Kể chuyện Myanmar (13)

Kể chuyện Myanmar (13)

Tôi mới nhận bài viết cuối cùng trong chuỗi bài về Myanmar của Đại sứ nước ta Chu Công Phùng.

Do bài chia thành từng chuyên đề một nên tác giả có đánh số để bạn đọc dễ theo dõi. Bài viết lần này đề cập đến câu chuyện đi Du lịch ở Myanmar. Theo thứ tự bài thì mang số 13 (nên tít bài mang tiêu đề Kể chuyện Myanmar - 13 ) 

(Để các bạn, hoặc theo dõi toàn bộ chuỗi bài, hoặc chỉ một số lĩnh vực quan tâm, xin mời bạn nhấp vào các đường Link dưới đây).

Quay lại chuyên đề Du lịch. Một đất nước đang trên bước đường cải cách đổi mới toàn diện như Myanmar để hội nhập với thế giới - mà nhiều thập kỷ qua quốc gia này hầu như đóng kín cửa - chắc chắn có những điều thu hút và hấp dẫn du khách.

Lá thư của Đại sứ Chu Công Phùng kèm bài viết gửi chủ blog tôi có một thông báo khá thú vị: “Hiện tại bình quân mỗi ngày Đại sứ quán Myanmar tại Hà Nội chúng ta cấp hơn 100 visa du lịch sang đây. Đường bay Hà Nội – Yangon và TP Hồ Chí Minh – Yangon đang "hot". Khách Việt Nam đi du lịch sang Myanmar ngày càng đông”.

 
Nếu bạn thuộc tạng người thích xê dịch và quan tâm về đất nước và con người Myanmar thì giờ đây là dịp thuận lợi để các bạn bay tới Myanmar khám phá và thăm thú. Còn nếu bạn là một nhà kinh doanh ưa đổi mới công việc, lại quan tâm đến các thị trường lân cận của châu Á mới nổi lên, thì chắc chắn một đất nước đang có cuộc chuyển mình lớn như Myanmar giờ đây là một thời cơ bạn không nên bỏ lỡ trong sự nghiệp của mình.

   

Vệ Nhi g-th

-----

CHUỖI 13 BÀI VỀ ĐẤT NƯỚC MYANMAR


BÀI 1 - http://vinhnv43.blogspot.com/2012/03/mot-serie-bai-gui-tu-mien-ien-myanmar.html

BÀI 2; 3; 4 - http://vinhnv43.blogspot.com/2012/03/myanmar-at-nuoc-ang-thay-oi-ngoan-muc.html
BÀI 5 - http://vinhnv43.blogspot.com/2012/04/ke-chuyen-myanmar-5.html
BÀI 6 - http://vinhnv43.blogspot.com/2012/04/ke-chuyen-myanmar-6.html
BÀI 7 - http://vinhnv43.blogspot.com/2012/04/ke-chuyen-myanmar-7.html
BÀI 8 - http://vinhnv43.blogspot.com/2012/04/ke-chuyen-myanmar-8.html
BÀI 9 - http://vinhnv43.blogspot.com/2012/05/ke-chuyen-myanmar-9-tiem-nang-kinh-te.html
BÀI 10 - http://vinhnv43.blogspot.com/2012/05/ke-chuyen-myanmar-10-van-hoc-nghe-thuat.html

BÀI 11 - http://vinhnv43.blogspot.com/2012/05/ke-chuyen-myanmar-11-bao-chi-o-myanmar.html

BÀI 12 - http://vinhnv43.blogspot.com/2012/05/ke-chuyen-myanmar-12-giao-duc-o-myanmar.html

Dưới đây là bài thứ 13

-----

Du lịch & Dịch vụ du lịch

Tác giả: CHU CÔNG PHÙNG


I. THỰC TRẠNG VÀ TRIỂN VỌNG

Myanmar không chỉ là "miền đất vàng" (golden land) với những nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú mà còn nổi tiếng với nhiều danh lam thắng cảnh độc đáo đã và đang thu hút ngày càng nhiều khách du lịch quốc tế tới tham quan.

Đất nước Myanmar có nhiều di sản văn hóa phong phú từ hệ thống chùa tháp, các viện bảo tàng, các công trình kiến trúc cổ kính, các khu rừng nguyên sinh, các vườn quốc gia nhiệt đới, ôn đới  v.v.... cho đến các lễ hội truyền thống của 135 sắc tộc khắp cả nước.

Lễ hội điển hình và lớn nhất của Myanmar là Lễ hội "Té nước" được tổ chức trang trọng trong cả nước từ ngày 13 tháng 4 Dương lịch hàng năm. Khách du lịch quốc tế đến Myanmar đông nhất vào dịp lễ hội này.

Do bị bao vây cấm vận suốt hơn 20 năm qua; đồng thời do Myanmar chưa thực sự mở cửa với thế giới bên ngoài, vẫn thực hiện chính sách hạn chế công dân Myanmar đi du lịch thế giới, nhưng hàng năm Myanmar vẫn thu hút được hàng triệu lượt khách du lịch quốc tế tới tham quan khám phá đất nước chùa tháp. Năm 2010 có hơn một triệu lượt khách du lịch quốc tế đến Myanmar, chủ yếu là khách Thái Lan, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Việt Nam, Hồng Kông, Đài Loan, Singapore, Malaysia, EU, Ấn Độ  v.v....

Tuy tiềm năng du lịch rất phong phú, nhưng hệ thống khách sạn và dịch vụ du lịch của Myanmar còn khá khiêm tốn, chưa tương xứng và chưa đáp ứng được yêu cầu của khách du lịch trong và ngoài nước.

Khó khăn chủ yếu trong lĩnh vực du lịch của Myanmar là:

- Thiếu hệ thống khách sạn cao cấp ở các thành phố lớn cũng như hệ thống khách sạn vừa và nhỏ ở các thị xã, thị trấn. Ở Yangon chỉ có 4 khách sạn 5 sao do doanh nghiệp nước ngoài quản lý, các thành phố lớn khác càng ít hơn.

- Hệ thống dịch vụ nhất là dịch vụ viễn thông, internet trong các khách sạn chưa thuận lợi cho khách du lịch, cước phí cao.

- Giao thông trong nước chưa thuận tiện, đường bộ xuống cấp, ít chuyến bay nội địa giữa các thành phố và các Bang, Vùng.

- Đội ngũ nhân viên hướng dẫn du lịch, phục vụ khách sạn, nhà hàng thiếu, chưa được đào tạo chuyên nghiệp.

Theo số liệu tháng 6 năm 2010 của Bộ Khách sạn và Du lịch Myanmar, tính đến năm 2009, cả nước Myanmar chỉ có 767 Công ty kinh doanh du lịch, lữ hành; 310 Công ty kinh doanh vận tải chuyên chở khách du lịch; 476 Công ty kinh doanh khách sạn với 621 khách sạn, nhà khách, quán trọ, tổng cộng có 20.032 phòng và 40.064 giường. Ngoài ra còn có 148 nhà khách làm bằng gỗ đón khách du lịch. Cả nước có 4.701 hướng dẫn viên du lịch có giấy phép hành nghề.[1]

Để chuẩn bị đón nhận du khách quốc tế đến Myanmar thời kỳ "hậu cấm vận", mấy năm gần đây, chính phủ Myanmar quan tâm nhiều tới lĩnh vực "công nghiệp không khói". Bộ Khách sạn và Du lịch Myanmar đã đề ra các chính sách, biện pháp cần thiết để phát triển nhanh ngành Du lịch như khuyến khích phát triển kinh tế tư nhân, thu hút đầu tư nước ngoài. Các chính sách và biện pháp đang được triển khai gồm:

- Xúc tiến, hỗ trợ phát triển ngành Du lịch.

- Khuyến khích nhân dân phát triển du lịch cộng đồng.

- Khuyến khích nhân dân thành lập doanh nghiệp, phát triển du lịch và các ngành dịch vụ hỗ trợ du lịch.

- Phát triển du lịch nhằm nâng cao đời sống kinh tế - xã hội của nhân dân.

Các giải pháp có tính chiến lược để phát triển thị trường Du lịch của Myanmar là đa dạng hóa sản phẩm du lịch, nâng cao năng suất lao động trong ngành Du lịch, tăng nhanh doanh thu, ứng dụng các tiến bộ khoa học - công nghệ phục vụ ngành Du lịch như công nghệ quản lý khách sạn, vận tải hàng không, vận tải đường biển, vận tải đường sông, vận tải đường bộ, vận tải đường sắt, sản xuất hàng lưu niệm (sản phẩm làm bằng đá quý, ngọc trai, ngà voi, vàng bạc, hàng thủ công mỹ nghệ, quần áo, tranh ảnh v.v...).

Myanmar cũng đang nghiên cứu học tập các mô hình đổi mới, cải cách, mở cửa nền kinh tế của một số nước, trong đó có Việt Nam. Từ tháng 6/2011, Myanmar đã tham gia liên kết "Du lịch xuyên quốc gia" với Việt Nam, Lào, Campuchia với mục tiêu "4 quốc gia, một điểm hẹn" (Four Countries as One Destination)

 Các công ty du lịch trong nước, công ty liên doanh hoặc công ty du lịch 100% vốn nước ngoài được chính phủ Myanmar ưu đãi trong các lĩnh vực sau đây:

- Sử dụng tài nguyên đất đai.

- Xây dựng khách sạn, nhà hàng, kinh doanh du lịch và khách sạn.

- Phát triển công nghiệp phục vụ ngành Du lịch.

            - Phát triển các ngành dịch vụ phục vụ ngành Du lịch.

            Tính đến hết năm 2010, có 45 dự án đầu tư nước ngoài đã được chính phủ Myanmar cấp giấy phép về xây dựng khách sạn và dịch vụ du lịch với tổng vốn đầu tư 1,06 tỉ USD, chiếm 3% tổng vốn đầu tư nước ngoài vào 12 lĩnh vực kinh tế của Myanmar. Dự kiến đến cuối năm 2013, cả nước Myanmar sẽ có thêm 50 khách sạn các cấp để đón khách du lịch quốc tế.

II. CÁC HÌNH THỨC DU LỊCH

1. Du lịch tâm linh

Cả nước Myanmar có hơn 6.000 ngôi chùa tháp cổ kính, gần một nửa trong số đó bị chiến tranh tàn phá, bị ảnh hưởng của khí hậu và thời gian nên đã trở thành phế tích. Tuy nhiên, hiện nay Myanmar vẫn còn lưu giữ được hơn 3.000 ngôi chùa tháp cổ kính trong đó có ngôi chùa to nhất thế giới, có ngôi chùa cổ kính nhất thế giới và có ngôi chùa độc đáo nhất thế giới thu hút nhiều khách du lịch tâm linh.

Ở Myanmar tổ chức rất nhiều lớp nghiên cứu kinh Phật, nghiên cứu và thực hành các trường phái Thiền; nhiều nhà tiên tri đánh giá quá khứ, hiện tại và dự báo tương lai cho số phận của từng con người tương đối chính xác. Bởi vậy, nhiều nước đã tổ chức các tour du lịch đến Myanmar kết hợp nghiên cứu kinh Phật, học Thiền, nghiên cứu dự báo của các nhà tiên tri  v.v...

Du khách tới Myanmar sẽ hứng thú chứng kiến những cuộc diễu hành rất nghiêm trang của các nhà sư trong bộ áo choàng màu vàng nghệ và tím đi khất thực từng hàng dài.

1.1. Những điểm du lịch tâm linh nổi tiếng ở Yangon

Trước năm 2006, Yangon là thủ đô của Myanmar, là thành phố lớn nhất, buôn bán sầm uất nhất cũng là cửa ngõ chính đến Myanmar bằng đường hàng không, đường biển, đường sông và đường bộ. Yangon được mệnh danh là "thành phố vườn" của Phương Đông rộng 6.283 km² với dân số năm 2009 khoảng 6 triệu người.

Yangon là nơi kết hợp hài hoà giữa truyền thống và hiện đại, giữa một bên là nền văn hoá Miến Điện thực thụ với những chùa tháp cổ kính, bên kia là những di sản thời thuộc địa còn tồn tại sau khi thực dân Anh rút lui.

a)     Chùa Shwe Dagon – (Chùa Vàng)

Điển hình nhất, giá trị nhất về vật thể và phi vật thể của nền văn minh Phật giáo tại Myanmar là chùa Shwe Dagon (Chùa Vàng).

Trước khi tới Yangon, người nước ngoài ít nhiều đã biết tới Chùa Vàng qua sách báo, phim ảnh hoặc lời kể của bạn bè. Điều đáng nói là khoảng cách giữa khái niệm và thực tế rất lớn, điều này tạo ra niềm hứng thú và cảm phục cho các du khách khi đứng trước Chùa Vàng vĩ đại.

Tháp chùa Vàng cao trên 100 mét so với mặt bằng thành phố Yangon, có thể nhìn thấy từ xa hàng chục kilomet. Quần thể kiến trúc to lớn này tọa lạc trên đỉnh một khu đồi lớn với nhiều bậc thang trải dài xuống tận chân đồi và một hệ thống thang máy hiện đại. Chùa Vàng là một trong những kiệt tác của nhân loại được xây dựng cách đây hơn 2.500 năm, nơi mà 4 vị đại sư đã tu hành đắc đạo. Các vị vua Myanmar kế tiếp nhau đã xây dựng, tu bổ chùa Vàng trong thế kỷ XV.Chữ “Shwe” trong tiếng Myanmar có nghĩa là"vàng" mà cũng có nghĩa là "tuyệt mỹ".

Ngôi tháp mà sử liệu nói tới ban đầu chỉ cao 20 mét. Năm 1774, Vua Ava đã nâng ngôi tháp lớn cao 99 mét so với mặt nền. Không chỉ có tháp chính, nền của cả khu Chùa cũng được nâng cao. Nhìn chung, tổng thể của chùa Shwe Dagon đã ổn định vào cuối thế kỷ thứ XVI, nhưng từng chi tiết vẫn luôn luôn được thay đổi và bổ sung cho đến ngày nay.

Toàn bộ khuôn viên Chùa Vàng hiện nay có kích thước hình chữ nhật, 214 m x 275 m, cao hơn mặt bằng thành phố 20 mét. Từ 4 hướng chính có 4 dãy cầu thang mái ngói che phủ. Dãy cầu thang dài nhất có 175 bậc, dãy ngắn nhất 104 bậc. Hai bên các dãy bậc thềm là hàng loạt các cửa hàng bán đồ thờ cúng, đồ lưu niệm cho khách hành hương.

Cổng phía Nam có một đôi tượng sư tử khổng lồ, cao 9 mét, hướng về trung tâm thành phố. Quanh nền tháp chính bao bọc bởi một vành đai 72 điện thờ nhỏ có tượng Đức Phật. Trên bốn điểm trụ ở ngay chân nền tháp là bốn “te-da-un”, có nghĩa là nhà thờ tự với nhiều lớp mái nhấp nhô uyển chuyển.

Tầng nền thứ nhất của tháp cũng được bao quanh bằng 64 ngôi tháp nhỏ cao chừng 3 - 4 mét. Ở bốn điểm trụ của tầng nền, người ta dựng bốn ngôi tháp to và cao hơn.

Đỉnh của những kiến trúc phụ cao thấp khác nhau, lấp lánh bao quanh những tháp chính ở giữa. Tất cả vừa tạo cho kiến trúc một dáng vẻ trang nghiêm uy nghi, vừa tạo nên cảm giác hướng về ánh đạo vàng rực rỡ của Phật pháp.

Đỉnh tháp chùa Vàng cao 10 mét, gồm bảy vòng đai bằng vàng ròng gắn nhiều viên kim cương lớn. Có thể nói trên thế giới không có một công trình kiến trúc nào sử dụng số lượng vàng và kim cương nhiều như chùa Shwe Dagon. Ngoài phần thân tháp được phủ kín bằng 9.300 lá vàng. Mỗi lá hình vuông, kích thước mỗi cạnh 30 cm. Phần trụ của tháp chùa cũng giá trị không kém, hoàn toàn làm bằng bạc tinh. Đỉnh chóp là quả cầu vàng đường kính 25 cm. Lá cờ gió cũng bằng vàng. Ba phần này được khảm 5.448 viên kim cương và đá quý to nhỏ khác nhau, xung quanh là 1.065 chuông vàng, 421 chuông bạc.

Một kiến trúc thể hiện lòng tôn kính, sùng đạo của các vua chúa Myanmar thời xưa, cũng như niềm tin tưởng mãnh liệt vào Phật pháp của dân tộc Myanmar từ hàng ngàn năm trước. Qua bao thăng trầm của Myanmar, nhưng những di tích Phật giáo vẫn được nhân dân Myanmar trân trọng và bảo tồn. Chùa Vàng là niềm kiêu hãnh của mỗi người dân Myanmar.

b)     Chùa Kaba Aye và hang Maha Pasana Guha

Kaba Aye, có nghĩa là "hòa bình thế giới". Năm 1954, Đại hội Phật giáo thế giới lần thứ sáu tổ chức tại chùa Kaba Aye và hang Maha Pasana Guha. Đây là địa điểm hàng năm chính phủ Myanmar tổ chức kỳ thi "Tam Tạng" cho các sư Myanmar có thành tích tu hành. Những người thi đỗ sẽ được chính phủ tặng thưởng quạt làm bằng ngà voi.

c)     Viện bảo tàng nghệ thuật phật giáo

Viện bảo tàng nghệ thuật phật giáo chùa Kaba Aye có bộ sưu tập lớn về lịch sử đạo Phật, các đồ dùng tôn giáo và đạo Phật.

1.2. Những điểm du lịch tâm linh nổi tiếng ở cố đô Bago (Pegu)

Nằm cách Yangon 80 km về phía Nam, Bago là thủ đô cũ của Vương quốc Mon trong thế kỷ XV. Ở đây có tượng Phật nằm Shwe Tha Lyaung (dài 55 mét), chùa Kyalkpun cao 28 mét, cung điện của vua Bayinmaung và nhiều danh lam thắng cảnh khác khác như cảng Thanlyin, Thị trấn Twante  v.v...

Hình 15. Tượng Phật nằm ở cố đô Bago

1.3. Những điểm du lịch tâm linh nổi tiếng ở cố đô Mandalay

Mandalay là thủ đô cuối cùng của Vương quốc Miến Điện được vua Mindon xây dựng năm 1857, nằm ở miền Trung Myanmar, cách Yangon 668 km về phía Bắc. Mandalay được mệnh danh là thành phố của đá quý. Ngày nay, Mandalay là thành phố lớn thứ hai Myanmar với các di sản văn hóa giàu bản sắc dân tộc. Mandalay cũng là trung tâm thương mại với hệ thống đường sắt, đường bộ, đường sông và đường hàng không nối liền với các Bang, Vùng của Myanmar.

a)     Đồi Mandalay

Đồi Mandalay cao 230 mét, là nơi thuận lợi để ngắm toàn cảnh thành phố và ngoại thành. Theo truyền thuyết, trong chuyến du ngoạn của đức Phật tới đây, Ngài đã dự báo rằng một thành phố lớn sẽ được hình thành dưới chân đồi này.

b)     Hoàng cung Mandalay

Hoàng cung Mandalay đã bị tàn phá trong chiến tranh. Một số bức tường của cung điện, bốn cửa và hào nước bao xung quanh thành là dấu tích còn lại của một thành trì nguy nga, lộng lẫy năm xưa. Hiện nay, một số tòa nhà của cung điện được mô phỏng xây dựng lại.

c)     Chùa Mahamuni

Vua Bodawpaya đã xây dựng chùa này vào năm 1784 để thờ đức Phật chuyển từ Bang Rakhine đến. Mahamuni là ngôi chùa được tôn sùng nhất ở Mandalay, từ sáng sớm đến chiều tối có hàng ngàn người sùng kính đến đây để rửa mặt cho đức Phật.

d)     Chùa Kuthodaw

Vua Mindon đã xây dựng chùa này năm 1868, bao quanh nó là 729 tảng đá hoa cương với những dòng chữ viết trên đá, được gọi là quyển sách lớn nhất thế giới.

e)     Tu viện Atumashi

Cách không xa chùa Kuthodaw là tu viện Atumashi (nghĩa là tu viện độc nhất vô nhị) do vua Mindon xây dựng vào năm 1878. Tu viện này bị cháy một phần vào năm 1890 và đã được xây dựng lại vào năm 1996.

f)      Chùa Kyauktawgyi

Chùa Kyauktawgyi (có nghĩa là chùa của những tượng đá hoa cương vĩ đại) cũng do vua Mindon xây dựng vào năm 1865 ở dưới chân đồi Mandalay. Chùa được gọi là ngôi nhà lớn của các đức Phật. Trong chùa có tượng các đức Phật được được điêu khắc bằng loại đá hoa cương đẹp gọi là Sagyin.

Những phong cảnh đẹp, hấp dẫn khác tại Mandalay là chùa Sandamuni, chùa Eindawya, tu viện Shwe In Bin, bảo tàng và thư viện Mandalay, chợ Zegyo và làng dệt tơ tằm thủ công.

1.4. Những điểm du lịch tâm linh nổi tiếng ở cố đô Bagan

Bagan là thành phố lịch lớn ở Myanmar cũng là một trong những điểm khảo cổ học ở Châu Á. Đây cũng là thủ đô của đế chế phong kiến Miến Điện đầu tiên. Bagan có diện tích 420 km2 với hơn 4.000 ngôi chùa và đền đài xây dựng từ thế kỷ XI đến thế kỷ XIII còn lưu giữ cho đến ngày nay. Từ trên máy bay nhìn xuống Bagan, du khách có cảm giác như nhìn thấy một rừng tháp.

a)     Chùa Shwezigon

Chùa vàng này là công trình đầu tiên do vua Anawrahta xây dựng theo kiến trúc Miến Điện, là hình mẫu cho các ngôi chùa xây dựng sau này ở Myanmar. Chùa Shwezigon được vua Kyansittha hoàn thành vào năm 1087.

b)     Thánh đường Ananda

Thánh đường Ananda được xây dựng sau chùa Shwezigon vào năm 1.090 là kiệt tác kiến trúc sớm nhất về đền đài. Bên trong có 4 bức tượng đức Phật ở tư thế đứng với 80 động tác mô tả đời sống của đức Phật từ khi Người sinh ra tới khi Ngài thành Phật.

c)     Thánh đường Thatbyinnyu

Thánh đường Thatbyinnyu là ngôi chùa màu trắng cao nhất ở Bagan do vua Alaungsithu xây dựng vào giữa thế kỷ XII. Từ sân thượng của chùa có thể quan sát toàn bộ phong cảnh hùng vĩ cố đô Bagan nhất là lúc bình minh và hoàng hôn.

d)     Thánh đường Gubyaukgyi

Thánh đường Gubyaukgyi xây dựng đầu thế kỷ XIII, thể hiện ảnh hưởng mạnh mẽ của văn hóa Ấn Độ. Trên những bức tường ở trong thánh đường vẽ 28 đức Phật ngồi ở những tư thế khác nhau.

Những địa điểm du lịch hấp dẫn khác ở Bagan là chùa Mingala Zedi, thánh đường Manuha, thánh đường Lawkananda, chùa Bupaya và Viện bảo tàng Bagan.

1.5. Kiệt tác chùa Núi Vàng (chùa Kyaikhtiyo) ở Bang Mon

Chùa Núi Vàng (Kyaikhtiyo) là một kiệt tác tôn giáo nổi tiếng thế giới, di sản văn hoá hiếm có của nhân loại. Cho tới nay Chùa vẫn là điểm đến đầu tiên của hầu hết những ai ghé thăm Myanmar, tâm hồn con người trở nên thanh thoát hơn khi đến chùa Kyaikhtiyo.

Chùa Kyaikhtiyo là một trong những ngôi chùa cổ nhất và nổi tiếng nhất trong tất cả các ngôi chùa ở Myanmar. Chùa Kyaikhtiyo tọa lạc gần thị trấn Kyaikhto, Quận Thaton, Bang Mon. Truyền thuyết cho rằng chùa được xây dựng trong thời gian Đức Phật còn sống, trên 2.500 năm trước.

Từ dưới chân núi, du khách chỉ nhìn thấy duy nhất chỏm đá nhô ra phía ngoài; nhưng khi lên đến đỉnh, cảnh quan diễn ra trước mắt là một quần thể kiến trúc thống nhất

Nơi đây có một tảng đá thiêng hình quả trứng nặng khoảng 24 tấn, được bao bọc bởi những lá vàng dát mỏng, nằm cheo leo trên bờ một vách đá cao 1.100 mét so với mặt biển. Điều kỳ lạ là tảng đá chỉ tiếp xúc 78 cm2 với khối đá đỡ bên dưới nhưng rất cân bằng, chỉ rung rinh khi có gió lớn. Truyền thuyết kể rằng, sở dĩ tảng đá giữ vững được vị trí của nó là nhờ có một sợi tóc của Phật tổ được đặt ở vị trí chính xác trong một cái tháp thờ cao 3 mét nằm trên khối đá này.

            Ngôi chùa Kyaikhtiyo cao gần 30 mét với vô vàn tượng Phật được đặt khắp nơi, đặc biệt có một số tượng Phật được trang điểm bằng hàng nghìn viên đá quý, hàng trăm viên kim cương và hàng trăm chiếc chuông vàng.

Để leo lên đến được đỉnh núi bằng đường bộ dài 12 km tính từ vùng Kimmunsakhan, du khách phải leo bộ qua 20 trạm nghỉ khác nhau với các quán cóc nhỏ phục vụ đầy đủ các loại nước giải khát, trái cây và “kiệu” để khiêng những khách du lịch không đủ sức leo dốc.

2. Du lịch danh thắng

a)     Viện bảo tàng quốc gia

Nằm ở đường Pyay, Yangon, Viện bảo tàng quốc gia có 5 tầng trưng bày nhiều hiện vật cổ từ các ngai vàng của vua, báu vật của hoàng gia, các tác phẩm viết bằng tay, tranh quý  v.v...Từ năm 2009, Viện bảo tàng quốc gia Myanmar là nơi duy nhất trưng bày tượng đồng danh nhân văn hóa thế giới – Chủ tịch Hồ Chí Minh. [2]

Các danh thắng hấp dẫn khác ở Yangon là công viên Bogyoke Aung San, quảng trường Nhân dân và công viên Nhân dân, vườn bách thú Yangon và công viên chim thú Hlawga.

b)     Cảng Thanlyin (Thành phố Bago)

Là một thương cảng do người Bồ Đào Nha thành lập từ đầu thế kỷ XVII. Cảng Thalyin và phong cảnh xung quanh hấp dẫn nhiều du khách. Những toà nhà cổ kính là những bằng chứng còn sót lại chứng minh sự có mặt của người Bồ Đào Nha. Cây cầu dài 1.822 mét vắt qua sông Bago, giúp ta đi từ Yangon đến Bago bằng ôtô chỉ mất 45 phút. Chùa Kyalk Khauk và chùa Kyauktan trong thung lũng cũng thu hút rất nhiều du khách tới thăm.

c)     Thị trấn Twante (Bago)

Là một thị trấn nhỏ nằm trên kênh đào Twante cách Yangon khoảng 2 giờ đi bằng thuyền. Đi du lịch bằng thuyền là rất thú vị và là cơ hội để ngắm cảnh cuộc sống nông thôn dọc con kênh với nghề gốm nổi tiếng ở Twante.

d)     Hồ In Lay (Bang Shan)

Đây là hồ rộng và đẹp nhất Myanmar, cao 900 mét so với mực nước biển, là một trong những điểm du lịch hấp dẫn ở Bang Shan. Hồ dài 22 km, rộng 10 km, có khoảng 150.000 người sinh sống trên các đảo nổi trong lòng hồ. Bất cứ du khách nào đi qua nơi đây cũng phải dừng chân ngắm cảnh hồ Inlay với những phong cảnh đẹp tuyệt vời và những dân chài chèo thuyền bằng chân rất điêu luyện.

e)     Làng chài Ywama

Đây là làng dân lớn nhất trên hồ Inlay, đường dẫn vào làng là mạng lưới chằng chịt các con kênh. Các ngôi nhà làm bằng gỗ Teak rất đẹp được xây dựng trên những cột gỗ lớn đóng vào đáy hồ. Hoạt động chủ yếu và hấp dẫn du khách đi là thăm chợ nổi trên hồ.

f)      Chợ Mine Thauk

Là một chợ lớn và tấp nập, nơi đây có thể tìm thấy không khí đích thực của địa phương với các sản phẩm phong phú thu hoạch từ lòng hồ In lay. Những địa điểm ưa thích của du khách trong lòng hồ là chùa Paya Pauk, làng Zakah, tu viện Nga Phe.

g)     Thị trấn Pyay (Prome)

Thị trấn Pyay nằm cách Yangon khoảng 285 km về phía Bắc, trên bờ phía Đông sông Ayeyarwady. Với thời gian 5 giờ đồng hồ, du khách có thể dễ dàng đi đến đó bằng đường bộ hoặc đường sắt. Cách thị trấn vài km về phía đông bắc là Thayeikhittaya (Sri Ksetra) - một địa điểm khảo cổ - cố đô Pyu (từ thế kỷ thứ V đến thế kỷ thứ IX). Xung quanh là chùa Shwesandaw, chùa Hsehtakyi, viện bảo tàng Shwe Phone Pwint, chùa Bawbawgyi, chùa Bebegyi, tháp Payagyi và tháp Payama là những danh thắng du lịch hấp dẫn xung quanh thị trấn Pyay.

h)     Thành phố Mrauk U

Đây là thành phố cổ thế kỷ XV của vương quốc Rakhine, nổi tiếng với những thánh đường cổ vẽ tranh trên tường mang ảnh hưởng của nền văn hóa Ấn Độ. Một chiếc tàu chở khách định kỳ nhiều giờ đi từ Sittwe (Skyab) đến Mrauk U. Hành khách cũng có thể đi bằng tàu thủy cao tốc hoặc đường bộ từ Sittwe qua Ponnakyun và Kyauktaw. Chùa Mahamuni - một trong những chùa linh thiêng nổi tiếng ở Myanmar, nằm cách Mrauk U khoảng 30 km. Ở đây có một khách sạn bằng gỗ 1 tầng với 24 phòng dành cho khách du lịch. Những chuyến bay định kỳ từ Yangon đến Sittwe chỉ mất khoảng 1 giờ 30 phút. Chùa Shitthaung, chùa Dukkanthein và lăng Andawthein là một trong những điểm tham quan hấp dẫn ở Mrauk U.

i)       Thành phố Mawlamyine (Mouliwein)

Mawlamyine là thủ phủ xinh đẹp xinh đẹp của Bang Mon, nằm ở cửa sông Thanlwin. Từ Yangon có thể dễ dàng đến đây bằng ôtô hoặc tàu hỏa. Những danh thắng có thể tham quan ở Mawlamyine là chùa Kyauithanlan, chùa Uzena, các động Kawgoon và Payon. Nổi tiếng nhất là vô số các tượng Phật bằng thạch nhũ trong các hang đá.

Điểm thu hút đông nhất du khách là chùa Kyaikhami nằm trên một đảo nhỏ ngoài biển, từ đất liền đến chùa là con đường lát bằng những tảng đá lớn như chiếc cầu nối liền đảo và đất liền.

Cách Mawlamyine khoảng 34 km là Thanbyuzayat có một tượng đài tưởng nhớ quân Đồng minh bị Phát xít Nhật cầm tù trong chiến tranh thế giới lần thứ hai và hy sinh tại đây.

j)      Cửa khẩu Muse

Muse là một thị trấn nhỏ, cũng là trung tâm thương mại nhộn nhịp trên bờ sông Shweli, là cửa khẩu chính giữa Myanmar và tỉnh Vân Nam (Trung Quốc). Muse cách thủ phủ Lashio 150 km.

k)    Cửa khẩu Tachileik

Tachileik ở vùng Tam giác vàng, là cửa khẩu biên giới, đối diện với Mae Sai của Thái Lan. Từ Yangon đi máy bay tới đây mất 2 giờ. Khu nghỉ dưỡng Tam giác vàng Paradise nằm trên bờ sông Mekong đối diện với Lào và Thái Lan.

l)       Tam giác vàng

Kyaing Tong là thủ phủ của vùng Tam giác vàng, cách Tachileik 170 km với 3 giờ đi xe ôtô. Từ Yangon có những chuyến bay định kỳ tới Kyaing Tong. Khách du lịch với thẻ căn cước “qua biên giới” cũng được phép vào tham quan thị trấn biên giới này.

m)  Myitkyina Town

Myitkyina là thị trấn lớn nhất ở bang Kachin. Từ Myitkyina, du khách có thể đi tham quan ngã ba của Maikha và Malikha, nơi bắt nguồn của dòng sông Ayeyarwaddy. Có nhiều chuyến chuyến bay định kỳ từ Yangon và Mandalay tới Myitkyina.

n)     Putao Town

Puta O là một thị trấn khác của Bang Kachin được bao quanh bởi những núi tuyết. Ở đây khí hậu mát mẻ quanh năm và có nhiều vườn cây ăn quả có múi. Đây là thị trấn gần nhất để cắm trại chuẩn bị leo núi Khakhaborazi - ngọn núi cao nhất Myanmar và Đông Nam Á (cao 5.889 mét),

o)     Kawthaung

Trước đây gọi là mũi Victoria. Kawthaung là thị trấn cực nam của Myanmar. Từ Ranong - một thị trấn biên giới của Thái Lan, du khách có thể đi thuyền 20 phút là tới Kawthaung để tham quan và mua hàng hóa. Có nhiều chuyến bay định kỳ từ Yangon tới Kawthaung và tàu biển chở khách hạng sang 5 sao từ Thanlwin tới Kawthaung.

3. Du lich biển

a)     Quần đảo Myeik Archipelago

Quần đảo Myeik (Mergui) Archipelago là điểm cực nam của Myanmar gồm 800 hòn đảo nhỏ. Những ngư dân ở đây sống lênh đênh trên thuyền vào mùa khô và sống trên đất liền vào mùa mưa. Cuộc sống và phong tục rất độc đáo trong lễ hội truyền thống của ngư dân thu hút nhiều khách du lịch quốc tế tới thăm.

b)     Bãi biển Ngapali

Bãi biển Ngapali cách Thandwe - một trong những thị trấn cổ của bang Rakhine - khoảng 7km. Bãi biển dài khoảng 3km với cát trắng mềm mại và những hàng cây cọ dừa, rất lý tưởng cho tắm nắng và nghỉ ngơi. Từ Yangon tới bãi biển này bằng đường hàng không chỉ mất 35 phút hoặc14 giờ đi bằng ô tô. Đây là bãi biển nổi tiếng nhất Myanmar với vẻ đẹp tự nhiên được bảo tồn nguyên vẹn, toàn cảnh chỉ thấy nước biển xanh, cát trắng dưới ánh mặt trời. Nước biển có màu xanh cô-ban, sạch và không có các loài sinh vật biển nguy hiểm. Người ta cho rằng bãi biển này được một người Italia nhớ quê đặt theo tên thành phố Napoli. Tại đây, có một sân gôn 18 lỗ cách bãi biển 15 phút đi ôtô và có nhiều khách sạn sang trọng hạng nhất để lựa chọn như Bay View Hotel, Sandoway Beach Resort, Amata Beach Resort. Từ đây có những tour đi xe đạp tới các ngôi làng gần biển.

Tại bãi biển Ngapali , khách du lịch có thể thư giãn dưới bóng râm của hàng cọ, thả bộ trên dải cát bàng bạc, ngắm nhìn ngư dân đánh cá buổi sớm, hay chỉ đơn thuần là để thưởng thức những cơn gió mát rượi từ vịnh Bengal thổi vào.

c)     Bãi biển Chaung Tha

Bãi biển Chaung Thar cách Pathein - thủ phủ của bang Ayeyarwady 40km về phía Tây, cách Yangon khoảng 5 giờ đi ôtô. Bãi biển rất đẹp với các hàng cọ dừa và rừng phi lao ở phía sau, từ bờ biển có thể nhìn thấy hai hòn đảo nhỏ ở ngoài khơi. Các món ăn từ cua ở bãi biển Chaung Thar ngon nổi tiếng. Nước dừa tươi sẽ đem lại sự sảng khoái cho du khách. Các khách sạn kiểu bungalow nằm dọc bờ biển với tiện nghi hiện đại. Như những bãi biển khác trên đất Myanmar, nơi đây có môi trường tự nhiên đa dạng với nhiều cảnh đẹp và bờ biển hoang sơ, vùng nước yên bình không ô nhiễm dải cát trắng trải dài. Trong khi lắng nghe những lời thầm thì của gió trên những rặng cây, dưới tán lá cọ và nhịp sóng vỗ về của biển, du khách sẽ được thư giãn trên chiếc ghế mây, bỏ lại những căng thẳng thường ngày.

d)     Bãi biển Ngwe Saung

Khu Resort biển Ngwe Saung mở cửa từ năm 2000 là một trong những khu resort biển được yêu thích nhất ở Myanmar. Nằm ở tỉnh Ayearwady cách thủ phủ Pathein khoảng 48km, bãi biển Ngwe Saung nhìn ra vịnh Bengal mang lại cho du khách ấn tượng khó quên về làn nước biển trong xanh, những con sóng bạc đầu, bãi cát trắng và thiên nhiên hoang sơ. Bãi biển trải dài 15km là một địa điểm lý tưởng để nghỉ ngơi và thư giãn. Sự hấp dẫn của Ngwe Saung là làn nước biển xanh, bãi biển trải dài, cát bạc, đường bờ biển đẹp, phía sau là khu rừng nhiệt đới và dãy núi Rakhine. Những ngôi nhà bungalow cung cấp dịch vụ chất lượng cao cho du khách.

4. Du lịch sinh thái

Hệ sinh thái Myanmar tạo nên một trong những khu dự trữ sinh quyển quan trọng của châu Á với chủng loại thực vật, động vật, tài nguyên thiên nhiên phong phú. Theo thống kê có hơn 7.000 loài thực vật với hơn 1.000 loài đặc hữu, khoảng 1.000 loài chim, 300 loài thú, 350 loài bò sát đã được ghi nhận. Sự giàu có về đa dạng sinh học tự nhiên là tiềm năng cho du lịch sinh thái tại Myanmar. Dưới đây là một số khu bảo tồn thiên nhiên và các địa điểm phù hợp cho phát triển du lịch sinh thái tại Myanmar.

a)     Vườn quốc gia Kandawgyi

Vườn quốc gia Kandawgyi nằm tại Pyin Oo Lwin, Mandalay. Vườn có diện tích 345 acre, được hình thành từ năm 1915, trước đây có tên là Vườn thực vật quốc gia, hiện hoạt động như một địa điểm nghỉ ngơi thư giãn và du lịch sinh thái.

b)     Khu bảo tồn thiên nhiên nước Moeyungyi

Khu bảo tồn thiên nhiên nước Moeyungyi nằm tại Waw Township, Bago, có diện tích 40 dặm vuông (khoảng 103 km²), được hình thành từ năm 1986 với mục đích bảo tồn các loại chim nước di trú và không di trú, cũng như môi trường sống của chúng.

c)     Khu bảo tồn hồ Inle

Khu bảo tồn hồ Inle là một khu bảo tồn nước, nằm tại các quận Naung Shwe, Pinlaung và Peh Kon, phía Nam bang Shan với diện tích 642 dặm vuông (khoảng 1664 km²), được hình thành từ năm 1985, với mục đích bảo tồn các loại thực vật, chim nước và cá nước ngọt của khu vực.

d)     Khu bảo tồn thiên nhiên Shwesettaw

Khu bảo tồn thiên nhiên Shwesettaw nằm tại các quận Minbu, Setote-taya, Saku và Ngapeh Townships, tỉnh Magway, với tổng diện tích 213.4 dặm vuông (khoảng 553 km²), được hình thành từ năm 1940, với mục đích bảo tồn loài hươu Myanmar và hệ sinh thái vùng bình nguyên.

e)     Công viên Myaing Hay Wun

Nằm ở quận Taikkyi, tỉnh Yangon. Trại voi Myaing Hay Wun có diện tích 10 mẫu Anh , được thành lập năm 1986, cách trung tâm Yangon khoảng 90 phút đi ôtô. Tại đây có các loài voi, bò guar, bò banteng, hươu kỳ dương (barking deer), lợn rừng, mèo rừng, công, cùng nhiều loài chim và bò sát khác. Một chuyến đi rừng trên lưng voi sẽ đem lại cho du khách những cảm xúc khó quên.

f)      Khu Resort rừng Pho Kyar

Khu resort rừng Pho Kyar nằm tại quận Yedashe, cách Thargara khoảng 10 dặm (16 km), thuộc khu bảo tồn rừng Swa, với diện tích 20 acre (8 hecta). Từ Yangon có thể đến khu resort bằng ôtô với quãng đường 204 dặm. Như nhiều khu resort rừng khác, du khách có cơ hội nghỉ ngơi và tìm hiểu các loại thực vật rừng tự nhiên, gồm nhiều loài cây gỗ cứng, gỗ teak, các loại tre trúc, cũng như nhiều loài thực vật khác.

Du khách đến các khu du lịch sinh thái kể trên sẽ được chiêm ngưỡng nhiều loại “kỳ hoa, dị thảo” và những động vật đa dạng của đất nước Chùa tháp.

5. Du lịch chơi golf

Là thuộc địa chịu nhiều ảnh hưởng văn hóa của Anh, Myanmar là nước Đông Nam Á duy nhất từ đầu thế kỷ XX đã có hệ thống sân Golf khắp cả nước, nhất là ở các thành phố lớn. Cả nước Myanmar có hàng trăm sân Golf trong đó có 30 sân Golf đạt tiêu chuẩn quốc tế. Riêng cố đô Yangon có tới 15 sân Golf lớn có đủ trang thiết bị hiện đại. Sân Golf Yangon có tuổi đời cao nhất được xây dựng từ năm 1909. Sân Golf Pan Hlaing hiện đại nhất được xếp ngang hàng với các sân Golf nổi tiếng trên thế giới, trong đó có hệ thống khách sạn, nhà nghỉ cao cấp và bệnh viện quốc tế. (Pan Hlaing international Hospital)

Chi phí môn thể thao quý tộc Golf ở Myanamr cũng thuộc loại rẻ nhất thế giới, chỉ bằng 1/3 – 1/5 ở các nước phát triển. Công dân Myanmar được ưu tiên đặc biệt với chi phí khoảng 5 USD một buổi chơi Golf đủ 18 lỗ. Chính vì vậy, cùng với việc mở các đường bay quốc tế mới đến Yangon (trong đó có đường bay trực tiếp từ Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đến Yangon), ngày càng có nhiều du khách quốc tế đến Myanmar du lịch chơi Golf, nhất là du khách từ Nhật Bản, Hàn quốc.

Các Câu lạc bộ Golf nổi tiếng của Myanmar là:

a)     Câu lạc bộ Golf Pan Hlaing,Thành phố Yangon

Đây là câu lạc bộ golf mới được thành lập nằm tại ngã ba sông Hlaing và sông Pan Hlaing do nhà vô địch golf nổi tiếng Gary thiết kế. Sân này đặc biệt đẹp lúc hoàng hôn khi nhìn từ phía bên kia bờ sông Hlaing. Sân Golf Pan Hliang có 18 lỗ với tổng chiều dài 7.019 yards.[3]

b)     Câu lạc bộ Golf Danyin Gone, Thành phố Yangon

Được người Anh xây dựng năm 1909, là sân golf lâu đời thứ hai tại Myanmar do các kỹ sư Anh thiết kế, có 18 lỗ với tổng chiều dài 7.063 yards. Đây là sân Golf gắn liền với Câu lạc bộ Malaysian Country. Vì là sân Golf lâu năm nên có nét đẹp riêng so với những sân khác.

c)     Câu lạc bộ Golf U Do

Cách Yangon 58 dặm về phía Tây, được khai trương vào tháng 11 năm 2008. Sân có 18 lỗ với tổng chiều dài hơn 7.000 yards. Kể từ khi mở cửa đến nay, sân đã thu hút đông đảo Golfer cả trong và ngoài nước. Khách đến chơi rất hài lòng với thiết kế chuyên nghiệp, môi trường an bình và dịch vụ đẳng cấp.

d)     Câu lạc bộ Golf Yetagun Taung,Thành phố Mandalay

Còn có tên gọi khác là Waterfall Golf Course, nằm bên trái đường cao tốc Mandalay – Pyin Oo Lwin. Sân được đưa vào hoạt động từ 6 năm nay, có 18 lỗ với tổng chiều dài 7.020 yards, và chỉ cách trung tâm thành phố 20 phút xe ôtô. Các Golfer có thể chiêm ngưỡng vẻ đẹp toàn cảnh của rặng núi Shan hùng vĩ.

e)     Câu lạc bộ Golf Aye Tharya, Thành phố Taunggyi

Nằm tại Taunggyi, Thủ phủ của bang Shan, cao 4.000 feet so với mặt biển. Sân có 18 lỗ với tổng chiều dài 7.380 yards, được mở cửa từ năm 1995. Với rặng núi Shan ở phía sau, các golfer có thể tận hưởng không khí mát lạnh cũng như chiêm ngưỡng cảnh quan tươi đẹp vùng cao nguyên. Sân Golf này đặc biệt phù hợp với những người muốn kết hợp vừa chơi golf vừa tham quan thư giãn bởi vì nó chỉ cách Hồ Inle 1 giờ đồng hồ đi bằng xe ôtô.

f)      Câu lạc bộ Golf Bagan, thành phố Bagan

Được thành lập năm 1998. Sân có 18 lỗ với tổng chiều dài 7.133 yards. Cố đô Bagan là một trong những khu di tích khảo cổ lâu đời nhất ở Châu Á. Sân golf được bao quanh bởi hàng ngàn ngôi chùa tháp cổ kính. Các du khách quốc tế có thể kết hợp vừa du lịch tâm linh vừa chơi Golf và nghỉ ngơi thư dãn ở cố đô Bagan.

6. Du lịch mạo hiểm

Myanmar có các vùng khí hậu nhiệt đới và ôn đới cùng nhiều vùng rừng núi nguyên thủy. Những năm gần đây, du lịch mạo hiểm ở Myanmar đang được phát triển mạnh với các thể loại đa dạng như: lặn biển, bơi thuyền trên sông chảy xiết, leo núi ngắm mặt trời lặn, trượt tuyết trên núi cao, cưỡi voi, thám hiểm rừng rậm  v.v...

6.1 Một số tour du lịch mạo hiểm ở Myanmar:

a)     Leo núi Hponkan Razi

Hponkan Razi ở Putao, bang Kachin là vùng cao nhất của Myanmar. Leo núi, đi bộ và giải trí trong môi trường rừng rậm tự nhiên là nét hấp dẫn chính của ngọn núi này. Du khách có nhiều cơ hội để quan sát truyền thống văn hóa và lối sống của những bộ tộc vùng cao bản địa. Đỉnh Hponkan Razi có tuyết phủ 6 tháng trong năm. Trên núi có các loại chim thú quý hiếm: khoảng 30 loài thú như gấu trúc đỏ, sơn dương takin, sơn dương goral đỏ là những loài thú chỉ còn tồn tại ở vùng phía Đông Himalaya. Núi Hponkan Raze còn có khoảng hơn 200 loài chim, các khu rừng thông, rừng gỗ tạp, các loại cây thuốc và các loại hoa phong lan dại quý hiếm.

b)     Leo núi Khakaborazi

            Núi Khakaborazi nằm ở bang Kachin, phía Bắc Myanmar, là ngọn núi cao nhất Đông Nam Á với độ cao là 5.881 mét, nằm trong một nhánh của dãy Himalaya, ở tọa độ 28°19'59" độ vĩ bắc, 97°28'00"độ kinh đông, chóp núi nằm trong Công viên quốc gia Khakaborazi. Toàn bộ công viên nằm trên vùng núi cao, mang đặc trưng là rừng mưa của vùng khí hậu cận nhiệt đới ở độ cao từ 2438 đến 2743 mét. Trên núi có các loại rừng: rừng lá rộng quanh năm xanh tốt, rừng rụng lá, rừng cây lá kim và rừng tuyết. Trên độ cao 3.353 mét là khu vực rừng cao nhất dạng An-pơ, khác biệt với những khu vực bên dưới không chỉ về loại rừng, mà còn về lịch sử và nguồn gốc. Cao hơn nữa, khoảng 4.572 mét, là khu vực địa hình cằn cỗi, lạnh, gió mạnh với tuyết và sông băng vĩnh cửu . Tại độ cao 5.334 mét, hình thành khu vực có các chỏm băng lớn và các sông băng.

Đỉnh núi Khakaborazi được chinh phục lần đầu tiên vào ngày 15 tháng 9 năm 1996 bởi 2 người là Takashi Ozaki (Nhật Bản) và Nyama Gyltsen (Myanmar).

c)     Đi bè (Rafting)

Một số công ty lữ hành ở Myanmar tổ chức các tour đi bè và tour khám phá mạo hiểm trên sông, suối . Tour khám phá sông Nam Lang ở bang Kachin chuyên vượt qua các thác nước cấp 3 và 4, xuyên qua hẻm núi và rừng rậm. Tour du lịch này cũng mang đến cho du khách góc nhìn cận cảnh những người dân cùng lối sống không hề thay đổi qua hàng thế kỷ.

d)     Du lịch mạo hiểm bằng khinh khí cầu ở Bagan           

Du khách luôn thích thú khi chiêm ngưỡng những cảnh quan đẹp nhất của Myanmar trong đó có cố đô Bagan. Ngày nay, du khách còn có thể ngắm nhìn Bagan từ trên không với các chuyến du lịch trên khinh khí cầu.

Các chuyến du lịch khinh khí cầu thường khởi hành từ sáng sớm. Lúc mặt trời mọc và trước hoàng hôn là thời điểm ngắm cảnh đẹp nhất. Mỗi chuyến bay thường mất khoảng 45 phút tới 1 giờ. Từ khinh khí cầu, du khách có thể nhìn thấy hầu hết các đền chùa tuyệt đẹp và toàn cảnh khó quên của Bagan. Du lịch bằng khinh khí cầu Bagan thuộc một công ty tư nhân Myanmar cam kết bảo tồn Bagan và bảo vệ môi trường. Một phần nguồn thu từ mỗi chuyến bay sẽ được tài trợ cho các chương trình cộng đồng vì lợi ích của người dân địa phương. Khinh khí cầu Bagan hoạt động từ tháng 10 tới cuối tháng 3 với khoảng 40 du khách mỗi ngày.

6.2 Du lịch mạo hiểm lặn biển

Myanmar có các chương trình huấn luyện lặn cho du khách chuẩn bị tham gia tour lặn biển gồm nhiều khóa học, từ giới thiệu môn lặn tới các lớp nâng cao. Các khóa học chỉ nhận học viên trên 12 tuổi. Khóa đầu tiên dành cho người bắt đầu học kéo dài khoảng 1 tuần.

a)     Lặn bình khí (scuba) và lặn ống thở (snorkel)

Myanmar có vùng bờ biển rất rộng lớn ở phía Tây và phía Nam, giáp với biển Andaman thuộc Ấn Độ Dương. Lặn biển Myanmar là một trải nghiệm tuyệt vời. Các công ty du lịch Myanmar tổ chức các tour lặn biển với thợ lặn chuyên nghiệp, hướng dẫn viên và thiết bị lặn để du khách quan sát cuộc sống của các loại cá biển, các rặng san hô tại những vùng nước sâu của Myanmar.

b)     Lặn tại bãi biển Ngwe Saung

Các thợ lặn chuyên nghiệp, hướng dẫn viên cùng với đội lặn sẽ dẫn dắt các du khách khám phá lòng đại dương. Tại Ngwe Saung, du khách có thể tìm thấy các loại cá biển, cây thủy sinh, rặng san hô, nhiều loài động vật hiếm như nhím biển và các hang động dưới nước rất hấp dẫn. Các khu vực lặn biển ở Ngwe Saung là đảo Chim (Birds Island) và Đảo Đá Trắng (White Rock Island).

c)     Lặn tại quần đảo Myeik (Mergui)

            Các khu vực lặn biển tại quần đảo Myeik là Black Rock (Đá đen), Myanmar Bank, Western Rocky, North Twin Island, Three Islet và Shark Cave (Hang Cá Mập). Nước biển ở đây trong xanh và rất sạch. Có thể tìm thấy nhiều loại cua biển, tôm hùm, ốc, các loại cá, san hô, cá mập, cá đuối,  v.v...

d)     Lặn ống thở và lặn trần (skin diving)

Là các hoạt động lặn dành cho những người muốn khám phá thế giới mĩ lệ dưới lòng đại dương chỉ với ống thở, mặt nạ và chân nhái.

7. Du lịch bằng xe đạp

Tour du lịch với phương tiện xe đạp ở Myanmar là sự hòa trộn giữa những cuộc khám phá với nền di sản văn hóa phong phú. Đây là loại hình du lịch phù hợp với những du khách mong muốn tìm kiếm niềm vui, sự vận động, an toàn, thưởng thức phong cảnh và thư giãn. Bằng phương tiện xe đạp, du khách được khám phá những câu chuyện về phong cách sống, lịch sử, sinh hoạt, canh tác của người dân địa phương. Các địa điểm dành cho du lịch bằng xe đạp thường là Taunggyi, Bagan, Mandalay, hồ Inle với các cung đường vượt sông, địa hình đồi núi và đồng quê.

Các tour xe đạp mang đến cho du khách cơ hội tốt nhất để trải nghiệm đất nước Myanmar trên một hành trình vừa vận động vừa thư giãn để tìm hiểu về một Myanmar đa dạng về văn hóa và những góc nhìn về thiên nhiên. Có thể hình dung những tour xe đạp Myanmar như một con đường mòn xuyên qua những cánh đồng lúa, các đền đài, chùa chiền, đồng quê, gặp gỡ người dân thân thiện và lịch sự ở những thôn làng nhỏ. Các công ty lữ hành Myanmar có thể thu xếp, bố trí đi lại, nơi ăn ở và trang thiết bị cần thiết cho du khách.

8. Du lịch bằng xe lửa

            Du lịch trên xe lửa ở Myanmar là những trải nghiệm khó quên. Phong cảnh tự nhiên tuyệt đẹp từ của sổ của xe lửa cho thấy phong cách sống của dân chúng không hề thay đổi sau nhiều năm. Những cánh đồng lúa xanh, những rặng núi cao, bầu trời trong xanh, phong cảnh tự nhiên, cuộc sống của người dân... là những kỳ quan tuyệt đẹp của chuyến đi. Trong thời kỳ người Nhật chiếm đóng Myanmar, có một số đầu tàu của Nhật Bản được sử dụng ở Myanmar và nhiều máy móc được quân đồng minh mang đến Myanmar. Du khách có thể nhìn thấy ở Myanmar những xe lửa có từ trước chiến tranh, dó cả loại đầu xe lửa chạy bằng hơi nước sắp biến mất trên thế giới. Những chuyến du lịch này kéo dài 14 ngày bắt đầu từ Yangon. Các điểm đến sẽ qua Thazi, Mandalay, Lashio, Bagan. Ngoài ra còn có các chuyến tàu từ Yangon tới Namtu và lên Nashai, Namyao. Du khách sẽ quay lại Yangon từ Nashai tới Lashio bằng xe khách.

III. CÁC LỄ HỘI LỚN Ở MYANMAR

1.   Tháng 1

a)     Lễ hội chùa Ananda

Thời gian: Từ ngày trăng tròn đến cuối tháng Pyatho, diễn ra trong 15 ngày.

Địa điểm: Cố đô Bagan.

            Đây là một trong những lễ hội chùa nổi tiếng của Bagan - một trong những địa điểm khảo cổ học giầu có và hấp dẫn nhất châu Á. Lễ hội này được cho là có nguồn gốc từ thời kì vương quốc Bagan. Từ xưa, cư dân từ các làng quanh Bagan đến với lễ hội bằng xe bò và dựng trại trong suốt dịp lễ hội. Ngày nay, một số cư dân vẫn đến lễ hội theo cách truyền thống như vậy. Du khách có thể thưởng thức lối sống cổ truyền của người dân địa phương trong suốt dịp lễ hội.

b)     Lễ hội năm mới Kachin

Thời gian: thường diễn ra vào tuần đầu của tháng 1, diễn ra trong 1 ngày.

Địa điểm: Myitkyina, bang Kachin.

Người Kachin, một trong những nhóm dân tộc chính của Myanmar tổ chức lễ hội năm mới, có rất nhiều người Kachin từ nước ngoài trở về vào dịp này để gặp gỡ, nhảy múa trong dịp lễ hội. Điệu nhảy Manaw trình diễn trong lễ hội Manaw bắt nguồn từ nghi lễ thờ phụng thần linh trước đây.

c)     Lễ hội năm mới Naga

Thời gian: Thường từ 14-16/01, diễn ra trong 3 ngày.

Địa điểm: Lahe và Layshi, Khu vực Sagaing.

            Lễ hội năm mới Naga là một trong những ngày lễ ít có tại Myanmar. Người Naga có hơn 49 bộ tộc với trang phục và ngôn ngữ riêng, họ thường tập trung lại để tổ chức năm mới vào ngày 15/1/2011. Có các tour du lịch trọn gói tới Lễ hội năm mới Naga

2.   Tháng 2

a)     Lễ hội chùa Mann Shwe Settaw

Thời gian: Từ ngày thứ 5 của tháng Tabodwe, diễn ra trong 11 ngày.

Địa điểm: Shwe Settaw, bang Magwe, Miền trung Myanmar.

            Đây là khu vực có hai ngôi chùa thờ dấu chân Phật, nằm bên bờ sông Mann. Vào dịp lễ hội, người ta dựng hàng loạt lều tre để người dân địa phương tới vui chơi, bơi lội trong mùa khô nóng nực của Myanmar.

b)     Lễ hội chùa Kyaik Khauk

Thời gian: Từ ngày 8 cho đến ngày rằm tháng Tabodwe, diễn ra trong 8 ngày.

Địa điểm: Thanlyin, gần Yangon. Thời gian diễn ra trong 8 ngày

            Là một trong những lễ hội chùa nổi tiếng nhất thành phố Yangon. Phần lớn các hoạt động của lễ hội diễn ra vào buổi tối với các chương trình diễn kịch sân khấu và phim ảnh ngoài trời suốt đêm.

c)     Lễ hội chùa Mahamuni

Thời gian: ngày 14 và ngày trăng tròn tháng Tabodwe, diễn ra trong 2 ngày

Địa điểm: cố đô Mandalay.

            Tượng Phật Mahamuni rất được tôn kính, vì tương truyền tượng được làm ngay trước mặt Đức Phật, do đó khuôn mặt của tượng được tôn sùng nhất. Tượng được mạ vàng dầy 15cm. Tháng 2 là tháng lạnh nhất Myanmar và và tại chùa Mahamuni có lễ đốt lửa mừng. Người dân nấu những nồi cơm nếp lớn với gừng, dừa và vừng để cúng dường cho các nhà sư.

d)     Lễ hội nấu cơm nếp (Htamane)

Thời gian: Ngày trăng tròn tháng Tabodwe, diễn ra trong 1 ngày

Địa điểm: Toàn quốc.

            Đây là cuộc thi giữa những đội nam để dâng cúng cơm nếp lên Đức Phật vào sáng sớm ngày trăng tròn. Du khách rất thích xem những màn biểu diễn, thi đấu nấu cơm nếp, sau lễ dâng cơm, cơm nếp sẽ được phân phát cho mọi người, cuối cùng là lễ trao giải cho đội thắng cuộc.                       

3.   Tháng 3

a)     Lễ hội thần Ko Gyi Kyaw

Thời gian: từ ngày 3 đến ngày 8 tháng Tabaung, diễn ra trong 8 ngày.

Địa điểm: Phakhan, Yayzagyo.

            Du khách rất thú vị khi được thưởng thức các lời ca, điệu nhảy của những người sùng đạo đối với thần Ko Gyi Kyaw- một vị thần vui tính, thích uống rượu và đánh bạc. Lễ hội được tổ chức tại quê hương của Ko Gyi Kyaw tại Yayzagyo.

b)     Lễ nhập chùa cho của trẻ em trai

Thời gian: trong tháng Tabodwe và tháng Tabaung ( thường vào đợt nghỉ hè trong tháng 3 và tháng 4 dương lịch, trước Tết té nước), diễn ra trong 2 ngày.

Địa điểm: Toàn quốc

            Trong văn hóa Myanmar, trách nhiệm quan trọng nhất của cha mẹ với con trai mình là để đứa trẻ được thấm nhuần lời dạy của Đức Phật. Vì vậy, con trai của họ được đưa vào tu viện trong một thời gian ngắn làm chú tiểu để tìm hiểu về Phật pháp. Lễ nhập chùa là một nét đặc sắc của Myanmar. Lễ nhập chùa thường được diễn ra vào thời gian học sinh được nghỉ học. Buổi lễ bao gồm một cuộc diễu hành quanh chùa với những cậu bé đầu cạo trọc mặc trang phục như những hoàng tử.

c)     Lễ hội chùa Shwe Nattaung

Thời gian: Từ ngày 8 đến ngày trăng tròn tháng Tabaung, diễn ra trong 7 ngày

Địa điểm: Shwe Taung, thành phố Bago.

            Đây là một trong những lễ hội chùa lớn nhất vùng thu hút nhiều người hành hương đến với phương tiện là xe bò. Ngôi chùa tương truyền được xây dựng từ thời vương quốc Pyu.

d)     Lễ hội chùa Maw Tin Zun

Thời gian: Từ ngày 8 đến ngày trăng tròn tháng Tabaung, diễn ra trong 8 ngày

Địa điểm: Laputta, bờ biển Tây nam Myanmar.

            Đây là lễ hội chùa ven biển duy nhất thu hút rất nhiều du khách đến tham dự. Du khách có thể đến với lễ hội bằng thuyền từ Yangon đến Pathein, một thành thị vùng châu thổ nổi tiếng với nghề làm ô truyền thống.

e)     Lễ hội chùa Inn Daw Gyi Shwe Myitzu

Thời gian: Từ ngày 8 đến ngày trăng tròn tháng Tabaung, diễn ra trong 8 ngày

Địa điểm: Moenyin, bang Kachin, miền Bắc Myanmar.

Chùa Shwe Myitzu nằm trên mặt nước giữa vùng hồ lớn nhất Myanmar. Trong trong lễ hội có những đoàn khách hành hương tới bờ hồ. Những doi cát nổi lên giữa lòng hồ tạo nên đường đi cho khách hành hương đến thăm chùa.

            Người dân địa phương tin rằng một doi cát là đường đi cho người thường, và một doi cát là danh cho những vị thần. Ngay sau lễ hội, những doi cát này chìm xuống biến mất dưới lòng hồ.

f)      Lễ hội chùa Bawgyo

Thời gian: Từ ngày 10 đến ngày trăng tròn tháng Tabaung, diễn ra trong.

Địa điểm: Thibaw, miền Nam bang Shan.

            Đây là lễ hội chùa lịch sử nổi tiếng ở bang Shan. Không chỉ người dân bang Shan mà còn có người dân từ miền Trung Myanmar đến tham dự lễ hội. Đến với chùa trong dịp lễ hội là dịp tốt để du khách quan sát truyền thống, tập tục và văn hóa Shan có những khác biệt so với những địa phương khác ở miền Trung Myanmar.

g)     Lễ hội tượng Phật Zalun Pyi-Taw-Pyan

Thời gian: ngày trăng tròn của tháng Tabaung, diễn ra trong 10 ngày.

Địa điểm: Zalun, bang Ayeyawady.

            Thực dân Anh sau khi chiếm miền Hạ Myanmar đã mang tượng Phật ở chùa này về London định nung chảy tượng đồng. Tương truyền rằng, người Anh không làm cách nào để nung chảy hoặc dùng búa đập vỡ tượng Phật. Ngược lại, nữ hoàng Anh thường xuyên bị đau đầu và gặp ác mộng. Nữ hoàng Anh đã ra lệnh đem trả bức tượng này về nơi cũ. Sau khi bức tượng trở lại Myanmar, nữ hoàng Anh tự nhiên khỏi bệnh. Để ghi nhớ câu chuyện này, bức tượng còn nổi tiếng với tên gọi là Man Aung Myin Pyitawpyan (tượng Phật trở về từ nước ngoài).

h)     Lễ hội Pindaya Shwe Oo Min

Thời gian: từ ngày 11 đến ngày trăng tròn tháng Tabaung, diễn ra trong 5 ngày.

Địa điểm: Pindaya, miền nam bang Shan.

            Các tộc người Shan, Pa O, Palaung, Taung Yoe, Intha, Danu sống quanh khu vực Pyindaya tham dự và cắm trại dưới những cây đa lớn để tham dự lễ hội. Động Pyindaya có hàng trăm bức tượng Phật cũ và mới. Trong thời gian lễ hội, hàng nghìn người dân đổ về động này. Đó là một cảnh tượng rất ngoạn mục, người thì đến bằng ôtô, người thì đi thành hàng dài trên những xe bò truyền thống. Từng bộ tộc quây tròn quanh những chiếc xe, ở giữa là vòng tròn, người dân nấu nướng, và nghỉ ngơi trong những đêm lễ hội.

i)       Lễ hội chùa Shwe Myet Hman

Thời gian: Từ ngày 13 đến ngày trăng tròn tháng Tabaung, diễn ra trong 3 ngày.

Địa điểm: Shwetaung, thành phố Bago.

            Lễ hội được tổ chức hàng năm. Nhiều Phật tử đến dự lễ hội bày tỏ lòng tôn kính, những người khác có thể chiêm bái tượng Phật trong chùa - là bức tượng Phật duy nhất đeo kính mắt vàng ở Myanmar. Du khách có thể mua những đặc sản của vùng Pyay hoặc hàng thủ công mĩ nghệ truyền thống của Myanmar.

j)      Lễ hội chùa Kekku

Thời gian: từ ngày 14 tháng Tabaung, diễn ra trong 3 ngày.

Địa điểm: khu chùa cổ Kekku, gần Taunggyi, miền nam bang Shan.

            Đây là khu vực với hơn 3.000 ngôi chùa, được cho là được dựng từ thời Bagan theo phong cách Yun Shan, nằm trên vùng đồi nhìn xuống thung lũng Hopon. Vào ngày trăng tròn tháng Tabaung, người Pa O đến lễ hội với những trang phục đẹp nhất để bày tỏ lòng tôn kính với chùa Kekku. Thời gian thích hợp nhất để xem lễ hội là lúc bình minh ngày trăng tròn, khi những người dân đến để dâng lễ lên tượng Phật. Lễ hội kết thúc khi những người hành hương cúng dường cơm và những vật phẩm khác cho hơn 1.000 nhà sư tại đây.

k)    Lễ hội chùa vàng Shwedagon

Thời gian: Ngày rằm tháng Tabaung, diễn ra trong khoảng 1 tuần trước trăng tròn.

Địa điểm: Yangon.

            Chùa Vàng là ngôi chùa nổi tiếng nhất Myanmar và Lễ hội chùa vàng là một trong những lễ hội thu hút nhiều người hành hương nhất. Trong lễ hội có những cuộc thi dệt quần áo cà sa bằng khung dệt truyền thống để dâng lên các pho tượng Phật tại 4 góc chùa. Các nhà sư đọc kinh cả ngày không nghỉ trong suốt lễ hội. Phật tử lên chùa làm lễ tất cả các ngày trong tuần và cúng dường để tôn tạo chùa.

l)       Lễ hội chùa Shwe Sar Yan

Thời gian: Từ ngày trăng tròn tháng Tabaung, kéo dài 9 ngày.

Địa điểm: Làng Shwe Sar Yan, Patheingyi, cố đô Mandalay.

            Đường đến chùa Shwe Sar Yan bằng ôtô rất dễ đi, nằm gần đường cao tốc Mandalay – Lashio. Hội chùa rất thú vị với một phiên chợ nông thôn đặc trưng, thu hút du khách đến từ những vùng rất xa. Điểm thu hút của lễ hội là các đồ chơi truyền thống đan từ lá cọ khô. Cạnh chùa là một ngôi chùa có từ thế kỷ 17, chùa Po Kalar Gu, với rất nhiều tranh bích họa đẹp.

m)  Lễ hội chùa Alaungdaw Khathapa

Thời gian: Ngày trăng tròn tháng Tabaung, diễn ra trong 1 ngày.

Địa điểm: Công viên quốc gia Alaungdaw Khathapa, bang Sagaing.

            Ngôi chùa được tọa lạc trong công viên quốc gia ở quận Yinmarbin, bang Sagaing. Rất đông người dân từ các khu vực lân cận đến tham dự lễ hội. Du khách đến đây không chỉ tham dự lễ hội mà còn để chiêm ngưỡng vẻ đẹp thiên nhiên của một trong những địa điểm du lịch sinh thái nổi tiếng nhất của Myanmar.

n)     Lễ hội Panguni Utram (Ngày trăng tròn tháng Panguni của người Tamil)

Thời gian: Ngày trăng tròn tháng Tabaung hoặc Tagu (tháng 3 hoặc tháng 4), diễn ra trong 10 ngày.

Địa điểm: Đền Sri Angata Eswari Munieswar Swamy, làng Pelikha, quận Kyauk Tan, Yangon.

            Đây là lễ hội lớn của người theo đạo Hindu ở Myanmar tổ chức tại đền Sri Angata được xây dựng từ năm 1862. Các hoạt động nghi lễ thu hút nhiều người tham gia, nhiều người đợi hàng giờ để được chứng kiến họ hàng, bạn bè của mình tham gia nghi lễ. Sau khi đi trên than hồng, các tín đồ sẽ lội qua một hố đầy sữa dê, sau đó bôi bột nghệ vàng lên chân. Lễ hội thiêng này thường có nhiều tín đồ địa phương và người nước ngoài tham gia.

4.   Tháng 4

a)     Tết té nước và năm mới

Thời gian: Từ 13 đến 17 tháng 4, ngày 17/4 là ngày đầu năm mới.

Địa điểm: Toàn quốc

            Lễ hội té nước (tiếng Myanmar gọi là Thingyan) là lễ hội lớn nhất, phổ biến nhất ở Myanmar. Vào dịp lễ này, mọi người có thể té nước vào nhau dưới những tiếng nhạc, điệu nhảy từ những sạp phun nước. Việc té nước có ý nghĩa gội sạch cơ thể và đầu óc khỏi cái ác trong quá khứ. Vào những ngày lành này, người dân làm nhiều việc thiện để bắt đầu năm mới như đi lễ chùa và tu viện, cúng dường cho nhà sư, bày tỏ lòng kính trọng đối với cha mẹ, thầy cô giáo và người già, làm lễ phóng sinh. Năm nào cũng thế, người dân Myanmar đều mong đến ngày tết Thingyan với nhiều niềm vui và phấn khởi.

b)     Lễ hội chùa Shwe Maw Daw

Thời gian: Từ ngày 8 ngày tháng Tagu, kéo dài 13 ngày.

Địa điểm: thành phố Bago.

            Là lễ hội chùa nổi tiếng nhất của Bago. Các nhóm kịch truyền thống mang đến những tiết mục trình diễn hay nhất để Ban tổ chức ghi nhận và được tham dự mùa lễ hội năm sau.

5.   Tháng 5

Lễ hội tưới nước cây Bồ đề

Thời gian: ngày trăng tròn tháng Tagu, diễn ra trong 1 ngày.

Địa điểm: tại tất cả các chùa trên toàn quốc.

            Nghi lễ này nhằm kỷ niệm 2.500 năm trước đây, khi Đức Phật ngồi thiền đạt được giác ngộ dưới cây Bồ đề. Những người hành hương tưới nước cho cây bồ đề ở các chùa để cây phát triển trong mùa hè tháng Năm.

6.   Tháng 6

Lễ hội chùa Pakokku Thiho Shin

Thời gian: ngày 8 tháng Nayon, diễn ra trong 15 ngày.

Địa điểm: Pakokku, miền trung Myanmar.

            Pakokku là thị trấn cổ trên bờ Tây sông Ayeyawady. Đây là lễ hội quan trọng nhất Vùng này.Trong lễ hội cũng có phiên chợ quê, bán đặc sản địa phương như ớt khô, thuốc lá, các loại túi sợi. Đây cũng là vùng trồng cây Tanakha chất lượng tốt nhất, loại cây để chế loại mỹ phẩm bảo vệ da truyền thống của người dân Myanmar.

7.   Tháng 7

a)     Lễ hội trăng tròn Waso

Thời gian: ngày trăng tròn tháng Waso, kéo dài 15 ngày

Địa điểm: toàn quốc.

            Tháng Waso ở Myanmar là thời gian bắt đầu mùa mưa. Đây cũng là thời điểm bắt đầu mùa ăn chay của đạo Phật. Các nhà sư không được ra khỏi tu viện vào ban đêm. Tuy nhiên, họ vẫn đi khất thực vào ban ngày dù trời mưa, nên cần thêm quần áo, Do vậy, đây là tháng có lễ tặng quần áo để các sư dùng trong mùa mưa.

b)     Lễ hội Waso Chin-Lone (lễ hội thi đấu cầu mây)

Thời gian: Sau ngày trăng tròn tháng Waso, kéo dài 48 ngày.

Địa điểm: Chùa Mahamuni, cố đô Mandalay.

            Lễ hội thi đấu cầu mây ở chùa Mahamuni năm 2009 kéo dài 48 ngày với sự tham dự của 1220 đội cầu mây và là lễ hội lần thứ 81 được tổ chức gần như hàng năm từ năm 1926. Các đội cầu mây đến từ các miền của đất nước để thăm ngôi chùa thiêng và tôn vinh môn cầu mây. Người ta cho rằng trò chơi này bắt nguồn từ hơn 1500 năm trước. Trong lễ hội, các đội thi trình diễn đá cầu mây trong giai điệu của giàn nhạc Saing-waing truyền thống của Myanmar.

8.   Tháng 8

a)     Lễ hội thần Taung Pyone

Thời gian: ngày 8 tháng Wagaung, kéo dài 8 ngày.

Địa điểm: làng Taung Pyone, gần Mandalay.

            Taung Pyone là nơi mà hai anh em - phục vụ cho một vị vua Bagan thế kỉ XI - bị hành quyết. Sau khi chết, họ trở thành những thần linh rất quyền lực. Lễ hội có hàng chục nghìn tín đồ và các ông đồng bà cốt tham dự, dâng cúng lên hai vị nước thốt nốt, các loại rượu, thỏ nướng, gà rán. Các ông đồng bà cốt nhảy theo điệu nhạc để làm vui lòng các vị thần.

b)     Lễ hội thần Yadana Gu

Thời gian: từ mùng 1 đến mùng 8 âm lịch tháng Wagaung.

Địa điểm: Amarapura, thành phố Mandalay.

            Đây là lễ hội tưởng nhớ mẹ của hai vị thần Taung Pyone. Bà là nữ thần núi Popa và là vị thần bảo hộ cho phụ nữ.

9.   Tháng 9

a)     Lễ hội chùa Manuha

Thời gian: Ngày 14 và ngày 15 tháng Tawthalin.

Địa điểm: Myinkaba, Bagan, thành phố Mandalay

Vào ngày đầu tiên của lễ hội, các thôn nữ xinh đẹp diễu hành với những khay hoa quả, bánh kẹo để dâng lên chùa. Vào buổi chiều, những chàng trai trẻ diễu hành với những hình nộm là các anh hùng, vị thần, và hình động vật. Buổi tối, những người tham dự lễ hội nhảy múa và ca hát. Sáng hôm sau, họ dâng thức ăn lên các bàn thờ và cho các sư.

b)     Lễ hội chùa Hpaung Daw Oo

Thời gian: Bắt đầu từ ngày 1 tháng Thadinguyt, kéo dài 18 ngày

Điạ điểm: hồ Inle, miền Nam bang Shan.

            Chùa Hpaung Daw Oo có 5 bức tượng Phật là một trong những ngôi chùa nổi tiếng trong vùng. Chùa nằm giữa hồ Inle và là một danh thắng của hồ. Vào dịp lễ hội, hàng ngàn người sống quanh hồ và các vùng núi lân cận mang đến hoa và quả đựng trong các khay sơn mài, làm lễ khi đoàn rước đi qua. Các đội chèo thuyền một chân nổi tiếng của các làng chài tham gia cuộc đua thuyền hàng năm.

10.    Tháng 10

a)     Lễ hội ánh sáng

Thời gian: Từ ngày 14 đến ngày 16 tháng Thadingyut.

Địa điểm: toàn quốc.

            Lễ hội này kỷ niệm thời gian Đức Phật trở lại Trái đất sau khi đi giảng đạo tại chư thiên trong 3 tháng mùa chay. Ngài trở lại vào ban đêm, Phật tử thắp đèn để đón Ngài. Trong dịp lễ, người dân trang hoàng nhà cửa bằng đèn nến màu. Lễ hội cũng đánh dấu thời điểm mùa chay của đạo Phật kết thúc.

b)     Lễ hội chùa Kyauk Taw Gyi

Thời gian: 1 ngày trước ngày trăng tròn tháng Thadingyut, kéo dài 4 ngày.

Địa điểm: Cố đô Mandalay.

Đây là lễ hội với trung tâm hướng về pho tượng Phật khổng lồ tạc từ đá cẩm thạch nguyên khối, diễn ra cùng thời điểm với một cuộc thi cầu mây.

c)     Lễ hội múa voi

Thời gian: Ngày 14 và 15 tháng Thadingyut.

Địa điểm: Kyaukse, cách Mandalay khoảng 40 km về phía Đông Nam.

            Ngày đầu tiên là cuộc thi điều khiển mô hình voi làm từ vải màu và tre, do hai người điều khiển. Ngày thứ hai, là lễ cúng tế chùa, với lễ vật là thức ăn và hoa.

d)     Lễ hội chùa Kaunghmudaw

Thời gian: quanh ngày trăng tròn tháng Thadingyut, kéo dài 5 ngày.

Địa điểm: bang Sagaing.

            Chùa Kaunghmudaw là một trong những ngôi chùa nổi tiếng ở miền trung Myanmar. Điểm nhấn của lễ hội là những đoàn hành hương trên xe bò kéo cổ truyền, họ mang theo đặc sản địa phương như thổ cẩm, chiếu cói  v.v... đến bán tại lễ hội trong những khu trại dưới bóng cây râm mát.

e)     Lễ hội hoa đăng Shwe Kyin

Thời gian: sau ngày trăng tròn tháng Thadingyut, diễn ra trong 1 ngày.

Địa điểm: sông Shwe Kyin, quận Shwe Kyin, Vùng Bago..

      Đây là lễ hội được tổ chức hàng năm. Ban ngày diễn ra các cuộc đua thuyền và chèo thuyền biểu diễn của các đội nam và nữ. Buổi tối là hoạt động chính của lễ hội, khi đó người dân địa phương thả hàng trăm ngọn hoa đăng xuống nước.

11.   Tháng 11

a)     Lễ hội khinh khí cầu

Thời gian: Bắt đầu từ ngày trăng tròn tháng Tazaungmone, kéo dài trong 3 ngày.

Địa điểm: Taunggyi, miền Nam bang Shan.

            Một trong những lễ hội ngoạn mục nhất trong năm là lễ hội khinh khí cầu tổ chức tháng 11 hàng năm ở Taunggyi, thường được gọi là lễ hội Taunggyi Tazaungdaing. Hàng ngàn người địa phương và du khách quốc tế đến Taunggyi để xem những mô hình khổng lồ làm bằng giấy được bơm không khí nóng và thả lên trời. Các cuộc thi diễn ra cả về ban đêm, những quả khinh khí cầu nhiều màu sắc được thả lên bầu trời đêm lung linh. Những mô hình khí cầu phổ biến là hình voi, bò, ngựa, trâu, chim, vẹt, lợn, cá, chim cú (biểu tượng cho may mắn).

b)     Lễ hội trăng tròn Tazaungmone

Thời gian: Ngày trăng tròn tháng Tazaungmone, diễn ra trong 1 ngày

Địa điểm: Toàn quốc

            Sau khi mùa mưa kết thúc, các nhà sư cần trang phục mới. Vào ngày trăng tròn tháng Tazaungmone, người dân tổ chức lễ hiến tặng quần áo và các vật phẩm khác cho nhà sư trong buổi lễ gọi là Kha-htein. Lễ vật cúng dường cho sư là quần áo mới, dép, ô, bát, thực phẩm, khăn mặt, xà phòng và những vật phẩm cần thiết khác. Tiền cúng cho tu viện được kết trên khung tre, dưới dạng lá và thân cây.

c)     Hội thi dệt đêm

Thời gian: Đêm trước ngày trăng tròn tháng Tazaungmone

Địa điểm: Chùa vàng Yangon, và các chùa khác trên toàn quốc

            Vào đêm trước ngày trăng tròn, các đội dệt tham gia thi dệt áo cà sa trong suốt đêm để dâng lên tượng Phật rạng sáng hôm sau. Đây là một sự kiện lớn của chùa Vàng. Thời phong kiến, hội thi được tổ chức trong các cung điện, ngày nay vẫn được duy trì ở các làng quê.

d)     Lễ hội chùa Shwezigone

Thời gian: Bắt đầu từ ngày trăng tròn tháng Tazaungmone, diễn ra trong 15 ngày.

Đại điểm: Nyaung U, gần Bagan, Mandalay.

            Vào ngày trăng tròn, diễn ra nghi lễ cúng dường thức ăn cho hàng ngàn nhà sư và chú tiểu. Tại lễ hội cũng có một phiên chợ lớn, bán đồ sơn mài, đồ gốm sứ, túi sợi bông  v.v... do dân địa phương chế tác.

e)     Lễ hội chùa Phowintaung

Thời gian: Bắt đầu từ ngày 14 tháng Tazaungmone, kéo dài trong 2 ngày

Địa điểm: Monywa, bang Sagaing.

            Giống như hầu hết các lễ chùa, lễ hội này cũng có nhiều trò chơi giải trí cũng như nhiều hàng hóa được mang đến bán: gỗ Thanakha, gỗ thơm Sandalwood, Thổ cẩm  v.v...

f)      Lễ hội chùa Shwesandaw (Pyay)

Thời gian: ngày trăng tròn tháng Tazaungmone, diễn ra trong 1 ngày

Địa điểm: Pyay, Vùng Bago.

      Chùa Shwesandaw là một điểm hành hương lớn nhất của Myanmar và lễ hội chùa thu hút được rất đông người hành hương trên toàn quốc. Vào dịp lễ, phòng thờ răng Phật được mở để các Phật tử chiêm bái.

12.   Tháng 12

a)     Lễ hội chùa Mae Lamu

Thời gian: Từ ngày 8 đến ngày trăng tròn tháng Nadaw, diễn ra trong 8 ngày.

Địa điểm: Bắc Okkalapa, Yangon

            Là một trong những lễ hội chùa nổi tiếng tại Yangon. Trong lễ hội, các nhà sư đọc kinh suốt 24 giờ trong ngày. Các Phật tử làm các lễ cúng dường và có các hoạt động nghệ thuật, giải trí về đêm như kịch truyền thống, chiếu phim.

b)     Lễ hội các thần bảo hộ núi Popa

Thời gian: bắt đầu từ ngày trăng tròn tháng Nadaw, diễn ra trong 6 ngày.

Địa điểm: Núi Popa, gần thành phố Bagan.

            Hai pho tượng thần ở hai bên cổng chùa Tharaba ở Bagan là hai anh em, một người là vị thần chúa tể núi Popa, một người là nữ thần với khuôn mặt vàng, được người dân tin là những vị thần rất thiêng, bảo hộ cho cả vùng. Các nghi lễ được tổ chức tại khu vực núi Popa.

c)     Lễ hội 9.000 ngọn đèn chùa "Hòn đá vàng"

Thời gian: đêm 31/12 hàng năm.

Địa điểm: chùa Kyaik Htiyo, bang Mon.

            Vào đêm lễ hội, các Phật tử thắp 9000 ngọn đèn để chào đón năm mới và tạ ơn Đức Phật trong khuôn viên chùa Kyaik Hti Yo. Du khách lễ Phật và vui chơi nhảy múa suốt đêm.

IV. DỊCH VỤ DU LỊCH

1. Hệ thống khách sạn

            Cả nước Myanmar có hơn 600 khách sạn các loại phục vụ du khách quốc tế. Tuy nhiên không có nhiều khách sạn cao cấp 4 – 5 sao. Những khách sạn cao cấp ở các thành phố lớn hoặc các địa danh du lịch nổi tiếng được khách quốc tế ưa chuộng, có dịch vụ tốt và  thuận tiện đặt phòng qua mạng internet gồm:

Địa phương	Tên khách sạn/địa chỉ	Xếp hạng
Yangon	Park Royal Hotel 33, Alan Pya Pyaya Road, Dagon Township, Yangon, Myanmar. Tel : 95-1- 250 388 Fax : 95-1- 252 478 Website : www.yangon.parkroyalhotels.com	5 Sao 5 Sao
	Chatrium Hotel (former Nikko) No. 40, Natmauk Road, Tamwe Township, Yangon, Myanmar Tel : 95-1- 544 500, 95-1-544 400 www.chatriumhotelyangon.com
	Trade Hotel 223, Sule Pagoda Road, Yangon. GPO Box 888 Tel: 95-1-2422828 www.shangrila. com/yangon/traders/en/index.aspx
	Sedona Hotel 1,Kaba Aye Pagoda Road, Yangon Tel: 95-1-666900/666953 www.sedonahotels.com.sg
	Hotel Yangon 91/93, Pyay Rd., 8th Mile, Mayangon Tsp,Yangon. Tel : 95-1-667708,667688 http://www.hotel-yangon.net	4 Sao
	Summit Park View Hotel 350, Ahlone Road, Dagon Township, Yangon, Myanmar. Tel: (951) 211888 Fax: (951) 227990 , 227995 Website: www.summityangon.com
	Yuzana Hotel 130,Shwe Gon Daing Road, Bahan Township, Yangon. Tel: 95-1-549600, 543367, 543370 Fax: 951-544998 http://www.yuzanagroup.com	3 Sao
Inle Lake	Myanmar Treasure or Inle Resort Hotel Khaung Dine Village, Inle Lake, Nyaung Township, Shan State, Myanmar Tel: (9581)29292, 29291 www.myanmartreasureresorts.com www.inleresorts.com	5 Sao
	Paradise Inle Resort or Inle Paramount or similar Mine Thauk Village, Inle Lake, Nyaung Township, Shan State, Myanmar Tel: (9581) 29586, (959) 5214526 Website: www.inleparadise.com	4 Sao
	Hu Pin Hotel , Nyaung Shwe No.,66,Kantha Qr,west of Bazzar, Boat stand NS Nyaung Township, Shan State, Myanmar Tel: (9581) 29292, 29293, Fax: (9581) 29294 E-mail: hupin@myanmar.com.mm Website: http://www.hupinhotel.com	3 Sao
Mandalay	Mandalay Hill Resort Hotel or Sedona Hotel No. (9), Kwin (416-B), 10th Street, At the foot of Mandalay Hill, Mandalay, Myanmar. Tel : 95-2- 35638, Fax : 95-3-35639 Website : www.mandalayhillresorthotel.com Sedona Hotel Junction of 26th x 66th St, Chanayetharzan TSP Tel: 95-2-36488/01-666900	5 Sao
	Mandalay City Hotel 26th street, between 82nd and 83rd street, Chanayetharzan Township, Mandalay, Myanmar. Tel: (952) 61700 - 61704 Fax: (952) 61705	4 Sao
	Great Wall Hotel Block (901), 78 Road, Between 42nd & Theik Pan St, Mandalay-Yangon Highway, Maha Aung Myay Township, Mandalay. Tel: 95-2-68460, 68461, 68461  http://www.greatwall-hotel.com	3 Sao
Bagan	Myanmar Treasure Hotel Khayay road, Anawrahta Qtr, New Bagan, Myanmar. Tel : 95-2-67357, Fax : 95-61-60443 www.myanmartreasureresorts.com	5 Sao
	Bagan Thande Hotel or Thazin Garden Near Museum, Old Bagan, Myanmar. Tel: (9561) 60025 , 60031 Fax: (9561) 60050 http://www.baganthandehotel.com ; www.thazingardenhotel.com	4 Sao
	Arthawka Hotel 160, Cherrt Road, New Bagan. 72, Room203, U Wisara Road, Kamayut Tsp Tel : 95-61-60310,502479, 536174, 536553	3 Sao
Kyaikhtiyo	Mountain Top Hotel or Kyaikhto Golden Rock Road, Kyaikhto Township, Mon State, Myanmar. http://www.visitmyanmar.com	5 Sao
	Kyaikhto Hotel or similar Golden Rock Road, Kyaikhto Township, Mon State, Myanmar. http://www.onyxmyanmar.com	4 Sao
	Kyaikhto Hotel or similar Golden Rock Road, Kyaikhto Township, Mon State, Myanmar. http://www.onyxmyanmar.com	3 Sao

2. Ngôn ngữ

Ngôn ngữ chính thức của Myanmar là tiếng Miến. Tiếng Anh được phổ cập và sử dụng rộng rãi ở Myanmar. Nhân viên khách sạn và hướng dẫn viên du lịch đều nói thạo tiếng Anh. Khách du lịch quốc tế đến các Bang phía Bắc và Đông Bắc Myanmar có thể sử dụng tiếng Hoa và tiếng Lào, Thái Lan.

3. Hộ chiếu và visa

Myanmar yêu cầu visa nhập cảnh đối với tất cả người nước ngoài. Visa nhập cảnh phổ thông cho phép nhập cảnh 28 ngày, và có giá trị trong vòng 3 tháng kể từ ngày cấp, áp dụng đối với khách du lịch và doanh nhân. Visa được cấp tại các Đại sứ quán và Lãnh sự quán của Myanmar ở nước ngoài. Sân bay quốc tế Yangon và Mandalay là các cảng xuất nhập cảnh quốc tế vào Myanmar.

Khách du lịch quốc tế ngoài nhập cảnh ở sân bay quốc tế Yangon và Mandalay, còn có thể nhập cảnh qua các cửa khẩu Tachileik, Three Pagoda Pass, Myawaddy và Kawthaung dọc biên giới Myanmar – Thái Lan hoặc các cửa khẩu Nam Kham, Muse, Kyukoke, Kwanlong dọc biên giới Myanmar - Trung Quốc.

Visa cửa khẩu

Visa cấp khi nhập cảnh chỉ áp dụng đối với khách du lịch đi bằng tàu biển hoặc đường không và sử dụng tour trọn gói, hoặc đối tượng là du khách sử dụng tour trọn gói xuất phát từ những địa điểm không có cơ quan đại diện của Myanmar. Visa cửa khẩu chỉ áp dụng đối với các công ty lữ hành đăng ký tại Myanmar. Bộ Khách sạn và Du lịch Myanmar sẽ xem xét trường hợp cụ thể và xác nhận với cơ quan phụ trách nhập cư.

4. Hải quan

Trang sức quý, đồ điện tử và máy ảnh, máy quay phim của du khách khi nhập cảnh phải khai báo tại Hải quan cửa khẩu. Du khách xuất cảnh mang nhiều ngọc và đá quý phải xuất trình hóa đơn mua hàng với Hải quan cửa khẩu. Đồ cổ và báu vật quốc gia có giá trị của Myanmar không được phép đưa ra khỏi đất nước Myanmar. Du khách vào Myanmar đem theo trên 2.000 USD phải khai báo với Hải quan Myanmar.

Hàng miễn thuế được phép nhập cảnh Myanmar bao gồm: hai chai rượu mạnh, hai tút thuốc lá, 100 điếu xì gà, 1,5 pound (khoảng 0,7) kg lá thuốc lá sợi hoặc bột, 1 lọ (1pint) nước hoa.

5. Tiền tệ

Đồng tiền Myanmar là Kyat (K), (tiếng Việt đọc là Chạt). Một Kyat bằng 100 pya (tương đương với xu). Tiền giấy gồm các mệnh giá: 5.000 K, 1.000 K, 500 K, 200 K, 100 K, 50 K, 20 K, 10 K và 1 K. Du khách không được phép chuyển đồng Kyat ra khỏi đất nước Myanmar.

Người nước ngoài được khuyến khích mang ngoại tệ bằng USD vào Myanmar vì USD có thể dễ dàng đổi ngang với Chứng chỉ ngoại tệ (Foreign Exchange Certificate - FEC) hoặc đổi sang đồng Kyat tại sân bay quốc tế Yangon hoặc tại các điểm đổi tiền ở Ngân hàng, khách sạn. Tiền Euro cũng có thể đổi sang FEC hoặc Kyat tại các điểm đổi tiền. Lưu ý: tiền giấy nước ngoài bị sờn rách, dính bẩn, có vết mực có thể không được chấp nhận. Đổi tiền ở chợ đen là phạm pháp, nếu bị phát hiện sẽ bị trục xuất khỏi Myanmar.

6. Y tế và bảo hiểm y tế

 Cơ quan y tế Myanmar yêu cầu du khách phải có chứng nhận miễn dịch bệnh tả và sốt vàng đối với khách du lịch đi qua khu vực có dịch trong vòng 9 ngày trước khi nhập cảnh Myanmar. Khi nhập cảnh nếu du khách bị sốt cao, nôn mửa  v.v... sẽ phải kiểm tra y tế hoặc điều trị tại Bệnh viện quy định của Myanmar.

Du khách nên mang theo người một số thuốc chữa bệnh thông thường có nhãn mác đúng quy định quốc tế.

            Yangon có các bệnh viện và phòng khám trực thuộc Bộ Y tế hoặc thuộc sở hữu tư nhân. Bệnh viện quốc tế Pun Hlaing là bệnh viện quốc tế đầu tiên ở Myanmar. Bảo hiểm y tế dành cho du khách đang bước đầu được phát triển. Du khách nên mua bảo hiểm tại nước mình hoặc của các tổ chức bảo hiểm quốc tế và thông báo cho Công ty lữ hành Myanmar về địa chỉ liên lạc cho các vấn đề bảo hiểm trong trường hợp khẩn cấp.

7. Cư trú

Du khách nước ngoài không được ở tại nhà dân tại các khu dân cư, chỉ được ở tại các khách sạn, nhà trọ, và các địa điểm được cấp phép.

8. Những điều cần lưu ý khác

Trang phục

Trừ một số khu vực phía Bắc giá lạnh về mùa đông, các thành phố lớn và các điểm du lịch khác trên đất nước Myanmar quanh năm ấm áp (nóng bức vào mùa hè), vì vậy du khách không cần đem theo nhiều quần áo chống rét.

Mua sắm

Tại Myanmar có những mặt hàng hấp dẫn với khách du lịch với giá hợp lý. Du khách mua đồ lưu niệm cần mặc cả giá rõ ràng. Tại các thành phố lớn, du khách có thể tìm được nhiều mặt hàng có giá cả hợp lý tại các khu chợ - tiếng Myanmar gọi là zei hoặc zay. Du khách nên mang USD thay cho thẻ tín dụng. Với nhiều siêu thị, cửa hàng, du khách cũng có thể mua sắm đồ tiêu dùng rất thuận tiện.

Tập quán tôn giáo, văn hóa

Khi thăm các đền chùa và các khuôn viên tôn giáo khác của Phật giáo, khách du lịch phải để đầu trần và đi chân đất, không đội mũ, đi giày dép, đi tất, không được mặc quần sock, áo phông quá mỏng, váy quá ngắn vào đền chùa, cá biệt có nơi không cho phép phụ nữ đến gần ban thờ và trực tiếp thắp hương. Cung tiến vào Hòm công đức là tự nguyện và tùy tâm của du khách.

Du khách cần tìm hiểu quy định về thời gian, địa điểm được chụp ảnh nếu có, nên xin phép người được chụp ảnh, quay phim.

Tôn kính tăng ni (tiếng Myanmar gọi là Sangha) và người già, quan tâm để trẻ em là tập quán của người Myanmar. Du khách khi tiếp xúc với các nhà sư, không nên bắt tay mà chắp tay chào.

            Theo phong tục Myanmar, cần bỏ giày dép trước khi bước vào nhà. Chào nhau kèm với một nụ cười là tập quán phổ biến của người Myanmar. Khi đi thăm các làng bản nông thôn, miền núi, du khách nên tìm hiểu trước và thể hiện sự tôn trọng đối với truyền thống và tập quán của địa phương.

Khi quay phim chụp ảnh người dân địa phương, du khách nên tránh các hình ảnh ghi lại sự yếu kém lạc hậu của họ.

Kiểm soát an ninh

Để đảm bảo môi trường an toàn, an ninh, du khách nên chấp nhận và hợp tác kiểm tra an ninh với nhân viên công vụ Myanmar. Du khách nước ngoài được phép đi đến các địa điểm du lịch theo quy định tại Myanmar.

 Trước khi khởi hành tới một địa điểm mới, du khách nên hỏi thông tin chính xác từ cơ quan quản lý hoặc hướng dẫn viên du lịch được cấp phép.

            Khách du lịch quốc tế không nên tiếp xúc với các nhân vật hoạt động chính trị, thăm văn phòng và nhà ở, cũng như tham gia các hoạt động chính trị của các nhân vật này.

            Luật pháp Myanmar cấm mang vào hoặc đem ra khỏi Myanmar các tài liệu, ảnh chụp, đĩa VCD, CD thuộc thể loại các hoạt động chống chính phủ. Cấm chụp ảnh tại các khu vực hạn chế, công sở và bưu điện, nhân viên an ninh và hoạt động của họ. Sử dụng, buôn bán ma túy, rửa tiền, buôn bán cổ vật, vận chuyển hoặc mua bán các vận phẩm cấm sẽ phải chịu án phạt nặng.

Bảo vệ trẻ em

Giống như các nước ASEAN, Myanmar nghiêm cấm xâm hại tình dục trẻ em, người vi phạm sẽ bị xử lý theo pháp luật. Đối tượng phạm pháp sẽ bị trục xuất về nước để chịu xét xử.

Tham gia giao thông

Người nước ngoài cần có biện pháp tự bảo đảm an toàn khi di chuyển bằng phương tiện có động cơ hoặc tàu thuyền. Chỉ được phép lái phương tiện có động cơ khi có giấy phép phù hợp.

Liên hệ với các cơ quan của chính phủ

Bất kỳ cuộc gặp nào giữa người nước ngoài với quan chức và cơ quan chính phủ Myanmar đều phải được hẹn trước.

Bảo vệ môi trường thiên nhiên

Bảo vệ thiên nhiên là nội dung quan trọng trong khái niệm du lịch có trách nhiệm. Khi đến thăm các công viên quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên, du khách cần tuân thủ các hướng dẫn về bảo vệ môi trường tự nhiên. Từ chối mua các đồ lưu niệm có xuất xứ từ các loài động thực vật được xếp loại cần bảo vệ.

9. Giao thông

 Đường không

            Sân bay quốc tế Yangon và sân bay quốc tế Mandalay là những cửa ngõ quốc tế chủ yếu tới Myanmar. Từ Yangon có các đường bay trực tiếp tới Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Bangkok, Singapore, Kuala Lumpur, Quảng Châu, Đài Bắc, Côn Minh, Xiêm Riệp, Kolkata/Gaya (Calcutta/Bồ đề đạo tràng - Ấn Độ), Chiang Mai và Nam Ninh.

Các hãng hàng không Myanmar Airways International (8M), Thai Airways International (TG), Malaysia Airlines (MH), Silk Air (MI), Air Asia (FD), Indian Airlines (IC), Bangkok Airways (PG), China Airlines (CI), China Southern (CZ), Air China (CA), Vietnam Airlines (VN), China Eastern Airline (MU) phục vụ các chuyến bay định kỳ tới Yangon. Hãng China Eastern Airline (MU) cũng có đường bay Côn Minh-Mandalay-Côn Minh. Hãng Air Bagan có đường bay Yangon - Chiang Mai - Yangon.

 Đường biển

            Các chuyến tàu du lịch đường biển quốc tế có thể cập cảng Yangon, với sự thu xếp của các công ty lữ hành được cấp phép của Myanmar.

 Đường bộ

            Myanmar có chung biên giới trên bộ với Trung Quốc, Lào và Thái Lan ở phía Đông và Đông Bắc, với Bangladesh và Ấn Độ ở phía Tây. Hiện có các cửa khẩu cho phép khách du lịch Trung Quốc và Thái Lan nhập cảnh Myanmar với giấy thông hành, khách du lịch của nước thứ ba xuất phát từ hai nước này nhập cảnh Myanmar phải có hộ chiếu và visa.

-------

Chú thích:

[1] Tại cuộc Hội thảo du lịch Việt Nam – Myanmar tổ chức tại Yangon tháng 6/2010, các quan chức Tổng cục Du lịch Myanmar thừa nhận, số khách sạn, số phòng khách sạn và đội ngũ phục vụ du lịch Myanmar chỉ tương đương 1/10 của Việt Nam.

2 Tượng đồng Hồ Chí Minh do Đại sứ quán Việt Nam tại Myanmar đặt Viện bảo tàng Hồ Chí Minh đúc và chở máy bay sang tặng Viện bảo tàng quốc gia Myanmar năm 2009.

3 Yard: đơn vị đo lường của Anh, tương đương 0,9144 mét.

---

Bài phú hay của Kha Tiệm Ly

Bài phú hay của Kha Tiệm Ly

Cuối tuần lướt mạng thấy bài phú mới của thi sĩ Kha Tiệm Ly ở xứ dừa Bến Tre hay quá, xin phép đưa lên đây. Bài phú có tên “Điểm mặt quân thù phú”.

Quý bạn chưa thấy thì đọc, người đã đọc rồi thì… đọc lại, vì thật đáng đọc lắm.

Lời văn của Kha Tiệm Ly là vậy, hào sảng đầy khí tiết, như nói hộ mọi người Việt trước những lo lắng bức xúc vì họa giặc biển lúc này…

Được biết thi sĩ Kha Tiệm Ly tên thật là Thái Quốc Tế. Ông sinh năm 1946 tại xã An Thuận, huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre, là con thứ chín trong gia đình có 11 anh chị em. Thân phụ ông là nhà thơ Chánh Đạo Thái Vinh Tông và hầu hết các con của Cụ đều biết làm thơ Luật từ nhỏ.

Thái Tiệm Ly có nhiều sáng tác văn học nghệ thuật từ trước ngày thống nhất đất nước. Theo nhận xét của một số cây bút văn chương chuyên nghiệp thì thi sĩ Kha Tiệm Ly là một trong số ít tác giả làm được những áng văn thể “Phú” hay nhất nước ta.

Vệ Nhi  g-th

-------

Điểm mặt quân thù phú

Kha Tiệm Ly

Biển đông cao sóng hờn căm,
Hải đảo cựa mình đau đáu.
Nhìn về Hoàng Sa, tan dạ nát gan,
Nghĩ tới Trường Sa, đứng tim sôi máu!

Hỡi quân thù!

Chớ ỷ mạnh mà quen thói hung tàn,
Chớ cậy đông mà giở trò thô bạo!

Nói cho mi biết:

Đụng tới viên sỏi đảo ta, là đụng tới ngàn năm công đức tổ tiên,
Làm nhục một người dân ta, là làm nhục trăm triệu anh em máu thịt!
Hiếp biển nước ta, là bôi mặt nòi giống Tiên Rồng,
Cướp đất đảo ta, là sỉ nhục giang sơn Đại Việt!
Cha, chú ta, dân cày ruộng cũng là hảo hán anh hùng,
Mẹ, chị ta, người nấu bếp cũng là nữ lưu hào kiệt!
Trước họa nước, bao hiểm địa cũng thành Vạn Kiếp, Chi Lăng,
Trước nạn dân, mọi trường giang đều hóa Bạch Đằng, Như Nguyệt!
Hồi trống trường, cũng thành trống trận thúc quân,
Bóng cờ lau, cũng thành bóng cờ quyết thắng!

Nói cho mi nhớ,

Triệu Nương, một dải yếm đào mà Lục Dận chẳng một tàn quân,
Trưng Vương, hai mảnh quần hồng mà Tô Định không còn manh giáp!
Sức mạnh ta là Hội Nghị Diên Hồng,
Khí thế ta là cánh tay sát thát!
Sao không lấy gương Liễu Thăng, Ô Mã mà soi?
Sao không lấy chuyện Thoát Hoan, Vương Thông mà xét?
Thấy Sầm Nghi Đống, treo cổ sao chẳng rớt tim?
Nghe Hứa Thế Hanh bỏ mạng mà chưa vỡ mật?
Thanh gươm Lê Lợi, trăm năm sau, mi vẫn còn phách mất hồn tan.
Vó ngựa Lý Thường, hai châu cũ (**), đất chẳng dám hoa khai cỏ mọc!

Với bọn mi,

Tổ tiên ta từng bẻ trúc rừng làm ngọn giáo dài,
Cha anh ta đã lấy lưỡi cày đúc thanh kiếm bạc.

Thế mà,

Đằng Giang mấy lần nhuộm máu, máu thù chẳng hết tanh hôi,
Đống Đa một trận phơi xương, xương giặc vẫn chưa rũ mục!
Chương Dương gươm khua chan chát, xác cản mũi tàu, xác nghẽn bước quân,
Khâm Châu sét nổ ầm ầm, máu ngập chân thành, máu dơ chân ngựa!

Huống chi nay,

Tiềm thủy đỉnh xuất quỷ nhập thần,
Chiến đấu hạm, đi giông về lốc.
Đầy căn cứ, muôn (*) dàn hỏa tiễn đối không,
Nghẹt vùng trời, hàng đội phi cơ tiềm kích.
Cờ phất, đạn bay khiếp quỷ kinh thần,
Bấm nút, bom rơi long trời lở đất.

Dù vũ khí có chia rõ nhược, cường.
Nhưng ý chí mới định phân cao, thấp:
Quân mi mấy mươi vạn (*), mà Đằng Giang xác nổi như bèo?
Quân mi mấy mươi muôn, mà Hồng Hà thây trôi như rác?
Quân ta mấy vạn, mà xác bọn mi làm nghẽn đường chiến tượng Quang Trung?
Quân ta mấy muôn, mà máu lũ mi đã đẫm giáp chinh y Hưng Đạo?
Lớn miệng khoe đất rộng, mà chịu làm tôi tớ bởi bầy ngựa Nguyên Mông,
Cao giọng ỷ người đông, lại đành làm tai sai do mấy đoàn quân Nhật!

Chúng ta đây,

Hướng ra biển, triệu triệu anh em chung dạ sẵn sàng,
Muốn hồi hương, vạn vạn kiều bào một lòng háo hức.
Đem tim gan tôi đỏ chí quật cường,
Lấy đoàn kết, nấu sôi lòng son sắt!
Cờ tổ quốc đâu để nhạt màu,
Máu hùng anh không cho phai sắc!
Liệt sĩ Hoàng Sa luôn bám bước quân hành,
Liệt sĩ Gạc Ma vẫn theo người cứu quốc!
Từng đánh mi trăm trận, đã biết đâu đá đâu vàng,
Giờ thử lửa một phen, cho biết ai gang ai sắt?

Anh em ta,

Nam nhi hề, chí tại biển đông,
Chiến sĩ hề, thân treo đầu súng.
Cửu Long vẫn hiên ngang chín khúc hào hùng,
Hoàng Liên mãi sừng sững mấy tầng cao ngất.
Lúc gian nguy, ra trước ngõ lại thấy anh hùng
Buổi quốc nạn, xoay bai bên đụng người kiệt xuất!
Vì chung trăm trứng, nên đá nghìn non thương về hải đảo anh em,
Cũng bởi một nòi, mà nước muôn lạch tìm đến biển xanh cốt nhục.
Chung mẹ Âu Cơ, nên máu chảy ruột mềm,
Cùng cha Long Quân, mới lòng đau dạ thắt.
Trăm triệu đồng bào đều muốn vượt trùng khơi,
Mấy triệu anh em luôn hướng về cố quốc.
Bọn chúng bây, nào một lần cướp nước, hại dân,
Anh em ta, đã bao bận đuổi thù, giết giặc.
Thân vắt mạn tàu, bao anh hùng muôn thuở thơm danh,
Chết dưới ngọn cờ, máu liệt sĩ ngàn năm đỏ sắc!
Hét lên đi! Đại Việt hùng cường!
Vung tay lên! Việt Nam bất khuất!
Máu đọ máu thử coi ai đỏ ai đen?
Xương đọ xương thử xem ai vinh ai nhục?

Lời cuối cho mi:

Lịch sử Âu Lạc không thiếu đấng kiên trung,
Nhân dân Đại Cồ chẳng có người khiếp nhược!
Hải đảo ta một vùng khiêm tốn, vẫn đủ cho lũ giặc chôn thây,
Biển đông ta bốn hướng mênh mông, dư sức để muôn tàu dìm xác!
Ta nói có cội có nguồn,
Mi liệu tính sau tính trước!

K.T.L.

Chú thích:
(*) những con số trong bài nầy chỉ có giá trị minh họa.
(**) Khâm Châu, Liêm Châu

Biển Đông: Dòng tin đáng chú ý

Biển Đông: Dòng tin đáng chú ý

Sáng nay (10/8) đọc được một tin đáng chú ý về Biển Đông. Chú ý vì lẽ người đưa ra, đúng hơn là một gợi ý sát sườn về giải pháp Biển Đông vẫn là Indonesia. Và càng đáng chú ý hơn là một website chính thức của Liên bang Nga (báo điện tử “Tiếng nói nước Nga”) lại đưa thông tin này sớm sủa nhất. 

Đã định post ngay lên blog tin này cho sốt dẻo. Nhưng cái thói quen nghề nghiệp lại muốn tin chắc ăn nên chờ đợi thêm, nghĩa là cố “theo dõi thêm” các nguồn tin khác... Quả nhiên tại buổi Thời sự của Truyền hình VN tối nay đã “lộ diện” một dòng tin mà nhiều người đã nghĩ đến: ông Dương Khiết Trì, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc đã tới thăm Indonesia. Và sau đó ông ta sẽ đi tiếp Brunei và Malaysia.

Như vậy đã rõ. Việc Ngoại trưởng Indonesia Marty Natalegawa, người làm con thoi ngoại giao vài tuần trước cho Asean, nay chính là nước ông lại tiếp tục đưa ra “sáng kiến mới” cho vấn đề hết sức phức tạp này của khu vực. 

Nói sáng kiến thật ra chưa đúng. Ông Marty chỉ muốn ở vị trí “người trung lập” (Indonesia không có vùng biển tranh chấp với TQ và các nước khác trong khối Asean), bước đầu muốn khơi thông các cuộc đàm phán về tranh chấp trên Biển Đông bằng cách vạch ra một định hướng giải quyết mới. Theo ý kiến của ông, định hướng đó đòi hỏi các nước ASEAN và Trung Quốc phải “có cách tiếp cận chung và phối hợp hành động”, và cũng chính ông đã cảnh báo rằng “nếu không tất cả chúng ta đều phải đối mặt với nguy cơ căng thẳng gia tăng”.  

Căn cứ vào các hành động đơn phương và quá công khai, Trung Quốc hiện ra như một kẻ quá tham lam muốn nuốt trọn Nam Hải (Biển Đông) như các đòi hỏi của “đường lưỡi bò” thì quan điểm của Jakarta đưa ra không phải là điều Bắc Kinh khoái lắm. Bởi nó bao hàm ý là “các nước và TQ” cần có cách tiếp cận chung, nghĩa là Indonesia kéo TQ vào cách xem xét vấn đề đang tranh chấp “theo cách đa phương” chứ không như kiểu đánh lẻ “song phương” mà TQ muốn bẻ gẫy từng chiếc đũa một…Thế mà ngay lập tức TQ đã phải xuất ngoại trưởng đến ngay Jakarta để tham khảo sáng kiến của nước này. Sau đó đi tiếp 2 quốc gia khác mà họ đều có tranh chấp với “đường lưỡi bò”.

Vậy đã hé lộ, ngoài 2 nước có những động thái căng thẳng nhất về tranh chấp với TQ là Việt Nam và Philippines, thì nay TQ đã sớm sủa xem xét những ý kiến của người trung gian, người trọng tài là Indonesia trong sự vụ không dễ giải quyết này. Kế đó TQ vẫn còn hơi hướng kiểu “đánh tỉa” 2 nước ít gay cấn trong quan hệ dù vẫn có tranh chấp với họ là Brunei và Malaysia. Điều này Bắc Kinh muốn tạo một cảm giác là mình tuy là nước lớn nhưng vẫn có các động thái như “xuống giọng xuống nước” trước các quốc gia nhỏ bé hơn. Làm điều này cũng bao hàm “răn đe” 2 nước cứng đầu là Philippines và Việt Nam chúng ta.

Tuy nhiên người ta đã có quá nhiều kinh nghiệm với các trò ảo thuật và thiếu đường hoàng trong các cuộc thương lượng và đàm phán với TQ. Các nước Đông Nam Á ngày nay cũng trải nhiều cay đắng khi tiếp xúc làm ăn, giao thiệp với nước lớn TQ nên lẽ tất nhiên với mọi người là chuyện này “hãy chờ xem” (wait and see), chứ chưa thể tin được điều gì thuộc về thiện chí và su cư xử biết điều từ phía TQ vào lúc này.


Vệ Nhi

---------


DÒNG TIN TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ "TIẾNG NÓI NƯỚC NGA":

Indonesia kêu gọi các nước ASEAN tìm tiếp cận chung đến tranh chấp lãnh thổ ở biển Hoa Nam (Biển Đông)

Photo: EPA

Bộ Ngoại giao Indonesia hôm thứ Tư cảnh báo về nguy cơ gia tăng căng thẳng trong quan hệ với Trung Quốc, nếu các nước của khu vực không tìm thấy cách tiếp cận chung cho các vấn đề chủ quyền quốc gia trên các đảo trong biển Hoa Nam (Biển Đông).

"Đây là vấn đề đòi hỏi các nước ASEAN và Trung Quốc có cách tiếp cận chung và phối hợp hành động, nếu không tất cả chúng ta đều phải đối mặt với nguy cơ căng thẳng gia tăng", - Bộ trưởng Ngoại giao Indonesia Marty Natalegawa tuyên bố như vậy với các nhà báo.

Với các đảo và vùng nước xung quanh trong biển Hoa Nam (Biển Đông) giàu trữ lượng dầu mỏ, hiện có các quốc gia tuyên bố chủ quyền là Trung Quốc, Brunei, Philippines, Việt Nam và Malaysia.

Ngoại trừ Trung Quốc, tất cả các nước kể trên đều trong thành phần ASEAN.

Nguồn: http://vietnamese.ruvr.ru/2012_08_08/84404609/

Tàu cá TQ bị bắt giữ khắp nơi

ĐỌC TRÊN MẠNG  (8)

Tàu cá TQ - lính xung kích lấn chiếm biển

 

Do nguồn hải sản gần bờ gần cạn kiệt, tàu cá Trung Quốc ngày càng xâm lấn biển xa, từ Nga, qua giữa Thái Bình Dương đến tận Sri Lanka ở Ấn Độ Dương...

Và chính vì vậy các con tàu đánh cá của ngư dân TQ đã bị nhà đương cục những quốc gia giữ chủ quyền biển đảo nói trên (hoặc tàu tuần tiễu của hải quân nước liên hệ) bắt giữ liên tục hết vụ này qua vụ khác.

TQ xua tàu đánh cá ở Thái Bình Dương đã là một nhẽ. Nhưng tàu cá của họ "mắc nạn" mãi bên Ấn Độ Dương mới là điều rất lạ. Vụ va chạm với hải quân Sri Lanka cho thấy các ngư dân Trung Quốc “đánh bắt xa bờ” đang ngày càng xâm nhập vào các vùng biển rất xa đất nước TQ của họ...

Nên dư luận nước ngoài người ta nhận định là cấm có sai, đây là cách mà giới cầm quyền chủ trương bành trướng bá quyền ở Bắc Kinh đang biến ngư dân của họ thành “lính xung kích” trong việc thực hiện mưu đồ "bá chủ" các vùng biển mà TQ cho rằng có lợi ích lâu dài đối với họ thì họ bất chấp các quy ước quốc tế hoặc luật biển.

Biển Đông của chúng ta là cái đích tiêu "quá rõ ràng" ngắm tới từ lâu nay của giới lãnh đạo quốc gia này nên việc họ xua cả ngàn vạn tàu cá xuống vùng  Biển Đông ít ngày qua là bước xúc tiến có tính bước ngoặt nhằm thực hiện mưu đồ lấn chiếm xâm lăng kể trên.

Vệ Nhi

-------

Tàu cá Trung Quốc bị bắt giữ khắp nơi

“Bắt tận, giết tuyệt” bằng lưới vét đã bị quốc tế cấm sử dụng

Hãng tin AP dẫn lời Tư lệnh lực lượng tuần duyên Mỹ nói ngày 6/8 trong một phiên điều trần ở Thượng viện rằng một tàu của lực lượng tuần duyên Mỹ đóng tại Hawaii đã truy bắt một tàu cá Trung Quốc bị tình nghi đánh vét hải sản ở vùng biển tây Thái Bình Dương gần Nhật Bản.

Đi đánh cá mà cú như một cuộc thi chạy (tàu cá TQ đổ xuống Biển Đông) - Ảnh asiacociety.com

Phát biểu trước một tiểu ban của Ủy ban An ninh nội địa của Thượng viện Mỹ, Đô đốc Robert J. Papp cho biết tàu tuần tra Rush xuất phát từ Honolulu vốn được điều tới vùng biển Alaska nhưng cuối cùng lại truy bắt chiếc tàu vét trộm. Lực lượng tuần tra của Mỹ đã lên chiếc tàu cá Trung Quốc này và tìm thấy 40 tấn cá trên tàu.

Trong phiên điều trần, Đô đốc Robert J. Papp nói: “Tôi có thể gọi đây là hành vi cướp cá…Họ giăng lưới dài đến 8 hải lý (13 cây số) và thu gom tất cả những gì có trong lưới”. Ông nói thêm nhiều đàn cá trên đường di cư đến Alaska cũng có thể bị hốt trọn.

Việc đánh bắt bằng lưới vét giữa đại dương đã bị cấm trên phạm vi toàn thế giới kể từ năm 1992.

Trong những năm đầu của thập niên 1990, hàng trăm tàu cá đã dùng phương thức đánh bắt này với mỗi chiếc lưới họ dùng có chiều dài trung bình từ 50 đến gần 100 cây số.

Lưới vét không hề phân biệt hay chọn lọc. Tất cả mọi thứ trong dòng chảy đều có khả năng mắc lưới. Do đó mà các loài động vật có vú, các loài chim biển, cá mập, cá ngừ hay cá hồi đều bị bắt. Có thể nói phương thức đánh cá trên đại dương bằng lưới vét là “bắt tận, giết tuyệt” các loài động vật sinh sống trong đại dương.

“Đánh bắt trộm” từ vùng biển nước Nga…
Các tàu cá Trung Quốc thường xuyên đánh bắt mực trái phép trên vùng biển Nhật Bản thuộc vùng đặc quyền kinh tế của Nga.

Ảnh dưới: tàu tuần tiễu Nga nổ súng vào tàu cá TQ đánh bắt trộm


 Trong vụ rượt đuổi tàu Trung Quốc đánh cá trộm hồi cuối tháng 7/2012 trên biển Nhật Bản (nằm giữa Nga, Nhật Bản và Bán đảo Triều Tiên), tàu hải quân Nga đã “buộc phải nổ súng” vào tàu cá Trung Quốc, khi con tàu này quay lại định đâm thẳng vào tàu tuần duyên Nga.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Aleksandr Lukashevich phát biểu trong một cuộc họp báo hàng tuần hôm 20/7 rằng lực lượng biên phòng Nga đã tìm thấy khoảng 40 tấn mực trên chiếc tàu cá đầu tiên và khoảng 22,5 tấn trên chiếc thứ hai, trong số gần 40 tàu cá Trung Quốc “đánh bắt trái phép” trong vùng đặc quyền kinh tế của Nga.

Lực lượng tuần duyên Nga ngày 24/7 lại bắt giữ thêm 2 tàu cá của Trung Quốc gồm 33 thuyền viên đánh bắt trái phép trong vùng đặc quyền kinh tế của Nga. Như vậy, trong năm nay, Nga đã bắt giữ tổng cộng 10 tàu cá Trung Quốc đánh bắt trái phép ở vùng biển nước này.

… đến tận vùng biển Sri Lanka ở Ấn Độ Dương

Sri Lanka đang cân nhắc xử lý 37 ngư dân Trung Quốc bị giữ vì đánh bắt ở vùng biển của nước này. BBC News cho hay có ít nhất hai ngư dân phải ra hầu tòa ngày 7/8.

Đến tàu chiến của Sri Lanka truy đuổi bắt giữ ngư dân Trung Quốc đánh bắt trái phép

Theo Tân Hoa Xã, Hải quân Sri Lanka đã bắt giữ các ngư dân này vào tối ngày 5/8 khi họ đang đánh bắt trên hai tàu cá trên vùng biển của Sri Lanka ngoài khơi thị trấn Batticaloa ở phía đông nước này.

Tân Hoa Xã dẫn lời Kosala Warnakulasuriya, người phát ngôn của hải quân Sri Lanka, nói ngày 6/8 rằng các ngư dân Trung Quốc bị bắt giữ vì ‘đánh bắt phi pháp trên vùng biển của Sri Lanka và sẽ được giao cho cảnh sát để điều tra’. Vị trí mà các ngư dân này bị phát hiện nằm vào khoảng từ 10 đến 15 hải lý cách bờ biển Sri Lanka.

Cũng theo Tân Hoa Xã, Sri Lanka thả ngư dân, Sứ quán Trung Quốc ở Colombo đã “hối thúc chính quyền Sri Lanka giải quyết vấn đề trong khuôn khổ pháp luật, tìm hiểu sự thật và thả các ngư dân Trung Quốc càng sớm càng tôt”.

Theo Reuters, do vị trí chiến lược nằm chắn ngang một tuyến đường giao thương từ xa xưa giữa Ấn Độ Dương, Sri Lanka luôn “nằm trong tầm ngắm” của các cường quốc Ấn Độ, Trung Quốc và Mỹ về cả mặt thương mại lẫn quân sự. Bắc Kinh đang tranh giành ảnh hưởng với New Dehli đối với Colombo trong khi Ấn Độ lâu nay vẫn là đồng minh quan trọng nhất của đảo quốc này. Gần đây Bắc Kinh đã cho Colombo vay hàng triệu USD để xây dựng các hải cảng, các tuyến đường sắt, các nhà máy điện và một sân bay mới, làm phát sinh đồn đoán rằng Trung Quốc muốn lập căn cứ quân sự trên hòn đảo này.

Vụ va chạm với hải quân Sri Lanka cho thấy các ngư dân Trung Quốc “đánh bắt xa bờ” đang ngày càng xâm nhập vào vùng biển của các nước khác: từ nước Nga, xuyên qua các đảo quốc ở giữa Thái Bình Dương đến tận Sri Lanka ở Ấn Độ Dương.

Không những thế, ngư dân Trung Quốc cũng đang bị biến thành “lính xung kích” trong việc thực hiện mưu đồ độc chiếm Biển Đông của Bắc Kinh.

Lê An tổng hợp

Kinh tế: Coi chừng vẫn tuột dốc

Kinh tế: Coi chừng vẫn tuột dốc

Hàng ngày các phương tiện thông tin đại chúng của nhà nước vẫn cố ý đưa nhiều tin bài và hình ảnh cốt chứng minh sự điều hành quản lý kinh tế - xã hội đã rất cố gắng để vượt thoát tình trạng trì trệ, giảm phát…, tóm lại là bước ra khỏi thực trạng kinh tế khó khăn hiện nay... Thậm chí có bài viết còn gợi thêm ý để người đọc hình dung là nên nhìn ra chung quanh thế giới, xem những nước khác họ còn tồn tại biết bao vấn đề nan giải - vì khủng hoảng kinh tế toàn cầu cơ mà -, trong khi đó VN mình đã biết điều chỉnh kịp thời, triển khai các biện pháp điều hành khá hợp lý và đồng bộ... Và nhân dân cùng mọi người hãy yên tâm đi...

Hòa với dòng chủ lưu của tuyên truyền công khai và chính thức này là những diễn đàn để các vị lãnh đạo cấp cao tham dự và truyền đạt. Ở cấp vĩ mô này là sự nhấn mạnh vào chủ trương đường lối, là sự phục hồi kinh tế đang và sẽ diễn ra, và thường không bao giờ quên nhắc đến các cụm từ như “tái cơ cấu” (cho mọi hoạt động kinh tế), coi đó như liều thuốc chữa bách bệnh, một thứ cứu cánh phá thế khủng hoảng…

Rồi nữa, không ít chuyên gia kinh tế - đây chỉ nói riêng các vị loại “ăn theo”, loại này xuất hiện rất linh hoạt, thường biết lên tiếng (rất đúng lúc) trên nhiều tờ báo ở trung ương cũng như lên sóng truyền hình quốc gia. Nội dung thường cũng chỉ là bản minh họa tồi, tức “đón ý” lãnh đạo là chính. Nên bài vở và phỏng vấn của họ chẳng có mấy ‘bít’ thông tin đáng giá chứ mong chi một nhận định nào mới mẻ và sáng tạo.

Thảng hoặc cũng có những ý kiến những nhận định phải nói rất sắc sảo, nói rất trúng những điều cần nói của các chuyên gia thật sự về kinh tế và tài chính. Và quan trọng là những con người này vốn trung thực, có nhân cách trong lĩnh vực nghề nghiệp và chuyên môn của họ. Nên khi được/phải nói thì họ rất thẳng thắn, không né tránh các vấn đề gai góc. Tuy nhiên số này đáng tiếc là ít có dịp được bộc lộ công khai chính kiến của mình - có thể bản thân họ không muốn nói nhưng cái chính là báo chí truyền thông "đón gió", chiều ý cấp trên nên chẳng mặn mà vời tới họ... Nên cách xuất hiện của dạng ý kiến phản biện có thực chất này chỉ có ở các trang lề trái, lề dân...   

Trong số những ý kiến nổi lên về điều hành kinh tế vĩ mô thì bài phỏng vấn được nhắc đến nhiều nhất gần đây là cuộc phỏng vấn ông bộ trưởng văn phòng chính phủ đã được đài truyền hình trung ương đầu tư kỹ càng nhất. Bài phỏng vấn có vẻ quá dài về thời lượng như đối với truyền hình, lại ưu tiên phát trong “giờ vàng” của đài, được xem là cú đáp trả đối với những đánh giá theo luồng phản biện, lề trái trong dư luận… Tác dụng của bài nói đó sẽ như thế nào hãy đợi thời gian và dư luận phán xét. 

Kể ra một chính phủ mà tự tin, quyết đoán, lại có những ý kiến và giải đáp công khai minh bạch trước công luận về “quốc kế dân sinh” như trên là một hiện tượng tốt cần ghi nhận và đáng hoan nghênh.

Tuy nhiên vấn đề là trong bức tranh “có nhiều điểm sáng” mà lãnh đạo và người quản ký cố sức vẽ ra thì thực chất nền kinh tế của chúng ta hiện nay, là "sức khỏe" thật của nó trong đời sống người dân bấy lâu nay ra sao mới là vấn đề cần bàn tới.

Chỉ cần lướt trên trang điện tử của hai tờ báo chính thức mới đây đã thấy bộc lộ tình thế ông chẳng bà chuộc, vung kia nồi nọ chứ chẳng ăn khớp gì - tức cái cách đánh giá và nhận định ngay tại những tiếng nói chính thức, tiếng nói "trong luồng" cũng đã khác nhau rất nhiều rồi. Chẳng phải là không ít lần trên truyền hình cả nước xem, những vị lãnh đạo cấp bộ ngành, nhất là các vị bên ngành tài chính ngân hàng thường đăng đàn nói rằng nợ công là rất an toàn, chí ít cũng trong vòng kiểm soát... Nhưng bài viết trên tờ Dân Việt – mà Dân trí đăng lại – thì lại nói “nợ công của VN vượt ngưỡng an toàn”. Cũng vẫn sự giải thích mang tính đả thông, quán triệt thì không thiếu cảnh quan chức phụ trách ngân hàng vẫn nói những lời có cánh về sự quản lý ngân sách, về kiểm soát dòng tiền lưu thông và chi tiêu công quỹ... là rất bài bản nghiêm túc như bản tin đăng trên báo Công an nhân dân (và nhiều tờ báo khác) lại phát tín hiệu SOS về “Quỹ lương hưu có khả năng mất khả năng chi trả trong một tương lai không xa”.

Đến đây người viết bài này muốn rằng các bạn chúng ta hãy đọc nguyên văn những điều tôi vừa miêu tả tại 2 bài viết được cóp dưới đây rồi các bạn tự rút ra kết luận cho mình.

Tóm lại bức tranh kinh tế quốc gia của chúng ta chưa có gì là sáng sủa cả, nếu không muốn nặng lời là “vẫn trượt dốc, tụt dốc”.

Với sự tăng giá liên miên của xăng dầu, điện đóm, khí đốt và các nhu yếu phẩm khác (lại nghe những giải thích về việc “phải tăng giá” của quan chức không hề thuyết phục); với thực tế đời sống ngày càng khó khăn của người dân thường trong sinh hoạt; với sự báo động đỏ từ sức mua của đồng tiền ngày càng giảm sút (lấy giá bát phở nay là 30-40 nghìn đồng, thay vì chỉ chục nghìn hay là đến 15-20 chục nghìn ít năm trước đây là thấy rõ nhất về giá trị đồng tiền giảm sút)...

Trên đây là sự thực quan sát dễ dàng nhất với bất cứ ai quan tâm đã khiến không người dân thường nào không lo lắng cho tương lai đời sống của mình và gia đình. Lẽ đương nhiên từ lo lắng sẽ thấy bức xúc bức bối trước những bất cập trong cách điều hành, quản lý nền kinh tế hiện nay của bộ máy các cấp. Chỉ có nhận thức được rõ ràng và minh bạch về những điều như vậy, cái cơ chế và bộ máy công quyền phụ trách đời sống kinh tế mới thực sự có cơ tìm lại niềm tin trong nhân dân và vượt thoát ra khỏi tình trạng khó khăn lung túng hiện nay.

Vệ Nhi

------

Nợ công Việt Nam đã vượt xa ngưỡng an toàn

Theo Ủy ban Kinh tế, những khoản nợ xấu của khu vực DNNN mà rất có thể sẽ phải dùng NSNN để trả, là mầm mống đe dọa tính bền vững của nợ công Việt Nam. Riêng năm 2012, nghĩa vụ trả nợ xấp xỉ 5,4 tỷ USD, tương đương 4,5% GDP năm 2011.

Tại bản thảo nghiên cứu Nợ công Việt Nam - Quá khứ và Tương lai do Ủy ban Kinh tế Quốc hội và Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) thực hiện, ghi nhận, số liệu ước tính đến hết năm 2011, tổng nợ công của Việt Nam vào khoảng 58,7% GDP. Trong đó, nợ công nước ngoài và nợ công trong nước lần lượt là 31,1% và 17,6% GDP.

Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu cho rằng, rủi ro tiềm tàng lớn nhất đối với nợ công của Việt Nam có lẽ không phải ở những khoản nợ được ghi nhận trên sổ sách.

Theo đó, những khoản nợ xấu của khu vực doanh nghiệp nhà nước (DNNN) mà rất có thể sẽ phải dùng ngân sách nhà nước để trả mới là mầm mống đe dọa tính bền vững của nợ công Việt Nam.

Cụ thể, khoản nợ nước ngoài của khu vực tư nhân và DNNN không được chính phủ bảo lãnh chiếm 11,1% GDP. Ngoài ra, nợ trong nước của khu vực DNNN theo ghi nhận trong Đề án Tái cấu trúc DNNN của Bộ Tài chính năm 2012 cũng chiếm xấp xỉ khoảng 16,5%.

Nhóm nghiên cứu của Ủy ban Kinh tế và UNDP đánh giá, tính đến các con số kể trên, nợ công Việt Nam đã vượt xa so với ngưỡng an toàn (60% GDP) được khuyến cáo bởi các tổ chức quốc tế như Ngân hàng Thế giới (WB) hay Quỹ tiền tệ Thế giới (IMF).

Tại báo cáo thẩm tra về Kế hoạch phát triển KT-XH 5 năm 2011 - 2015 và năm 2012, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Nguyễn Văn Giàu đồng ý với Chính phủ, chỉ tiêu dư nợ công năm 2012 không quá 60% GDP, đến năm 2015 không quá 65% GDP, dư nợ của Chính phủ không quá 55% GDP, dư nợ quốc gia không quá 40% GDP.

Dự kiến, nợ công sẽ còn tăng đến 2015 và được đề xuất bắt đầu giảm từ 2016 nhằm tránh ách tắc trong phát triển KT-XH.

Nghĩa vụ trả nợ năm 2012 tương đương 4,5% GDP năm 2011

Báo cáo lưu ý, trong vài năm trở lại đây, quy mô của các khoản vay thương mại trong nợ nước ngoài với lãi suất cao đang có xu hướng tăng lên. Tính đến hết ngày 31/12/2010, đã có gần 6,8% tổng nợ nước ngoài của Chính phủ có lãi suất lên tới 6-10% và hơn 7% tổng nợ nước ngoài của Chính phủ có lãi suất thả nổi.

Bên cạnh đó, bản dự thảo báo cáo chỉ ra, cơ cấu kỳ hạn của các khoản nợ công trong nước cũng gây rủi ro khá lớn. Trong khi các khoản nợ nước ngoài có kỳ hạn dài tới vài chục năm, có hơn 88,7% nợ trái phiếu chính phủ và trái phiếu chính phủ bảo lãnh có kỳ hạn chỉ từ 2-5 năm.

Do vậy, nghĩa vụ nợ nước ngoài được dàn khá đều với 1,5-2 tỉ USD/năm, trong khi đó nghĩa vụ nợ trong nước lại dồn trong thời gian gần, với xấp xỉ 4,5-5 tỉ USD/năm trong vòng 4 năm tới. Như vậy, cùng với triển vọng cán cân ngân sách cơ bản tiếp tục thâm hụt thì sức ép phát hành trái phiếu để đảo nợ trong nước những năm tới là rất lớn.

Với tỉ trọng đang có xu hướng tăng nhanh trong những năm gần đây, nhóm nghiên cứu cho rằng, nợ công trong nước đang hàm chứa những rủi ro do lợi suất cao cộng với kỳ hạn ngắn của nó.

Chỉ tính riêng năm 2012, nghĩa vụ trả nợ lãi và gốc của Việt Nam lên tới xấp xỉ 5,4 tỉ USD hay tương đương với 4,5% GDP của năm 2011. Theo nhóm nghiên cứu, đây chính là những nguyên nhân chính của hiện tương chi tiêu công lấn át chi tiêu tư nhập, kết hợp lạm phát cao do sức ép tài trợ trái phiếu thông qua tăng cung tiền.

Theo số liệu được cung cấp bởi Kiểm toán Nhà nước, tính đến hết năm 2010 nợ phải trả nước ngoài dùng để cho vay lại tương đương 11,2 tỷ USD, tăng hơn so với 9,203 tỷ USD năm 2009. Trong đó, số dư mà Bộ Tài chính cho vay lại tại 11 tổ chức cho vay lại và 7 đơn vị vay lại khoảng 8,4 tỷ USD.

Lũy kế đến hết năm 2011, số tiền Bộ Tài chính ứng trả nợ thay cho các đơn vị được Chính phủ bảo lãnh vay công nước ngoài gần 2.437 tỷ đồng.

Nguồn: http://tiasang.com.vn/Default.aspx?tabid=114&CategoryID=7&News=5449


--------

Thông tin về nguy cơ cạn kiệt Quỹ lương hưu:

Nguy cơ cạn kiệt Quỹ Hưu trí tại Việt Nam 09:13:00 03/08/2012 “Quỹ lương hưu sẽ bắt đầu thâm hụt từ năm 2020 và sẽ hoàn toàn cạn kiệt vào năm 2029. Đây sẽ là một thách thức lớn đối với nền kinh tế Việt Nam” là một thông điệp được đưa ra tại tại Hội thảo “Đánh giá tài chính Quỹ Hưu trí ở Việt Nam-Kết quả dự báo và những khuyến nghị” do Bộ LĐ-TB&XH, Tổ chức lao động quốc tế (ILO) tổ chức ngày 2/8, tại Hà Nội. Theo báo cáo, chỉ khoảng 20% lực lượng lao động tham gia BHXH ở Việt Nam. Tỷ lệ này có thể tăng trong thời gian tới khi Việt Nam đang bước vào “thời kỳ dân số vàng” với số người trong độ tuổi lao động (từ 15 tuổi trở lên) chiếm tới 58,5% cơ cấu dân số (số liệu năm 2010). Tuy nhiên, quá trình lão hóa dân số ở nước ta đang diễn ra nhanh, một tỷ trọng lớn dân số sẽ không còn được hưởng trợ cấp xã hội trong tương lai. Chế độ hưu trí hiện tại được đánh giá còn nhiều bất cập, thể hiện ở tuổi về hưu tương đối sớm, đặc biệt là đối với nữ giới, và một bộ phận người lao động được phép về hưu trước tuổi qui định, trong bối cảnh tuổi thọ trung bình được nâng cao và tỷ lệ sinh giảm rõ rệt. ILO khuyến nghị cần thiết phải sửa đổi cách tính lương hưu để giảm tỷ lệ chi trả. Sự kết hợp giữa tăng tuổi về hưu và thay đổi cách tính lương hưu sẽ giúp tăng tính bền vững của Quỹ Hưu trí trong dài hạn. Thứ trưởng Bộ LĐTBXH Phạm Minh Huân cho biết: đánh giá quỹ hưu trí hiện tại và dự báo được xu hướng Quỹ Hưu trí trong thời gian tới là cơ sở để hoạch định chính sách BHXH nói chung, chính sách hưu trí nói riêng, nhất là phục vụ Đề án Cải cách chính sách BHXH giai đoạn 2012 - 2020, đảm bảo công tác an sinh xã hội Nguồn: http://www.cand.com.vn/vi-vn/khcn/2011/6/177592.cand --------- THAM KHẢO NHỮNG THÔNG TIN KINH TẾ KHÁC (để thấy tính "đa chiều" trong cách nhìn nhận về thực j Nam hiện nay): Một trang mạng về kinh tế nêu câu hỏi:“Tại sao mọi mảng kinh tế Việt Nam đều sụt mạnh, trong khi GDP trong quý I và II đều tăng?” - Câu hỏi này tôi dành cho những nhà kinh tế gia Việt Nam, đặc biệt là những vị có bằng cấp cao từng tốt nghiệp Cao học hay Tiến sĩ từ các nước tân tiến trên thế giới như Anh, Mỹ, Pháp, Úc, Đức… Câu hỏi này hết sức đơn giản mà tôi chưa từng thấy có vị nào dám nêu ra. Đặc biệt, chúng tôi (trang mạng dudoankinhte.wordpress.com) rất mong có câu trả lời của các vị kinh tế gia từng phát biểu, đăng bài kinh tế trên các báo Việt Nam hiện nay. Trong khi đó trên báo chí cũng xuất hiện nhiều bài viết, một số trong đó dưới đây (các bạn  đường Link chúng tôi đã dẫn ở bên cạnh). 1. Tiến sĩ Kinh tế Trần Vinh Dự – Một nền kinh tế nợ xấu (Tuổi trẻ, 21/07/2012): “…Tăng trưởng kinh tế, theo con số chính thức của Tổng cục Thống kê, cũng giảm trở về mức thấp nhất trong khoảng 10 năm trở lại đây. GDP của 6 tháng đầu năm nay tăng 4.38% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn mức thấp nhất trước đó là 4.46% vào Q2, 2009. Và điều này hợp lý bởi vì cuộc củng hoảng năm 2008-2009 diễn ra khi sức chịu của hệ thống doanh nghiệp còn tương đối tốt do có một thời gian dài tăng trưởng đều đặn và nhiều doanh nghiệp huy động được tài chính do phát hành cổ phiếu cho các nhà đầu tư để tạo thành cái đệm tiền mặt (cash cushion) cho doanh nghiệp khi tín dụng bị thắt chặt…” “… Về triển vọng dài hạn, Việt Nam vẫn là một nền kinh tế đang phát triển còn nhiều tiềm năng để tiếp tục bứt phá…” 2. Kinh tế gia Phạm Chi Lan – GDP phản ánh bức tranh thực của nền kinh tế (Báo Kinh tế Việt Nam, 16/07/2012) “…Vì thế, theo tôi mức tăng trưởng GDP 4,38% trong 6 tháng đầu năm 2012 là con số thực, nó phản ánh bức tranh thực của nền kinh tế. ..” 3. Tiến sĩ Kinh tế Võ Trí Thành – Kinh tế chỉ cần kiên nhẫn chờ thêm 1 tháng nữa (Dân trí, 09/07/2012) “…TS Võ Trí Thành, Phó Viện trưởng viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương nghiêng về triển vọng lạc quan hơn, dự báo tăng trưởng GDP cả năm sẽ vào khoảng 5,1%, như vậy là có đi lên. .. “ 4. Tiến sĩ Kinh tế Vũ Đình Ánh – Nỗi lo giảm phát (Công an Đà Nẵng, 27/06/2012) “…GDP quý I đạt 4%, quý II dự báo khoảng 4,5%, do vậy, chỉ tiêu tăng trưởng khoảng 6-6,5% trong năm 2012 là vô cùng khó khăn nếu Chính phủ không có quyết tâm cao…”. ------- Tuổi trẻ, Một nền kinh tế nợ xấu, 21/07/2012, http://tuoitre.vn/Tuoi-tre-cuoi-tuan/Van-de-Su-kien/502974/Mot-nen-kinh-te-no-xau.html Báo Kinh tế Việt Nam, GDP phản ánh bức tranh thực của nền kinh tế, 16/07/2012, http://tuoitre.vn/Tuoi-tre-cuoi-tuan/Van-de-Su-kien/502974/Mot-nen-kinh-te-no-xau.html Dân trí, Kinh tế chỉ cần kiên nhẫn chờ thêm 1 tháng nữa, 09/07/2012, http://dantri.com.vn/c76/s76-616409/kinh-te-chi-can-kien-nhan-cho-them-1-thang-nua.htm Công an Đà Nẵng, Nỗi lo giảm phát, 27/06/2012, http://cadn.com.vn/News/Kinh-Te/Viet-Nam-Cac-Nuoc/2012/6/27/80230.ca

T.Uyên