho biết đã quay phim quá trình thủy táng xác Bin Laden nhưng chưa cho công bố, cũng như không hé lộ bất cứ bức ảnh nào về thi thể trùm khủng bố này. Bên cạnh đó, Washington cũng không bình luận việc có ai bị bắt sống trong vụ đột kích tại Abbottabad hay không. Nhà Trắng chưa tiết lộ có ai nhận phần thưởng 25 triệu USD cho cái chết của Bin Laden. Cái chết của Osama bin Laden không có nghĩa chấm dứt sự hoạt động của Al-Qaeda vì từ lâu ông ta chỉ được coi như biểu tượng của mạng khủng bố này. Trong khi Al-Qaeda còn có nhiều chỉ huy khác được đánh giá còn nguy hiểm không kém như Ayman al-Zawahri hay Anwar al-Awlaki. Tuy nhiên đây thực sự là một cú đánh mạnh vào mạng khủng bố Al-Qaeda và tạo cảm giác Mỹ và các đồng minh từ nay sẽ được an toàn hơn. Việc Bin Laden bị tiêu diệt ngay gần các cơ sở quân sự quan trọng của Pakistan dẫn đến phỏng đoán ông này nhận được sự “hỗ trợ có hệ thống” như lời cố vấn chống khủng bố của Nhà Trắng John Brennan. Nhưng Tổng thống Pakistan Asif Ali Zardari phủ nhận những lời bóng gió này với lời khẳng định, Pakistan cũng ráo riết chống khủng bố như nước Mỹ vì là nạn nhân hứng chịu hậu quả nặng nề nhất của vấn nạn này.Đối với cá nhân Tổng thống Mỹ Barack Obama, sự kiện tiêu diệt được Bin Laden giống như một món quà trong cuộc vận động tái tranh cử năm 2012 của ông. Đặc biệt sự kiện sẽ tác động lớn đến chính sách an ninh quốc gia của Mỹ vì Osama bin Laden vốn có dấu ấn đậm nét trong chính sách an ninh của Washington suốt hàng thập kỷ qua.

Đình Nguyễn

----------------

Bài 2 - Obama xem trực tiếp vụ tiêu diệt Bin Laden như thế nào

Thứ tư - 05/04/2011 00:31

Những tiến bộ trong công nghệ quân sự giúp Tổng thống Barack Obama cùng các quan chức cao cấp Mỹ không bỏ lỡ giây nào trong điệp vụ tiêu diệt trùm mạng khủng bố Al-Qaeda, từ khoảng cách xa nhiều nghìn km.

Tập trung đông đủ tại Phòng tình huống nằm sâu bên trong Nhà Trắng, ông Obama cùng những phụ tá thân cận nhất theo dõi toàn bộ vụ tấn công tại Pakistan gần như theo "thời gian thực". Các thông tin thuyết minh cho chiến dịch được đích thân giám đốc CIA thực hiện.

Nhóm biệt kích SEAL của hải quân Mỹ sử dụng những máy quay nhỏ gắn trên mũ, để truyền hình ảnh vụ tấn công về trung tâm chỉ huy của tổng thống Mỹ tại Washington và trụ sở Cục tình báo trung ương (CIA) tại Virginia. Khi họ rời các máy bay trực thăng để đột kích ngôi nhà của Bin Laden, các camera tối tân cũng bắt đầu hoạt động.

Các hình ảnh được truyền đi từ những máy quay này tới đơn vị xử lý đặt trên một trong những chiếc trực thăng tham gia chiến dịch, khi ấy đang lượn vòng bên trên khu nhà của kẻ trùm sò Al-Qaeda. Sau đó, hình ảnh được truyền từ đây lên một vệ tinh của Mỹ, trước khi được đưa về Washington và Virginia.

Công nghệ truyền dẫn hình ảnh được phát triển cho mục đích quân sự vào năm 2008 này, hoạt động tương tự như cách mà Skype sử dụng cho hệ thống điện thoại Internet rất phổ biến hiện nay. Một phiên bản bảo mật cao của công nghệ này được Bộ Tư lệnh tác chiến đặc biệt Mỹ (USSOCOM) mua lại để sử dụng trong nhiều điệp vụ và cuộc tấn công tối mật ở Afghanistan.

Ban đầu, người ta cho rằng Tổng thống Obama theo dõi được các hình ảnh trực tiếp truyền về từ Pakistan. Tuy nhiên, Giám đốc CIA Leon Panetta sau đó xác nhận rằng có một độ trễ nhỏ trong việc truyền hình ảnh, và điều này góp phần làm tăng sự căng thẳng tại Phòng Tình huống ở Nhà Trắng và trụ sở CIA.

"Khi nhóm biệt kích bắt đầu tấn công khu nhà của Bin Laden, có một khoảng thời gian chừng 20 tới 25 phút chúng tôi thực sự không biết chính xác điều gì đang xảy ra ở đó. Đó là những giây phút căng thẳng vì phải chờ đợi thông tin. Nhưng cuối cùng Đô đốc William McRaven đã liên lạc và cho biết rằng ông nhận được mật danh Geronimo truyền đi từ nhóm biệt kích", giám đốc CIA kể lại.

Khi những người tại Nhà Trắng và trụ sở CIA được xem những hình ảnh chậm hơn ít phút so với những gì thực tế xảy ra qua các màn hình lớn, một không khí căng thẳng và hồi hộp bao trùm. Tổng thống Obama ngồi gần màn hình, với một bộ đồ bình thường và đôi mắt chăm chú theo dõi mọi diễn biến. Ngoại trưởng Mỹ Hilary Clinton thậm chí còn hồi hộp hơn, khi đưa tay lên che nửa mặt trong suốt thời gian xem những hình ảnh được truyền về từ một nơi cách xa tới hơn 11.000 km.

Giám đốc CIA Panetta bình luận trực tiếp chiến dịch tiêu diệt bin Laden từ tổng hành dinh tại Langley, Virginia. Ông sử dụng mật danh Geronimo để chỉ trùm khủng bố. Khi Bin Laden bị tiêu diệt với một viên đạn găm vào phía trên mắt trái, Panetta xác nhận "Geronimo EKIA", có nghĩa là "Geronimo, kẻ thù vừa bị tiêu diệt trong khi kháng cự".

Sau khi chiến dịch hoàn tất, việc Tổng thống Obama trực tiếp theo dõi từng diễn biến tại Pakistan từ Nhà Trắng mới được báo chí loan báo. Thực tế là để có 40 phút tấn công chóng vánh và hiệu quả, người Mỹ đã phải chuẩn bị vô cùng công phu.

Nhóm biệt kích SEAL của hải quân Mỹ nhận được lệnh bắt đầu chuẩn bị cho một cuộc tấn công bất ngờ để lùng bắt một mục tiêu mang mật danh Geronimo (theo tên chiến binh thổ dân Mỹ huyền thoại). Họ thậm chí đã tiến hành hai cuộc tập rượt với một hình nộm giống hệt Bin Laden trong một căn cứ quân sự.

Tổng cộng có 79 lính biệt kích SEAL tinh nhuệ nhất được điều động tham gia điệp vụ tại Pakistan, cùng với 4 trực thăng, trong đó có hai chiếc làm nhiệm vụ hỗ trợ. Nhóm biệt kích trú tại một căn cứ của Mỹ tại Jalalabad, Afghanistan, và chỉ vượt qua biên giới để vào Pakistan vào buổi tối theo giờ địa phương.

Cuộc đột kích chóng vánh đã tiêu diệt trùm khủng bố khét tiếng Osama bin Laden cùng một số người khác làm nhiệm vụ bảo vệ y. Trong một phát biểu sau khi vụ tấn công kết thúc, Tổng thống Mỹ Obama nói: "Công lý đã được thực thi". Để có được câu nói ngắn gọn này, Mỹ đã sử dụng những công nghệ tối tân nhất hiện nay và hơn một thập kỷ kiên trì theo dấu Osama bin Laden.

Nguồn: Clickvao.com

--------------

Bài 3 - Cú điện thoại đưa Mỹ tới cửa nhà Bin Laden

Thứ ba - 05/03/2011 09:22

Khi nhấc điện thoại lên gọi vào năm ngoái, một trong những phụ tá tin cậy nhất của Osama bin Laden đã không hề biết rằng nó đã giúp đưa người Mỹ tới cửa nhà của ông chủ mình, kẻ khủng bố bị truy lùng gắt gao nhất thế giới.

Cú điện thoại, được một quan chức Mỹ kể lại vào ngày hôm qua, đã chấm dứt cuộc tìm kiếm kéo dài nhiều năm đối với người đưa tin riêng của Bin Laden, điểm kết quan trọng trong cuộc truy lùng trùm khủng bố rộng khắp thế giới. Kẻ đưa tin này, sau đó đã dẫn tình báo Mỹ tới một khu nhà kiên cố ở đông bắc Pakistan, nơi lực lượng đặc nhiệm của Hải quân Mỹ đã tiêu diệt được Osama bin Laden vào sớm qua.

5 phút giao tranh quyết liệt cuối cùng là đỉnh điểm của những năm dài thực hiện công tác tình báo. Với nhóm CIA săn lùng bin Laden, họ luôn ý thức được rằng điểm yếu lớn nhất của tên trùm khủng bố này chính là những kẻ đưa tin của hắn ta. Hắn ta quá thông minh để không cho những chiến binh al-Qaeda hay thậm chí là những chỉ huy cấp cao của nhóm này biết nơi ở của mình. Nhưng nếu hắn ta muốn chuyển thông điệp ra ngoài, phải có ai đó đưa tin, ai đó mà bin Laden tin tưởng suốt cả cuộc đời.

Trong một nhà tù bí mật của CIA ở miền đông châu Âu nhiều năm trước, lãnh đạo số 3 của al-Qaeda, Khalid Sheikh Mohammed, đã cho giới chức trách biết tên hiệu của nhiều người đưa tin cho bin Laden, các cựu quan chức tình báo Mỹ cho hay. Những cái tên này nằm trong số hàng ngàn đầu mối CIA đang theo đuổi.

Một tên đã được CIA đặc biệt chú ý khi một kẻ bị bắt giam có tên Abu Faraj al-Libi nói với các nhà thẩm vấn rằng khi được “thăng chức” kế nhiệm Mohammed làm thủ lĩnh phụ trách hoạt động của al-Qaeda, hắn ta đã nhận tin từ một người đưa tin. Các quan chức CIA tin rằng chỉ có bin Laden mới có thể trao cho al-Libi thông tin thăng tiến đó.

Và nếu họ có thể tìm được người đưa tin này, họ sẽ tìm ra bin Laden.

Nhưng phải mất nhiều năm các cơ quan tình báo Mỹ mới xác định được tên thật của kẻ đưa tin trên (tuy nhiên hiện các quan chức Mỹ không có ý định tiết lộ). Nhưng sau khi xác định được danh tính của hắn, các nguồn tin CIA không hề có chút thông tin nào về nơi lẩn trốn của hắn. Bin Laden lại nổi tiếng là không cho dùng điện thoại hay máy tính ở gần mình, vì vậy phương thức nghe trộm trở nên vô dụng.

Rồi sau đó vào giữa năm ngoái, kẻ đưa tin trên đã có một cuộc trao đổi điện thoại với người đang bị tình báo Mỹ theo dõi – một quan chức Mỹ giấu tên do tính nhạy cảm của vấn đề tiết lộ. Kẻ đưa tin đã được “định vị” tại nơi cách xa nơi ẩn náu của bin Laden, nhưng đủ gần để giúp các quan chức tình báo xác định và theo dõi hắn ta.

Tháng 8/2010, kẻ đưa tin không hề biết rằng đã dẫn lối cho giới chức trách tới một “căn cứ” ở thị trấn Abbottabad, đông bắc Pakistan, nơi al-Libicũng từng sống. Những bức tường bao quanh khuôn viên cao 5,5m, bên trên có gắn dây thép gai. Giới chức tình báo đã biết ngôi nhà trong suốt nhiều năm, nhưng lại luôn cho rằng bin Laden sẽ được bảo vệ nghiêm ngặt với nhiều vệ sỹ được trang bị vũ khí hạng nặng. Vì vậy mà không ai tới kiểm tra ngôi nhà.

Trên thực tế là không ai đến và đi ra từ ngôi nhà. Không có đường dây điện thoại hay internet bắc tới ngôi nhà. CIA nhanh chóng nhận ra rằng bin Laden đang ẩn náu hoàn toàn đơn giản, ở một nơi được xây dựng đặc biệt để không bị chú ý. Nhưng do bin Laden không bao giờ di chuyển, nên không ai có thể vào trong khuôn viên, nên không có cách nào biết chắc.

Bất chấp những điều không chắc này, các quan chức tình báo ý thức được rằng đây có thể là cơ hội tốt nhất họ từng có để tiếp cận bin Laden. Họ quyết định không chia sẻ thông tin với bất kỳ ai, ngay cả với những đồng minh chống khủng bố tin cậy như Anh, Canada và Australia.

Đến giữa tháng 2, giới chức Mỹ hoàn toàn tin rằng “mục tiêu giá trị cao” đang lẩn trốn trong ngôi nhà. Tổng thống Barack Obama muốn hành động.

“Họ rất tự tin và sự tự tin đó ngày một lớn mạnh. “Lần này khác. Những gì chúng tôi thấy trong ngôi nhà này khác hẳn với những gì chúng tôi đã thấy trước đó”, John Brennan, cố vấn chống khủng bố cấp cao của Tổng thống Obama cho biết hôm qua. “Tôi tin rằng chúng tôi có cơ sở để hành động”.

Song họ có rất ít lựa chọn. Ngôi nhà nằm trong khu dân cư ở một nước có chủ quyền. Nếu Obama ra lệnh không kích và bin Laden không có ở đó, vụ việc sẽ gây ra rắc rối lớn về ngoại giao. Thậm chí nếu Obama có đúng, san phẳng ngôi nhà cũng không có nghĩa là bin Laden đã bị tiêu diệt.

Cuối cùng Obama đã cho phép 2 chục thành viên của lực lượng tinh nhuệ SEAL Team Six thuộc Hải quân Mỹ thực hiện một cuộc đột kích với sự chính xác tuyệt đối.

Cuộc đột nhập trước bình minh

Tổng thống Obama, Phó Tổng thống Biden cùng Bộ trưởng Quốc phòng Gates, Ngoại trưởng Clinton theo dõi vụ đột kích của SEAL từ Phòng Tình huống ở Nhà Trắng.

Trước bình minh ngày thứ hai, hai chiếc trực thăng đã rời Jalalabad ở miền đông Afghanistan. Hai chiếc trực thăng này đã tiến vào không phận Pakistan, sử dụng công nghệ tinh vi để thoát khỏi hệ thống radar của nước này, một quan chức Mỹ tiết lộ.

Về mặt chính thức, đây là sứ mệnh tiêu diệt hoặc bắt giữ, do Mỹ không định giết những người không có vũ khí và có ý định đầu hàng. Nhưng họ cũng hiểu rõ ngay từ ban đầu rằng những người đang ở sau các bức tường kia không hề có ý định đầu hàng, hai quan chức Mỹ cho hay.

Hai chiếc trực thăng sau đó đã đáp thấp xuống khu nhà, thả các thành viên SEAL vào bên trong các bức tường. Không có tiếng súng nào được bắn ra. Nhưng ngay sau khi nhóm chạm đất, một chiếc trực thăng đã bị đâm nghiêng xuống đất mà cho đến nay chính phủ Mỹ vẫn chưa biết lý do. Một thành viên của SEAL bị thương, nhưng sứ mệnh vẫn tiếp tục.

Với CIA và Nhà Trắng theo dõi trực tiếp tình huống, qua vệ tinh hoặc qua camera gắn trên người các thành viên SEAL, nhóm đặc nhiệm xông vào ngôi nhà.

Theo các quan chức Mỹ, nhờ hệ thống theo dõi vệ tinh tinh vi, lực lượng Mỹ biết gia đình bin Laden chắc chắn sống ở tầng 2 và 3 của một trong những ngôi nhà trong khuôn viên họ đột nhập. SEAL đảm bảo bao vây toàn bộ khuôn viên trước, sau đó mới tiến đến phòng bin Laden đang ẩn. Theo Brennan, khi giao tranh, bin Laden đã dùng một phụ nữ làm lá chắn.

Các thành viên SEAL đã tiêu diệt bin Laden bằng một viên đạn trúng đầu.

Xác của tên trùm khủng bố nhanh chóng được nhận dạng, song Mỹ cũng tiến hành xét nghiệm DNA, các quan chức cấp cao của Nhà Trắng cho hay. Những phân tích về hình ảnh, cùng xác nhận của một phụ nữ được cho là vợ bin Laden, và những đặc điểm thi thể “khớp” khác như chiều cao cũng đều khẳng định xác chết là của bin Laden.

Cũng theo giới chức Mỹ, nhóm đặc nhiệm đã lục soát khuôn viên, mang đi các tài liệu, ổ cứng và DVD, có thể cung cấp những thông tin tình báo giá trị về al-Qaeda.

Toàn bộ cuộc đột kích kéo dài chỉ khoảng 40 phút.

Xác của bin Laden được đưa tới tàu chiến USS Carl Vinsonở biển Bắc Ả rập, một quan chức quốc phòng Mỹ tiết lộ. Tại đây, giới chức Mỹ thực hiện nghi thức chôn truyền thống của đạo hồi. Xác của bin Laden được tắm và đặt trong một tấm vải trắng. Sau đó, hắn được đặt trong một chiếc túi và được vứt xuống biển vào 2h sáng ngày thứ hai.

Nguồn: 360 - Tin Viet Nam

Thế giới "phẳng" hay "cong"

Thế giới "phẳng" hay "cong"

Tôi nhớ mấy năm trước, "Thế giới phẳng" xuất bản ở Việt Nam thì có đến cả trăm bài báo viết về cuốn sách nổi tiếng này của Thomas Friedman. Báo tôi làm cũng đăng bài về cuốn sách hoặc bài viết khác nhắc kỹ đến cuốn sách. Nghĩa là rất nhiều bài báo nhắc tới sách. Có thể nói ít có cuốn sách nào bàn toàn đến những vấn đề "khô khan" thuộc chính trị kinh tế học, những vấn đề thiên kinh địa nghĩa mà lại được sự quan tâm của dư luận đến như "Thế giới phẳng"...

Ảnh dưới: David Smick, tác giả "Thế giới cong"

Bẵng đi một hồi nay lại có một cuốn sách như ý muốn khớp nối với các vấn đề Thế giới phẳng đã bàn đến, nên cái tên cũng khá ấn tượng và như "nhại" lại: "Thế giới cong". Cuốn này của một nhà kinh tế học, ông David Stick. Chưa biết độ nóng của cuốn sách mới sẽ đi đến đâu, có đạt hoặc vượt các kỷ lục mà cuốn sách trước lập nên hay không, nhưng lúc này đây đang là tâm điểm của nhiều cuộc bàn luận về nền kinh tế thế giới, về tài chính tiền tệ thời khủng hoảng hiện nay. Ở ta một nhà xuất bản mới cho dịch và phát hành cuốn sách mới này. Bữa nay vẫn còn trong mấy ngày nghỉ lễ (bù), có thể coi như ngày nghỉ "cuối tuần" cần chuyển đề tài thư giãn, xin post lên 2 bài giới thiệu cuốn sách để bạn bè tham khảo.

NV

------------------

David Smick với “Thế giới cong”

Tác giả: DAVID M. SMICK
Người dịch: Nguyễn Lợi – Bùi Lan
Nhà xuất bản: Thời Đại

Thế giới cong đã tiếp nối những vấn đề còn dang dở của cuốn Thế giới phẳng của tác giả Thomas Friedman. Cuốn sách đã đưa độc giả vào cuộc hành trình của người trong cuộc tới văn phòng riêng của các giám đốc Ngân hàng trung ương, các Bộ trưởng Tài chính và thậm chí là các Tổng thống. Smick đã giúp chúng ta hiểu hơn về môi trường đầy rủi ro ngày nay – cùng lý do tại sao những khoản thế chấp lộn xộn kia lại là điềm báo cho những hậu quả vô cùng khủng khiếp. Ông đã vật lộn với hai câu hỏi thường trực trong tâm trí của mọi người: Tình hình có thể diễn biến tồi tệ thế nào trong nền kinh tế đầy biến động hiện nay? Và chúng ta có thể làm gì để cứu vãn hiện thực khắc nghiệt đó?

Thông qua những câu chuyện hấp dẫn với ngôn từ dễ hiểu, Smick đã lý giải:

Tại sao chảo dầu mà chúng ta quen gọi Trung Quốc (quả bong bóng lớn tiếp theo sẽ phát nổ) lại đại diện cho một mối nguy hại khôn lường tới túi tiền của mọi người.

Các bà nội trợ Nhật Bản đã kiểm soát các khoản tiền tiết kiệm của quốc gia họ như thế nào và điều đó có tác động tới chúng ta ra sao.

Những nhà quản lý ngân hàng và các giám đốc ngân hàng đầu tư bị lòng tham làm mờ mắt đã đẩy tiền trợ cấp và quỹ lương hưu của mọi người vào nguy hiểm như thế nào.

Tại sao ngày nay “các Ngân hàng Trung ương đang co lại rõ rệt” không thể cứu chúng ta khi cuộc khủng hoảng tiếp theo nổ ra.

Tại sao những quỹ đầu tư quốc gia hùng hậu của Nga, Trung Quốc, Saudi và Dubai lại đại diện cho bước tiến trong quyền lực tài chính toàn cầu, vượt xa Mỹ, châu Âu và Nhật Bản.

Tại sao thế giới lại cần đến một học thuyết tài chính “có tầm tư tưởng lớn” để hướng dẫn nguồn tiền nguy hiểm ngày nay.

Thế giới cong là một cuốn sách hiếm có không chỉ khẳng định tầm vóc về chuyên môn với phố Wall, Washington và London mà những câu chuyện kể phù hợp trong đó còn chỉ ra cho những độc giả người Mỹ cách để tồn tại trong những khoảng thời gian đầy biếnđộng như hiện nay.

David Smick tuy không xuất hiện nhiều trước công chúng nhưng các chuyên gia đều nhìn nhận ông là một trong những nhà chiến lược sáng suốt nhất về thị trường tài chính. Trong hơn hai thập kỷ qua, ông đã không ít lần trao đổi nghiên cứu với các quan chức thuộc Ngân hàng trung ương (như Alan Greenspan và Ben Bernanke), đồng thời tư vấn cho các giám đốc và nhà đầu tư hàng đầu ở phố Wall, từ George Soros, Michael Steinhardt tới Stan Druckenmiller. Các nhà lãnh đạo chính trị (từ Bill Bradley tới Jack Kemp) cũng thường xuyên kham khảo các tư vấn về chính sách của ông.

Bài trên Sachvina.com

---------------------------

Thế giới cong

Tác giả: Mai Dương (Tổng hợp)

· Bài đã được xuất bản.: 26/04/2011 06:00 GMT+7

“The world is curved” (tạm dịch: Thế giới cong) của tác giả David M. Smick viết tiếp những vấn đề còn dang dở của cuốn Thế giới phẳng (tác giảThomas Friedman). Cuốn sách đưa độc giả vào cuộc hành trình của người trong cuộc đến thăm văn phòng riêng của các giám đốc Ngân hàng Trung ương, các Bộtrưởng Tài chính và cả các Tổng thống.

Trong cuốn sách của mình, ông tìm cách lí giải hai câu hỏi mà mọi ngườiđều đang quan tâm: "Tình hình có thể diễn biến tồi tệ thế nào trong nền kinh tế đầy biến động hiện nay? Và chúng ta có thể làm gì để sống sót qua thời kì hỗn loạn này?"

David Smick tuy không xuất hiện nhiều trước công chúng nhưng các chuyên gia đều nhìn nhận ông là một trong những nhà chiến lược sáng suốt nhất về thịtrường tài chính. Cựu TT Mỹ Bill Clinton gọi cuốn Thế giới cong của David M.Smick là một trong 3 cuốn sách hàng đầu về khủng hoảng tài chính. Cựu chủtịch Hội đồng Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ Alan Greenspan thì gọi đó là "một cuốn sách cần đọc với những ai muốn hiểu các vấn đề liên quan đến hoạt động, chính trị của hệ thống tài chính toàn cầu".

Cuốn sách viết một cách vừa khái quát vừa cụ thể và dễ hiểu về quá trình cuộc khủng hoảng năm 2007 - 2009 diễn ra, đưa ra chính xác những sự việc năm 2008 và lý giải tại sao nó có khả năng tái diễn. Tác giả chỉ ra rằng lượng tửthực tế của khoản nợ dưới chuẩn khá nhỏ. Vấn đề là sự thiếu hiểu biết của người sở hữu các tài sản này và hệ quả của sự đổ vỡ niềm tin. Ông chỉ dự đoán ngắn gọn rằng chúng ta sẽ thấy một kịch bản lặp lại ở vùng Viễn Đông, với sự bùng nổcác khoản nợ xấu và hoạt động ngân hàng mở hơn rất nhiều tại Trung Quốc.

Smick cảnh báo về việc sản xuất thừa ở Trung Quốc. Ông chỉ ra rằng ýđịnh sản xuất 20 triệu ô tô mỗi năm vào năm 2012 trong khi đó nhu cầu trong nước ước tính chỉ là 9 triệu chiếc, thì ai sẽ mua 11 triệu chiếc còn lại? Dựtrữ hàng hóa dẫn đến suy giảm kinh tế Trung Quốc, khiến hàng hóa buộc phải đưa vào nền kinh tế toàn cầu. Tác giả cũng trích lời các quan chức Trung Quốc cho rằng tăng trưởng GDP 8% là mức tối thiểu cần thiết để tránh sự gián đoạn nghiêm trọng trong chính trị. Smick cho rằng đang tồn tại một nguy cơ rõ ràng về khảnăng mức độ tăng trưởng có thể chứng minh cho sự không bền vững.

Smick dành riêng một chương để nói về sự sụp đổ của Đồng tiền Anh năm 1992 như một minh họa cho khả năng những quyết sách sai lầm có thể gây ra hậu quả thảm khốc như thế nào. Ông viết về khả năng co lại của các ngân hàng trungương trên toàn thế giới để đối phó với khủng hoảng khi hệ thống tài chính toàn cầu trở nên tích hợp và phức tạp một cách toàn cầu hơn nữa. Ông so sánh các ngân hàng trung ương giống như lính cứu hỏa lao đến cứu cháy để rồi nhận ra rằng thang cứu hỏa của họ không với được đến các tầng cao của tòa nhà cháy.

Chương cuối cùng với tiêu đề "Sống sót và Thịnh Vượng trong kỉnguyên biến động", Smick kêu gọi sự hiểu biết hơn về các nhân tố hiện tại, bao gồm biến đổi khí hậu và một chiến lược tầm cỡ quốc tế để đối phó với tài chính Trung Quốc. Trên hết, ông kêu gọi cải cách những lỗi kiến trúc tài chính nghiêm trọng ngày nay, bao gồm các hệ thống được sử dụng để đánh giá và phân bổrủi ro. Thế giới đang phải đối mặt với một tình thế lưỡng nan. Một mặt, các ngân hàng Mỹ và châu Âu không kìm chế được lòng tham khiến thế giới phương Tây phải khốn đốn. Mặt khác, thắt chặt quản lý quá mức nền công nghiệp sẽ khiến vốn di chuyển đến những thị trường quản lý lỏng hơn.

Đây sẽ là một cuốn sách mà bạn muốn đọc lại lần hai với một cây bút nhớtrên tay.

Dưới đây là những nhận xét của những nhân vật tầm cỡ về tác giả David Smick và cuốn sách của ông:

* David Smick là một trong số ít người hiểu được rằng tài chính quốc tếphụ thuộc vào chính trị và đam mê cũng nhiều như phụ thuộc vào chính sách. (Lawrence H. Summers cựu Bộ trưởng Tài chính thời TT Bill Clinton)

* Smick là một nhà tư tưởng tầm cỡ thế giới. Bất kì nhà đầu tư nghiêm túc nào cũng phải đọc những điều ông nói (Barton M. Biggs, Traxis Partners)

* Thế giới cong là một thành tựu rực rỡ, phơi bày bãi mìn tài chính toàn cầu ngày nay và mô tả không kém phần hấp dẫn những biện pháp khắc phục khả thi. Tổng thống tương lại có thể đọc cuốn sách này để làm tốt vai trò của mình trước khi nhậm chức năm tới. (Lawrence Eagleburger, cựu Ngoại trưởng Mỹ)

* Thế giới cong là một bức tranh rực rỡ, là một cuốn sách "phảiđọc" của mọi nhà đầu tư, hoạch định chính sách và bất kì ai lo ngại vềnhững thách thức mà hệ thống tài chính toàn cầu đang phải đối mặt ngày nay. (Stan Druckenmiller, Duquesne Capital Management)

* Có ít nhất 3 lý do để đọc cuốn sách này. Đầu tiên, đây là một cách nhìn vô cùng sâu sắc vào các hoạt động của tài chính toàn cầu, được viết bởi một người trong cuộc một cách đặc biệt hấp dẫn khiến bất kì bạn đọc nào cũng có thể thấy dễ hiểu. Thứ hai, chủ đề trung tâm của cuốn sách về sự vô cùng mong manh của kinh tế thế giới sẽ khiến bạn thức cả đêm và buộc bạn suy nghĩ nhiều về những vấn đề chưa từng được công bố. Và thứ ba, cuốn sách cung cấp một lộtrình thực tế để thoát ra khỏi sự hỗn loạn khủng khiếp chúng ta đang vướng vào, mà các nhà hoạch định chính sách, các nhà tài chính và thậm chí cả tổng thống Mỹ kế tiếp cũng nên tìm hiểu. (Jeffrey E. Garten, Cựu Hiệu trưởng Trường Quản Lý của Đại học Yale, Cựu giám đốc điều hành của Tập đoàn Blackstone).

(Bài trên VNNet)

Gien sợ

Gien sợ

(Một người Việt bàn về nỗi sợ của người Việt mình)

Một bữa lang thang trên mạng thấy bài của một blogger với danh xưng khá mới, Nguyễn Thanh. Nói mới vì cái blog anh mới post lên khoảng chục bài và một ít tiểu phẩm. Người sở hữu blog này có tên thật là Nguyễn Thanh Tiến, do Multiply.com tự động lấy first name mà tác giả khai báo nên blog có tên gọn là Nguyễn Thanh.

Trên con blog đã dẫn, tôi rất chú ý đến một bài viết có cái tên là lạ, có vẻ gì đó bỡn cợt: “Gien sợ”.

Tuy cái tên là vậy nhưng bài viết lại nghiêm túc. Từ cách đặt vấn đề, trình bày đến sự phân tích và cắt nghĩa về sự sợ hãi khá là căn cơ và bài bản. Người viết dường như muốn người Việt chúng ta hãy nhìn thấu căn bệnh sợ hãi của mình và tìm ra hướng khắc phục. Theo tác giả này việc “biết sợ” không có gì là sai cả. Nhưng nếu lấy sự “dĩ hòa vi quý” là phương châm hành động của cả một dân tộc thì nó mang lại rất nhiều hậu quả tiêu cực. Vấn đề là phải giải phóng khỏi những nỗi sợ hãi vô hình mới cho được các cơ hội huy động nhiều nhất “trí tuệ dân tộc” trong sự phát triển và hiện đại hóa đất nước.

Có thể chúng ta sẽ đồng tình hoặc chưa/không đồng tình với cách đề cập và lập luận của tác giả. Hoặc cũng có thể chỉ tán thành ở điểm này mà không tán thành ở các điểm khác với Nguyễn Thanh. Tuy nhiên với sự tôn trọng ý kiến riêng của một cây bút mình dẫn, tôi xin post nguyên văn bài viết này. Sự nhận xét, đánh giá hoặc suy ngẫm thế nào đối với các vấn đề blogger này nêu lên là tùy cách nhìn và chỗ đứng của mỗi chúng ta.

NV

---------------

Gien sợ

Ngày nay, với việc giải mã bộ gien, con người có thể dễ dàng phân biệt người này với người khác, dân tộc này với dân tộc khác, bởi mỗi người, mỗi dân tộc đều có những gien đặc trưng riêng của mình mà không thể nào lẫn được với người khác, dân tộc khác. Là một người Việt Nam, tôi tự hỏi, thế gien nào là đặc thù của người Việt chúng ta?

Vì không có trình độ về sinh học nên tôi không thể phân tích gien để chỉ ra đâu là gen đặc trưng của người Việt. Tôi chọn một phương pháp khác, phương pháp sử dụng thuyết tiến hóa. Ta biết rằng tiến hóa là sự đấu tranh giữa tồn tại và không tồn tại, vì vậy để đi tìm gien đặc trưng của một dân tộc thì phải tìm ra gien nào có ảnh hưởng nhiều nhất đến cơ hội tồn tại của những con người trong dân tộc đấy.

Sau khi xem xét nhiều ứng cử viên, cuối cùng tôi khá chắc chắn khi cho rằng gien đặc trưng nhất của người Việt chúng ta đấy chính là "gien sợ". Có thể nói hiếm có một dân tộc nào mà việc biết sợ có ảnh hưởng sự sống còn như dân tộc Việt Nam.

Gien sợ có thể thấy ở đâu?

Có thể thấy "gien sợ" của chúng ta tồn tại ở khắp mọi nơi. Khi ở nhà, con cái phải biết sợ người lớn, và chỉ những đứa trẻ nào biết sợ người lớn thì được gọi là trẻ ngoan. Khi đến trường, học sinh phải biết sợ thầy cô giáo, và chỉ có những đứa trẻ biết sợ mới được gọi là trò ngoan. Lớn hơn nữa khi đi làm, nhân viên phải biết sợ cấp trên, và chỉ những người biết sợ mới là những nhân viên gương mẫu và con đường thăng quan tiến chức cũng dễ dàng hơn. Còn khi ra đường chúng ta phải biết sợ những kẻ liều mạng, những tên cướp hoặc xã hội đen, bởi chỉ có biết sợ, chúng ta mới tránh được những sự "hi sinh" không cần thiết. Hoặc đôi khi còn việc phải dính tới pháp luật hay hành chính chúng ta còn phải biết sợ những người có chức có quyền bởi chỉ có sợ và làm theo "yêu cầu" của họ thì công việc của bạn mới trôi chảy và tránh được những rắc rối không cần thiết.

"Gien sợ" này không phải mới xuất hiện trong con người Việt Nam ngày nay mà có thể nói nó đã cùng dân tộc ta đi suốt chiều dài lịch sử. Bởi lịch sử của chúng ta: "1000 năm đô hộ giặc Tàu, 100 năm đô hộ giặc Tây", tức là lịch sử của một dân tộc nô lệ, mà đã là nô lệ thì biết sợ chính là chân lý để tồn tại. Nhưng cũng có ý kiến cho rằng trong lịch sử chúng ta đã nhiều lần "anh dũng" chiến thắng ngoại xâm, và chẳng phải "người Việt Nam dũng cảm kiên cường" hay sao. Để tranh luận về vấn đề này tôi xin trích một câu của tác giả Nguyễn Lương Hải Khôi đã đăng trên Tuần Việt Nam [1]:

Nước ta suốt nghìn năm, mỗi khi Trung Quốc xâm lăng thì ngoan cường tuyên bố "Nam quốc sơn hà Nam đế cư", nhưng thắng họ rồi thì lại đều đặn triều cống, các vua của ta mỗi khi lên ngôi thì luôn xin "thiên triều" phong tước, tự coi mình là nước nằm trong vòng ảnh hưởng của Trung Quốc.

Vâng, nếu dân tộc ta thực sự dũng cảm kiên cường, tại sao đã chiến thắng rồi lại phải quay lại quỳ gối xưng thần với giặc phương Bắc, hoặc thậm chí còn cho xây cả đền thờ tướng giặc [2], kẻ đã mang quân sang giết hại đồng bào ta, ngay tại kinh thành của mình. Vấn đề này có người đã giải thích rằng bởi nhân dân ta có sự khoan dung và lòng nhân từ cao cả. Hay tôi đã nhầm, gien đặc trưng của dân tộc ta không phải là "gien sợ" mà là "gien nhân từ". Nhưng không, rất nhiều lần tôi không thấy cái gien nhân từ đấy được thể hiện. Ví dụ như: những người theo chế độ miền Nam cũ không được sử dụng sau khi đất nước thống nhất, hoặc tìm cả nước khó gặp được cái đài tưởng niệm nào dành cho những người thuộc phía miền Nam hi sinh trong chiến tranh. Xa hơn một chút, trong cuộc cải cách ruộng đất, nhiều người đã bị đối xử tàn nhẫn (Hồ Chủ Tịch đã nhận lỗi). Thế đấy, nếu nhân từ là gien đặc trưng của người Việt thì nó không thể chỉ được dùng với những kẻ ngoại xâm, mà không có tác dụng với ngay chính những người là đồng bào ruột thịt với mình, những người cùng do mẹ Âu Cơ sinh ra. Tất cả chỉ giải thích bởi nỗi sợ, còn các lời giải thích "có cánh" khác nên kết ở một câu "lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau", thế đấy vua đã quyết rồi thì tội gì không khen ngợi cho vua thì vui vẻ, mà nhân dân lại tự hào.

"Gien sợ" không chỉ tồn tại trong đời sống hàng ngày, trong lịch sử mà nó còn xuất hiện cả trong đời sống tinh thần người dân Việt. Điểm qua các câu truyện dân gian, ta thấy rất nhiều trong đó có chủ đề là châm biếm quan lại hay như ngày nay gọi là "nói xấu cán bộ", "nói xấu chế độ". Chuyện "Trạng Quỳnh" có thể coi là một thí dụ điển hình về thể loại này. Với Trạng Quỳnh người dân ta vui, bởi những kẻ bị nói xấu, bị chửi, bị chơi xỏ trong chuyện là những kẻ ngày đêm áp bức bóc lột họ, những kẻ mà thường ngày khi gặp họ phải dạ vâng, thậm chí quỳ gối vái lạy, những kẻ mà thường trực mang lại nỗi sợ hãi cho họ. Nhưng đáng buồn thay, đó là “ước mơ” thôi. Mà ngay cả trong ước mơ dân ta vẫn sợ, vì thế dù để thể hiện khát khao chống lại sự áp bức bóc lột nhưng nó lại không thể đưa trí tưởng tượng nhân dân vượt ra ngoài cái khuôn khổ mà chính quyền áp đặt lên họ.[3]

Tại sao "gien sợ" lại xuất hiện nhiều đến vậy?

Ngày nay, còn rất ít nơi mà việc đào tạo "gien sợ" phổ biến và tốt như ở Việt Nam. Nó trải rộng từ trong gia đình, nhà trường cho đến toàn xã hội.

Đối với người Việt Nam, thì chuyện bố mẹ mắng con cái có thể coi là chuyện bình thường, thậm chí đôi khi bố mẹ cho rằng phải đánh thì chúng mới nên người được, thế nên chúng ta mới có câu "yêu cho roi cho vọt". Vì vậy ngay từ nhỏ, khi bắt đầu có nhận thức trẻ con đã được biết thế nào là "sợ" và tất nhiên những đứa nào chưa biết sợ sẽ được "dạy bảo" thường xuyên hơn cho đến khi biết sợ. Bởi cha mẹ nào cũng nhận thức rằng nếu không gắn được cái "gien sợ" cho con mình thì sau này chúng sẽ bị thua thiệt, sẽ hứng chịu nhiều rủi ro của cuộc sống.

Bên cạnh môi trường tiến hóa "gien sợ" ở gia đình, phần lớn trẻ con sẽ được "đạo tạo" một cách chính quy hơn ở một môi trường khác có tên là nhà trường. Ở đây loại gien này sẽ được phân loại bằng cái người ta thường gọi là điểm đạo đức. Tất nhiên những em nào biết sợ sẽ là học sinh ngoan ngoãn, còn ai không biết sợ, dám cãi lại ý kiến của thầy cô giáo sẽ nhận được hình thức kỷ luật tương xứng. Đôi khi việc phân loại "gien sợ" còn đi xa hơn một bước, đó là phân loại dựa trên gien sợ của phụ huynh học sinh: những vị phụ huynh nào không biết "sợ" giáo viên, đặc biệt là trong những dịp lễ tết, thì con của họ cũng sẽ bị xếp vào nhóm không tốt.

Chính vì chúng ta có một môi trường giáo dục hoàn hảo như thế nên khi những đứa trẻ lớn lên chúng ta có cả một xã hội toàn những công dân ngoan hiền dễ bảo, mọi người đều biết tuyệt đối tuân theo chủ trương đường lối của cấp trên. Dù vậy thi thoảng vẫn "nảy nòi" ra những kẻ không biết sợ, thế nhưng những "kẻ" này nhanh chóng bị cộng đồng xa lánh cô lập, bị cho là "dở hơi" hoặc "có vấn đề", bởi cũng giống như câu chuyện "ở xứ mù thì người sáng mắt chính là kẻ dị tật". Trường hợp thầy giáo Đỗ Việt Khoa "dám" chống tiêu cực là một ví dụ như thế.

Còn nếu những kẻ "không biết sợ" mà cộng đồng cũng không xa lánh, không cô lập mà đôi khi còn có phần ủng hộ, thì những kẻ đấy được coi những kẻ đặc biệt nguy hiểm. Họ phải lập tức bị cách ly, bị bắt giam, thậm chí bị tiêu diệt để cho cái "gien không sợ" của họ không có cơ hội phát tán ra bên ngoài, hoặc cảnh báo cho những người có mầm mống "không sợ" phải biết đường mà đi "chữa bệnh". Có thể kể ra điển hình là các văn nghệ sĩ trong "Vụ án Nhân Văn - Giai Phẩm"[4], phần lớn họ được đưa đi cải tạo, treo bút và giam cầm.

Có thể nói chúng ta có một môi trường hoàn hảo để tiến hóa ra những con người biết sợ, nó hoàn hảo đến nỗi cả những kẻ chỉ tồn tại trong trí tưởng tượng, trong văn học, nhưng lại mang trong mình cái gien không sợ như Chí Phèo hay Trạng Quỳnh thì kết cục cuối cùng vẫn phải là cái chết.

Những ảnh hưởng tiêu cực của "gien sợ" ?

Với một người, việc biết sợ không có gì là sai cả, mà thậm chí còn có thể nói đấy là một hành động khôn ngoan mặc dù đôi khi có thể gọi là ích kỷ. Nhưng nếu lấy "dĩ hòa vi quý" là phương châm hành động của cả một dân tộc thì nó mang lại hậu quả vô cùng to lớn.

Hậu quả đầu tiên có thể thấy là vì chúng ta đào tạo ra những con người biết sợ, luôn làm theo những gì có sẵn (cho an toàn) nên chúng ta có một dân tộc thiếu sáng tạo, dập khuôn, máy móc.

Cũng chính vì "sợ" nên chúng ta đều đặt tiêu chí an toàn cho bản thân lên trên tiêu chí sự thật, đặt sự hài lòng của cấp trên làm thước đo của sự thành công thay vì chất lượng thực sự. Điều này đã dẫn đến bệnh thành tích lan tràn, cách làm ăn gian dối, sự thật bị che đậy, một xã hội bị khủng hoảng niềm tin bởi ai cũng "nói dzậy mà không phải dzậy".

Một hậu quả nữa dễ thấy đó là trộm cướp, xã hội đen ngày càng ngang nhiên hoạt động. Việc sử dụng vụ lực để giải quyết bất hòa ngày càng tăng. Đã nhiều lần báo chí đưa tin cảnh cướp giật hành hung giữa đường mà không ai dám can thiệp, hay là hình ảnh học sinh đánh nhau ngày càng thấy xuất hiện nhiều trên các phương tiện thông tin đại chúng.

Khi mà một vài tên cướp ngang ngược giữa đường mà chẳng có ai dám can thiệp, thì tất nhiên đối với những người có chức có quyền dù họ có làm sai thì phần lớn mọi người cũng chẳng dám lên tiếng. Thế nên tình trạng tham nhũng lan tràn, hình ảnh muốn được việc phải có tiền "bôi trơn" ngày càng phổ biến. Cùng với đó là nạn lợi dụng chức quyền, vi phạm pháp luật của quan chức đã trở thành chuyện thường ngày mà chẳng ai buồn chống lại.

Nhưng nguy hại nhất chính là nó đã kéo lùi sự tiến bộ của cả một dân tộc, biến dân tộc ta thành một dân tộc lạc hậu so với thế giới. Bởi chúng ta có một xã hội không phản biện, mọi người đều không dám lên tiếng nói về chính trị bởi chỉ cần dọa "sặc mùi chính trị" là ai cũng co hết cả lại (không hiểu cái mùi đấy là mùi gì?). Chính vì không ai dám lên tiếng, không có phản biện nên chúng ta không tận dụng được "trí tuệ dân tộc" [5] trong việc phát triển, hiện đại hóa đất nước. Để cho dễ hiểu, có thể hình dung cả dân tộc như một đoàn người lạc trong rừng, để tìm được đường ra thì cách nhanh nhất là phải tận dụng được con mắt, bộ nhớ, trí tuệ của tất cả mọi người. Nhưng vì sợ hãi nên cả đoàn người chỉ biết cúi xuống nhìn mông người đằng trước để xác định hướng đi cho mình. Thành ra cả một đoàn người dài mà chỉ sử dụng mỗi con mắt, bộ não của cái người đi phía đầu hàng, nên đi lạc, đi lòng vòng có lẽ cũng là điều dễ hiểu.

Nguyễn Thanh

Ghi chú:

[1] Bài: Trung Quốc trong mắt Nhật Bản, cách nhìn tạo ra số phận .

[2] Tướng giặc Sầm Nghi Đống.

[3] Đoạn này có sử dụng ý tưởng trong bài "Trạng Quỳnh - Trạng Lợn, hai nét tâm lý người Việt cười" của Đỗ Lai Thúy.

[4] Phong trào Nhân văn Giai phẩm.

[5] Trí tuệ dân tộc là trí tuệ cộng đồng của một dân tộc. Trong trí tuệ cộng đồng có hai đặc tính, thứ nhất là trí tuệ đcộng đồng của một nhóm người tư duy độc lập có thể vượt qua được trí tuệ của người giỏi nhất trong nhóm đó; thứ hai là nhóm càng đông người thì trí tuệ cộng đồng của nhóm đó càng cao. Do vậy có thể suy ra trí tuệ cao nhất của một dân tộc đó là trí tuệ cộng đồng của tất cả thành viên thuộc dân tộc đó.