Bắc Triều Tiên qua ống kính một người Mỹ

Bắc Triều Tiên qua ống kính một người Mỹ 

Dưới mắt của một người Mỹ đi du lịch, nước CHDCND Triều Tiên hiện lên như dưới đây. Theo tác giả, ông Joseph Ferris, thì những bức ảnh này được chụp vào hai năm 2011 và 2012.

Ông Joseph Ferris nói thêm: "Tôi bị lôi cuốn vào Triều Tiên từ năm 2011, ngay sau khi nước này cho phép người Mỹ tiếp cận không hạn chế bằng visa du lịch. Với sự giúp đỡ từ một trong các công ty du lịch lớn nhất Triều Tiên, tôi chỉ phải làm việc như một trưởng nhóm tour khi sắp xếp và thực hiện các chuyến đi của chính mình trong hai năm 2011 và 2012".

 Ferris cho biết, ông dự định một ngày nào đó sẽ nghỉ hưu và tìm một nơi mà các hướng dẫn viên du lịch cao tuổi có thể "uống bia Triều Tiên trên bãi biển".

-----

Một số hình ảnh mà ít người ngoại quốc được chứng kiến tiếp xúc qua ống kính của Joseph Ferris:

Một biển quảng cáo xe hơi trên đường ở Triều Tiên

Một màn trình diễn múa tập thể với gần 100.000 người tham gia.

Hai ca sĩ nhí

Đội trống nữ

Múa kiếm

Một chương trình biểu diễn

Chơi kéo co

Binh sĩ đi tàu lượn

Bích họa cố chủ tịch Triều Tiên tại Đại lễ đường Mansudae ở Bình Nhưỡng.

Công viên Thanh niên Kaeson ở Bình Nhưỡng thu hút rất nhiều người đến tham quan và vui chơi.

Tổ chức lễ cưới dưới chân tượng đài lãnh đạo.

Quay video bằng điện thoại.

Xe lôi.

Một nữ cảnh sát giao thông đang làm nhiệm vụ.

Một bé trai chơi điện tử trong khi mẹ em đứng xem

Có rất nhiều điều mà người ngoài thấy khó hiểu, chẳng hạn như các lao động nhà nước ở Triều Tiên.

Thanh Hảo(Theo Business Insider)

Nguồn: http://vietnamnet.vn/vn/quoc-te/112752/nhung-hinh-anh-hiem-ve-trieu-tien.html

Câu chuyện Myanmar

Vẫn tiếp câu chuyện Myanmar

Tiến sĩ Phạm Gia Minh gửi cho tôi một bài viết về Myanmar. Thấy bài hợp với những theo đuổi của blog tôi lâu nay là cố gắng giới thiệu càng nhiều càng tốt về đất nước Myanmar láng giềng khu vực đã và đang có những đổi mới nổi bật trên con đường dân chủ hóa & xây dựng lại đất nước; điều nữa Myanmar lại nằm trong cộng đồng Asean có những nét tương đồng với ta..., nên xin phép tác giả Nguyễn Trung đưa lên đây để bà con mình cùng nhìn nhận, tham khảo.

Vệ Nhi

* Cuối trang có đường link đến loạt 12 bài về Myanmar của ông Chu Công Phùng, Đại sứ nước ta tại Myanmar.

-------

Câu chuyện Myanmar

 Tác giả: Nguyễn Trung

          Tướng Thein Sein nhậm chức tổng thống Myamar chưa đầy hai năm. Dưới quyền ông, Myanmar từ bóng tối của chế độ quân phiệt đẫĩ  máu đang bước ra ánh sáng của một thể chế chính trị dân chủ. Bạn bè gần xa của Myanmar đến hôm nay vẫn chưa hết ngỡ ngàng về bước phát triển này.      

Bóng tối vừa qua ở Myanmar bắt đầu từ cuộc đàn áp đẫm máu ngày 08-08-1988 do nhóm các tướng lĩnh trong Hội đồng Quốc gia phục hồi Luật pháp và Trật tự (SLORC) chỉ huy quân đội thực hiện, nhằm đàn áp cuộc nổi dậy của nhân dân đòi dân chủ. Hàng trăm sinh viên, các nhà sư và những người chống đối khác đã bị giết, hàng nghìn người bị cầm tù. Bất chấp tình hình này, bất chấp lãnh tụ của Liên minh Quốc gia vì Dân chủ (NLD) – bà Aung San Suu Kyi – đã bị giam giữ tại nhà từ tháng 7-1989, đảng NLD trong cuộc bầu cử 05-1990 do chính quyền của SLORC tiến hành, vẫn giành được 329/491 ghế trong quốc hội. SLORC đã ra lệnh hủy bỏ kết quả bầu cử này và trực tiếp chiếm quyền.

Tháng 7-1997 SLORC đổi tên thành  Hội đồng quốc gia vì Hòa bình và Phát triển (SPDC), tháng 5-2008  thông qua hiến pháp mới theo chế độ lưỡng viện và đa đảng. Song trên thực tế, hiến pháp thừa nhận quyền lực bất khả xâm phạm của quân đội bằng việc quy định quân đội được giữ cố định 110/440 ghế của quốc hội và 56/224 ghế của nghị viện liên bang; chính quyền tiếp tục củng cố quyền lực của các tướng lĩnh, loại bỏ các đảng đối lập - trong đó có NLD, vận dụng Luật Hình sự 1996 để đàn áp tiếp. Đất nước ngày càng tiêu điều mọi mặt vì độc tài và tham nhũng. Trong khi đó hầu như không thể chấm dứt được chiến tranh xung đột sắc tộc và nguy cơ ly khai của một số bang. Sự lũng đoạn của Trung Quốc về kinh tế và chính trị ở mức nguy hiểm. Cái nghèo và lạc hậu càng gay gắt thêm do sự cấm vận kéo dài của phương Tây – vì các lý do đàn áp 1988, đảo chính 1990 xóa bỏ kết quả bầu cử và vì vi phạm nhân quyền (tàn sát và bỏ tù nhiều người chống đối, có quá nhiều lính là trẻ em, lao động trẻ em…). Lại thêm sự hoành hành của cơn siêu bão Nargis tháng 5-2008 cướp đi gần 140 nghìn sinh mạng người dân Myanmar… Tất cả dìm đất nước xuống bùn đen…

Tình hình chỉ bắt đầu thay đổi kể từ khi có  cuộc bầu cử tháng ngày 07-11-2010 với thắng lợi của đảng Liên minh vì đoàn kết và phát triển (USDP) của tướng Thein Sein và việc bà Aung San Suu Kyi được trả lại tự do ngày 13-11-2010.

Ngày 30-3-2011 tổng thống Thein Sein nhậm chức, với cam kết trung thành với hiến pháp 2008 và thực hiện Lộ trình dân chủ 7 bước (đã có từ thời Than Swe làm tổng thống, nhưng nằm chết trên giấy), nhằm xây dựng Myanmar dân chủ và hiện đại.

Bước đi đầu tiên của tổng thống Thein Sein là giải thể SPDC (thực chất là hội đồng tướng lĩnh đầy quyền lực, có tiền thân là SLORC), ban bố các biện pháp cải cách.

Tuy nhiên, bước ngoặt có ý nghĩa quyết định có lẽ là sự kiện tổng thống Thein Sein ngày 19-08-2011 chính thức tiếp bà Suu Kyi và thừa nhận tính hợp pháp của NLD. Trong cuộc họp này cả hai bên cam kết thực hiện hòa giải dân tộc, hợp tác và thúc đảy quá trình cải cách ở Myanmar. Để có được sự kiện này, cả hai bên đều phải vượt qua nhiều trở ngại. Trở ngại lớn nhất về phía tổng thống là nỗi lo chấp nhận NLD sẽ dẫn tới không kiểm soát được toàn bộ phe đối lập. Còn phía đối lập vừa sợ, vừa nghi ngại; nhiều ý kiến cho rằng bước đi này của Thein Sein chỉ là thủ đoạn chính trị để mua điểm, cho là bà Suu Kyi hoặc là mắc mưu, hoặc là ham danh vọng…Cuối cùng, nhiều hiềm nghi lẫn nhau đã lần lượt vượt qua được. Sự hợp tác trở thành nguyên nhân cơ bản thúc đẩy cải cách đồng bộ và toàn diện. 

Có thể đo sự tiến triển của cách chính trị trong 20 tháng đầu tiên kể từ khi tổng thống Thein Sein nhậm chức bằng các sự việc đã diễn ra. Đấy là những bước cải cách nối tiếp nhau hoặc lồng ghép vào nhau. Mọi biện pháp cải cách đều được thực hiện rất thận trọng, đi dần từng bước, có bài bản kết hợp hài hòa giữa các vấn đề kinh tế và chính trị khác nhau. Đặc biệt quan trọng là thực hiện được nói đi đôi với làm. Thực tế này tạo ra  sự tín nhiệm của nhân dân dành cho tổng thống, trở thành nguyên nhân trực tiếp góp phần đẩy mạnh nhịp độ và quy mô cải cách. Nhờ vậy cải cách ngày càng có điều kiện đi vào những vấn đề cốt lõi: Thực hiện sâu hơn các quyền tự do, dân chủ của nhân dân. 

Trước hết đấy là các đợt thả tù chính trị, từng bước nới lỏng dần một số kiểm soát dân sự chiểu theo Luật hình sự năm 2008, nới lỏng việc tụ tập đông người, giảm dần việc kiểm duyệt báo chí, từng bước mở rộng tự do ngôn luận...

Sau khi một số đợt thả tù chính trị đầu tiên diễn ra xuôn xẻ, ngày 03-12-2011 chính quyền ban bố luật biểu tình, sau đó tiến hành tiếp các đợt thả tù chính trị, và hoàn tất việc này trước khi tiến hành cuộc bầu cử bổ sung tháng 4-2012.

Tiến triển của tình hình cải cách đã khiến chính quyền ngày 20-08-2012 tuyên bố bãi bỏ việc kiểm duyệt báo chí. Một thời gian sau đó tiếp theo, ngày 24-01-2013, chính quyền tuyên bố xóa bỏ nốt cơ quan kiểm duyệt báo chí và coi như hoàn tất việc thực hiện tự do báo chí. Đây là lần đầu tiên sau 48 năm Myanmar có tự do báo chí. Điều duy nhất trên 200 báo chí tư nhân ở Myanmar bây giờ phải tuân thủ là những mục tiêu quốc gia và những giá trị dân tộc đã được ghi trong hiến pháp.

Ngày 16-01-2013 tổng thống Thein Sein tuyên bố bãi bỏ luật đàn áp những người chống chế độ được ban hành từ năm 1996, với lời giải thích luật này đã quá lỗi thời, không thể sửa được. Tổng thống kêu gọi mọi người bất đồng chính kiến ở trong nước hay đã ra nước ngoài cùng chung tay xây dựng đất nước.

Ví dụ tiêu biểu cho tiến triển của quá trình dân chủ hóa ở Myanmar có lẽ là cuộc bầu cử bổ sung tháng 4-2012, nhằm bầu tiếp 46 ghế còn trống trong Quốc hội và Nghị viện liên bang. Có khoảng 35 đảng tham gia tranh cử, tất cả đều làm theo đúng những quy định của pháp luật. Tại tất cả những nơi bỏ phiếu, cuộc bầu cử được tiến hành tự do, công khai, dưới sự giám sát trực tiếp của đại diện các đảng tranh cử và của các quan sát viên nước ngoài được mời – bao gồm cả các đại diện các đại sứ quán tại Myanmar. Hết giờ bỏ phiếu, hòm phiếu được kiểm đếm ngay tại chỗ và làm biên bản kết quả bỏ phiếu trước sự hiển diện của tất cả những người tham gia giám sát. Cuộc bầu cử trung thực và rất thành công này nói lên nhiều điều về những gì đang diễn ra trong lòng đất nước Myanmar, nhân dân hồ hởi. Đảng NLD của bà Aung San Suu Kyi chiếm được 42/46 ghế. Đây thực sự là một thắng lợi lớn, hé mở một tương lai rất hứa hẹn của đất nước này.

Ngày 29-09-2012 trả lời phỏng vấn của BBC, tổng thống Thein Sein nói: Bà Aung San Suu Kyi góp phần quan trọng vào cải cách Myanmar, bà có thể trở thành tổng thống.., nếu được nhân dân Myanmar bầu, ông ta cũng sẽ chấp nhận… Còn giới báo chí Myanmar và quốc tế đánh giá: Tổng thống Thein Sein đã vượt qua được nỗi sợ phe đối lập và giới truyền thông, những nỗ lực cải cách của ông ta là chân thành và cả quyết, nhất là những quyết định của ông liên quan đến quân đội.., ông ta làm tất cả vì đất nước Myanmar... Sự chân thành và quyết tâm cải cách của tổng thống đã tranh thủ được lòng dân, tạo ra hậu thuẫn quan trọng của dân cho những quyết đinh của chính quyền, nỗi sợ của dân đối với chính quyền dần dần được vượt qua…

Quyết định 09-2012 của tổng thống Thein Sein hủy bỏ hợp đồng thủy điện Myitsone 3,6 tỷ USD do một số nhóm trong quân đội đã ký với Trung Quốc là một ví dụ nữa về ý chí kiên quyết và về quan điểm đặt lợi ích quốc gia lên trên hết. Quyết định này được nhân dân Myanmar nhiệt liệt hoan nghênh, vì nó đã cứu được vùng đất tâm linh của nhân dân trong vùng và tránh được cho Myanmar một thảm họa môi trường sẽ không thế khắc phục được. Trung Quốc đã phản đối quyết liệt, nhưng không đảo ngược được tình hình. (Hiện nay những nỗ lực đảo ngược quyết định của tổng thống vẫn đang tiếp tục).

Một ví dụ khác: Đi vào cải cách kinh tế, Myanmar vấp phải tình trạng tỷ giá đồng tiền quốc gia “Kiat” cao hơn 100 lần giá trị thực của nó so với các đồng ngoại tệ mạnh, ví dụ so với đồng USD. Việc này chính quyền Myanmar giải quyết gọn ghẽ trong vòng vài tháng, thúc đẩy kinh tế đất nước mình phát triển. Nhớ lại thời bao cấp ở nước ta cũng có vấn đề tương tự, bước vào thời đổi mới nước ta phải chật vật khá nhiều năm mới giải quyết được vấn đề này.

Một nền kinh tế nghèo trong quá trình cải cách có hàng núi vấn đề, chưa nói đến những hậu quả do bị cắt đứt mọi liên hệ với bên ngoài vì bị bao vây cấm vận quá lâu. Song nhờ rất nhiều giải pháp thông minh, những tiến bộ Myanmar đạt được trong 20 tháng đầu tiên của nhiệm kỳ Thein Sein thực sự đã khiến cho kinh tế Myanmar khởi sắc – có thể đo được bằng mọi chỉ số như tăng trưởng GDP, tăng trưởng xuất/nhập khẩu, tốc độ thu hút FDI, sự xuất hiện những ngành nghề và sản phẩm mới, sự hồi phục các trường đại học…

Chông gai còn rất nhiều ở phía trước trên con đường đi lên của Myanmar. Chuyện nóng bỏng nhất là vấn đề xung đột sắc tộc đã dịu hẳn đi trong những năm gần đây. Bây giờ, giữa lúc cải cách đang tiến triển, xung đột sắc tộc đột nhiên nóng trở lại ở một vài nơi nguy hiểm, đặc biệt là tại bang Rakhine. Tháng 11-2012 xảy ra vụ đàn áp có đổ máu của cảnh sát chống lại nhân dân và các nhà sư phản đối việc khai thác mỏ đồng Letpedaung; dự án này trị giá 1 tỷ USD, do một số công ty của quân đội và Trung Quốc liên doanh. Tổng thống Thein Sein phải cử bà Suu Kỵ đi can thiệp... Việc xử lý những “tác động phụ” của các dòng vốn FDI từ Trung Quốc, từ Thái Lan… chảy vào Myanmar cho thấy không đơn giản chút nào… Ngay cả hiến pháp hiện hành (Hiến pháp 2008) còn nhiều điểm chưa ổn, nhất là vấn đề quân đội được giành vĩnh viễn 25% số nghế tại Quốc hội và tại Nghị viên Liên bang. Chính vì lý do này, sau khi thắng cử bà Suu Kyi đã chần chừ mãi không chịu tuyên thệ trung thành với Hiến pháp, sau đó bà đành nhượng bộ… Vân… vân…

Ngày nay, khả năng của chính quyền dân sự Myanmar kiểm soát quân đội bền vững như thế nào? Cuộc đàn áp đẫm máu năm 1988 và việc quân đội thẳng tay xóa bỏ thắng lợi vang dội của NLD trong cuộc bầu cử 05-1990 để chiếm quyền vẫn là những câu chuyện khó quên. Di sản 20 năm của chính quyền quân phiệt và sự lũng đoạn từ phía Trung Quốc rất nặng nề. Ông Thein Sein và bà Suu Kyi năm nay đều 67 tuổi, những gương mặt nào sẽ có triển vọng là những nhân vật kế tục lãnh đạo sự nghiệp cải cách?... Vân vân…

Bất chấp những câu hỏi còn bỏ ngỏ này, vẫn có thể hy vọng cải cách ở Myanmar là không thể đảo ngược. Bởi vì xã hội đạo Phật ở Myanmar còn gìn giữ được nhiều giá trị cao quý, nhân dân Myanmar sau những thập kỷ sống dưới chế độ quân phiệt đã tạo ra cho mình sự giác ngộ mới, giới trí thức Myanmar đang ngày càng lấy lại được vai trò của mình, bối cảnh quốc tế và khu vực vừa thuận lợi vừa thúc đẩy nhân dân Myanmar dấn thân trên con đường cải cách dân chủ.

Trong chuyến đi thăm Myanmar tháng 5-2012 với tính cách là người đi du lịch, tôi may mắn được đại sứ quán ta thu xếp cho gặp nhà báo Thet Win, tổng giám đốc hãng truyền hình Sky Net – hãng truyền hình tư nhân lớn nhất của Myanmar. Những gì tôi mắt thấy tai nghe được trên đất nước Myanmar trong chuyến đi ngắn ngủi này, và những gì tôi được nghe trong hai giờ nói chuyện với Thet Win, càng củng cố niềm tin của tôi vào triển vọng cải cách ở Myanmar.

Hỏi  (đai ý): Nguyên nhân gì quyết định nhất cho sự thành công đến nay của cải cách?

Thet Win  (đại ý): Quyết tâm chính trị của những người trong các tầng lớp tinh túy (elite) của xã hội Myanmar trong và ngoài chính quyền – bao gồm cả phái đối lập. Sự hòa giải và thống nhất với nhau coi lợi ich quốc gia Myanmar là tối thượng. Vai trò trí thức được phát huy.

Hỏi  (đại ý): Vì sao có được kịch bản, lộ trình, cách thực hiện rất khôn ngoan của cải cách? Vì sao có được nhiều giải pháp kinh tế rất thông minh, sáng tạo và hữu hiệu?

Thet Win (đại ý): Giúp tổng thống Thein Sein và nội các là hàng trăm trí thức các loại cho mọi vấn đề của đất nước. Họ không tham gia chính quyền, nhưng vai trò tư vấn của họ vô cùng quan trọng.

 Hỏi (đại ý): Những trở ngại lớn nhất cho tương lai của cải cách là gì?

Thet Win (đại ý): Một là làm sao mọi người phải tuân thủ pháp luật. Hai là làm sao thực hiện được công khai minh bạch. Ba là không để cho khoảng cách giầu/nghèo hủy hoại tiến trình cải cách. Bốn là phải chống tham nhũng có hiệu quả.

Tôi cố gợi ông Thet Win nói thêm về những khó khăn và thách thức từ bên ngoài đối với tiến trình cải cách. Trước sau chỉ được câu trả lời (đại ý): Giải quyết tốt bốn thách thức nêu trên, Myanmar chẳng có gì để sợ. Khi chia tay nhau, ông Thet Win tha thiết:  Myanmar và Việt Nam đều cần nhau lắm!

Tôi chỉ tiếc mình không có máy ghi âm để thuật lại toàn văn cuộc gặp này!

Sau chuyến đi này, câu hỏi trong tôi “làm thế nào?” Myanmar có thể tiến hành được cải cách như vậy ngày một vỡ vạc ra: Vượt lên nỗi sợ, bắt đầu từ chữ tín, hòa giải, không bạo lực, tất cả vì đất nước Myanmar.

Thế nhưng khi đặt chân xuống sân bay Nội Bài, câu hỏi cũ oằn oại lên trong tôi gấp bội: Myanmar làm được, tại sao Việt Nam ta không làm được?

Trí tuệ và dân chủ - có lẽ đấy là hai thứ đất nước ta lúc này đang cần nhất.

Tác giả gửi cho viet-studies ngày 27-2-13

------

Tham khảo:

NHỮNG BÀI VỀ MYANMAR ĐÃ ĐƯA LÊN BLOG NGUYỄN VĨNH:

BÀI 1 - http://vinhnv43.blogspot.com/2012/03/mot-serie-bai-gui-tu-mien-ien-myanmar.html
BÀI 2; 3; 4 - http://vinhnv43.blogspot.com/2012/03/myanmar-at-nuoc-ang-thay-oi-ngoan-muc.html
BÀI 5 - http://vinhnv43.blogspot.com/2012/04/ke-chuyen-myanmar-5.html
BÀI 6 - http://vinhnv43.blogspot.com/2012/04/ke-chuyen-myanmar-6.html
BÀI 7 - http://vinhnv43.blogspot.com/2012/04/ke-chuyen-myanmar-7.html
BÀI 8 - http://vinhnv43.blogspot.com/2012/04/ke-chuyen-myanmar-8.html
BÀI 9 - http://vinhnv43.blogspot.com/2012/05/ke-chuyen-myanmar-9-tiem-nang-kinh-te.html
BÀI 10 - http://vinhnv43.blogspot.com/2012/05/ke-chuyen-myanmar-10-van-hoc-nghe-thuat.html

BÀI 11 - http://vinhnv43.blogspot.com/2012/05/ke-chuyen-myanmar-11-bao-chi-o-myanmar.html

BÀI 12: http://vinhnv43.blogspot.com/2012/05/ke-chuyen-myanmar-12-giao-duc-o-myanmar.html

Khoan dung & Thấu hiểu

Khoan dung & Thấu hiểu

Những bức hình dưới đây nhóm bạn bè trước cùng một ngành ngoại giao chúng tôi trao đổi với nhau đều nhận được qua email, còn thư gốc là từ một bạn Việt kiều bên Mỹ gửi về. 

Đây là hình ảnh ghi lại một buổi viếng thăm thắp hương tại một nghĩa trang Quân đội của chính quyền SG cũ (Việt Nam Cộng hòa) với sự có mặt của ông Nguyễn Đạc Thành, Chủ tịch Hội Việt Mỹ * cùng ông Thứ tưởng Ngoại giao Việt Nam Nguyễn Thanh Sơn.

Thư gốc ký tên BMH viết cụ thể là ... "đến thăm viếng Nghiã trang Quân đội Biên Hoà và cùng thắp nhang trước anh linh tử sĩ Quân lưc Việt Nam Cộng Hoà tại Nghiã Dũng Đài". --->>> * Ghi chú: Tên đúng là Vietnamese American Foundation  (VAF).

Bức thu viết tiếp (nguyên văn như sau): 

Được biết, ông Nguyễn Đạc Thành, là một cựu Thiếu tá QLVNCH, sáng lập viên Tổng hội Vietnamese American Foundation (VAF) vào năm 2003, và với chương trình Tìm Mộ Tử Sĩ QLVNCH có tên The Returning Casualty, có Văn phòng tại Houston, Texas...

Ông Nguyễn Thanh Sơn, là Thứ trưởng của Bộ Ngoại giao Việt cộng, "Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài".

Ngày hình được post là ngày 1 tháng 3, 2013, nhưng không rỏ ngày thăm viếng là ngày nào? Những hình này không phải do VAF cung cấp, và cũng không thấy post trên web site của VAF :http://www.tinhdongdoi.org/ 

Những hình này do một thân hữu chuyển đến cho tôi. Đây là một "diễn biến" bất ngờ, ngạc nhiên và sẽ có nhiều câu hỏi sẽ được đặt ra !!!

 
Tôi nghĩ rằng chúng ta nên chờ đợi và mong rằng chính ông Nguyễn Đạc Thành  sẽ cho biết tin tức về chuyến đi của ông ..và ý nghĩa (!) việc xuất hiện của Thứ trưởng cộng sản Nguyễn Thanh Sơn với ông Nguyễn Đạc Thành tại Nghiã trang Quốc gia Quân đội Biên Hòa..  

Chân thành cám ơn.. (BMH)

Hiện mình ở trong Nam nên chưa có điều kiện gặp trực tiếp những người có trách nhiệm ở BNG để hỏi cho rõ ngọn nguồn. Vì thế các bức hình này cũng không thể ghi chú xuất hiện vào thời gian nào? 

Chỉ có điều dù đây là những hình ảnh đã diễn ra trước đây (song phải là sau khi ông Nguyễn Thanh Sơn đảm nhiệm chức vụ Thứ trưởng BNG, Chủ nhiệm UBQGNVN ở nước ngoài) thì đều có "giá trị thông tin tích cực" về sự hòa hợp dân tộc. Tuy nhiên theo trực cảm và sự theo dõi cá nhân lâu nay về vấn đề này, mình nghĩ rằng đây là những hình ảnh chỉ mới xuất hiện dịp sau tết Nguyên đán năm Quý Tỵ này (*). Để con đường hòa hợp dân tộc tiến thêm về phía trước rất cần xóa đi sự hận thù nghi kỵ mà một thời hai phía vì nhiều lý do đã dồn tụ lại, và tới đây lòng Khoan dung và sự Thấu hiểu cần được coi là đích cần dấn tới của tất cả mọi người dân Việt ở trong nước cũng như ở nước ngoài. Chính sách Đại đoàn kết dân tộc hơn lúc nào hết cần được phát huy trong thời đoạn lịch sử hé mở cả cơ hội và thách thức lớn lao hiện nay.     

Theo chủ blog tôi biết thì các trang báo chính thống, nghĩa là các báo viết và báo mạng lề phải chưa đưa những hình ảnh nay lên công luận rộng rãi, vì thế xin đưa lên để bà con mình cùng tham khảo. 

Vệ Nhi

(*) Sau khi bài được post lên, một bạn đọc nhắn lại "có thể những hình ảnh này ghi lại từ tháng 9/2012 diễn ra trong dịp ông Nguyễn Thanh Sơn chủ trì Hội nghị về Việt kiều tại Tp HCM. Tuy nhiên như trên đã có lời thưa, sự việc xảy ra năm nay, năm ngoái hoặc năm trước nữa... đều là thông tin có giá trị và mang tính tích cực góp cho sự hòa giải và hòa hợp dân tộc.  



--------

Ghi chú: Ông Nguyễn Đạc Thành mặc complet, ông Nguyễn Thanh Sơn mặc áo màu vàng

Dấn thân vào nghề hiểm nguy

Dấn thân vào nghề hiểm nguy

Hôm trước mình có viết mấy dòng như thế này trên FB: Người ta nói và đề cao rất ghê gớm người có học, kẻ hiền tài,  tóm lại là người/giới trí thức. Nhưng quái lạ là mỗi khi giới ê-lít  (elite) của xã hội này góp một ý gì đó thì người ta lại ít khi nghe, nghi hoặc rồi cả đố kị nữa. Và điều chán nhất là gặp cảnh hầu như mọi sự góp ý kia sẽ được đưa vào ngăn kéo, là những ngâm cứu xem xét, thường là vô thời hạn... Buồn!

Mà đấy mới kể cái bề nổi dễ thấy, là một sự cư xử "nhẹ nhàng" nhất đã thấy oải rồi... Chứ trong thực tế có không ít thức giả nơi này nơi kia góp ý đã bị rầy rà vạ lây. Có trường hợp thoáng cái bị "bật" sang những câu chuyện liên quan dân sự hoặc pháp luật mà đương sự đâu tính đến và mong muốn. Rồi thì chính quyền, an ninh thăm nom làm việc. Lại có chỗ cơ quan đơn vị đang làm việc hẳn hoi tử tế thì bỗng chốc một ngày "đẹp trời" bị đặt vấn đề nghi hoặc, cấp chỉ huy quản lý hỏi han bắt tường trình... Rồi sau đó là giảm việc, cắt bỏ trọng trách, thậm chí cho mất việc luôn với những quy lỗi quy tội đơn phương... 

Tất cả những chuyện lôi thôi đối với sinh mạng chính trị và tư cách của một con người như vậy thường là tùy thuộc cái cách, cái “đô” (dosage) và nhất là tầm quan trọng của vấn đề góp ý. Tóm lại sự góp ý theo dòng phản biện, trái ý cấp trên là chuốc đủ điều phiền toái. Nên bảo vì sao hiện nay không hiếm người có trí có tâm lâm vào cảnh nản chí, chẳng thiết có ý kiến chẳng thiết biểu lộ chính kiến của mình nữa. 

...

Từ sau tết đến giờ ngoài mấy entry và ảnh chụp nhắc nhớ về ngày 17/2/1979 từ thực tế cuộc sống Sài Gòn - Tp HCM này mình cũng chẳng viết gì về Hiến pháp (HP) và góp ý HP cả, dù rất biết đây là một vấn đề rất lớn, liên quan đến vận mệnh quốc gia, người sống tử tế rất nên đóng góp ý kiến của mình. Nên có hỏi vì sao không viết thì mấy dòng mở bài trên kía đã một phần nói hộ...

Nhưng tới bữa nay đọc nhiều bài viết đăng trên mạng, trong đó có bài của anh Hiệu Minh - tuy không trực tiếp nêu vấn đề góp ý HP mà nói về một nghề nghiệp hiểm nguy - nghề báo - , mình thấy tác giả đã khơi đúng điều mình vẫn hay nghĩ tới về thân phận những người phụng sự cho nghề báo này. Tác giả không phải trong nghề nhưng đã rất hiểu và anh đề cập đến nhiều điều có lý và rất đúng với thực tế đời sống báo chí Việt Nam. 

Dẫn chứng làm nghề báo hay gặp sự nguy hiểm thì có nhiều. Phóng viên chết ở chiến trường, ở những nơi thiên tai động đất bão lụt, những nơi có sự kiện nóng hổi... đã là một lẽ. Nhà báo còn đối mặt hiểm nguy ở ngay nơi yên bình không tiếng súng bom, đó là lúc họ đương đầu sống mái để công lý chiến thắng bất công. Nghề báo là một nghề góp sức với xã hội tìm cho ra sự thật. Mà con đường tìm ra sự thật không bao giờ bằng phẳng dễ dàng, nó thường khúc mắc và chông gai. Và đương nhiên đạt được thường là phải trả giá. 

Mình thấy tri âm tri kỷ với cái ý của blogger Hiệu Minh ngay cách giật tít bài của anh “Nghề báo nguy hiểm” cũng như bài viết của nhà báo Đoan Trang anh dẫn ra để nói về một khía cạnh khác của nghề báo, khía cạnh người làm báo và sự hiểu biết cho đầy đủ về pháp luật để tự bảo vệ mình.

Xin phép cả hai tác giả Hiệu Minh và Đoan Trang mang những bài viết vừa nói về trang nhà để bạn bè của blog tôi được chia sẻ…  

Vệ Nhi

     

Nghề báo nguy hiểm

Nhà báo Nguyễn Đắc Kiên nay đã là nguyên

Vụ việc phóng viên Nguyễn Đắc Kiên của tờ báo Gia Đình và Xã Hội vừa bị đuổi việc sau 24 tiếng, vì đã đăng  trên blog Góp ý với TBT về suy thoái chính trị trong nhân dân, chỉ là một trong những chuyện thường ngày ở làng báo Việt Nam.

Mấy năm trước Huy Đức viết báo và blog với những bài nhạy cảm về gia đình Thủ tướng, về Trung Quốc và cuối cùng như giọt nước tràn ly, bài Bức tường Berlin, anh bị đuổi việc ở Sài Gòn Tiếp thị.

Phóng viên Hoàng Khương bị án 4 năm tù vì dám vuốt râu hùm, đưa ra ánh sáng về những vụ hối lộ trong ngành cảnh sát giao thông. Cuối cùng anh rơi đúng vào cái bẫy do chính anh cài.

Trương Duy Nhất bỏ cả nghề viết  báo để chuyển hẳn sang blog cho đồng nghiệp và tòa soạn khỏi bị hệ lụy. Viết blog cũng bị lên bờ xuống ruộng vì các cơ quan chức năng hỏi thăm.

Nguyễn Việt Chiến và vài đồng nghiệp vào tù vì vụ PMU18 trở cở. Hiện anh làm thơ, viết báo văn hóa, giáo dục để kiếm tiền.

Kể ra thì còn rất nhiều. Chung qui là nghề báo nguy hiểm, nhất là phóng viên hành nghề ở một nước mà luật pháp dựa trên cảm tính, mong manh giữa đúng sai nên những người thực thi công lực dễ bề bóp méo luật theo ý của cấp trên hay của chính họ.

Trong lúc chưa có ai bảo vệ mình thì phóng viên, blogger, cần hiểu pháp luật hơn ai hết. Thấy bài này của chị Đoan Trang trên FB, xin đăng lại để giúp bạn đọc hiểu thêm tại sao. Cảm ơn chị Đoan Trang.

Bài viết của Đoan Trang

(Tất cả các nội dung dưới đây được viết dựa trên giả định rằng nhà báo Nguyễn Đắc Kiên bị đuổi việc là do hành vi gửi bài “Vài lời với TBT ĐCSVN N guyễn Phú Trọng” cho blog Anh Ba Sàm).

Mình có nói rằng, “càng ở trong một quốc gia có xu hướng (và thực tế là) vô luật, người dân càng phải hiểu biết về hiến pháp và luật pháp như là những công cụ bảo vệ công dân, đặc biệt là ý thức được về các quyền của bản thân. Nếu không, họ sẽ bị chính các lực lượng công quyền (như công an) lợi dụng, nhẹ thì bắt nạt, nặng thì hà hiếp, đàn áp”.

Hôm nay, nhân sự kiện nhà báo Nguyễn Đắc Kiên bị đuổi việc, mình xin nhắc lại câu đó, một lần nữa. 

Bởi vì, theo luật pháp (của nước CHXHCN Việt Nam), nhà báo Nguyễn Đắc Kiên hoàn toàn có thể gửi đơn khiếu nại, tố cáo, khởi kiện báo Gia đình và Xã hội. (Mình đang nói ở góc độ luật pháp, không xét đến các khía cạnh khác như tình cảm, tình nghĩa, tình đồng nghiệp v.v.)

Bởi vì, theo luật pháp – cụ thể là theo Luật Báo chí nước CHXHCN Việt Nam, báo Gia đình và Xã hội KHÔNG CÓ QUYỀN đuổi việc một phóng viên của mình khi phóng viên đó không viết bài cho báo mà lại viết rồi gửi “ra bên ngoài”, kể cả đứng tên thật và nêu rõ thông tin nhân thân, trong trường hợp này là thông tin “nhà báo Nguyễn Đắc Kiên, báo Gia đình và Xã hội”. 

Mọi quy chế hoạt động, hợp đồng lao động của báo với anh Kiên, nếu có điều khoản nào quy định rằng anh Kiên không được viết bài gửi ra bên ngoài với thông tin nhân thân của anh, đều là trái luật và do đó, vô giá trị.

Mình muốn khẳng định điều này: Não trạng tự kiểm duyệt, não trạng nịnh trên nạt dưới, não trạng khúm núm và xúm xít quanh “lãnh đạo Đảng và Nhà nước” của các toà soạn báo Việt Nam đang ở mức báo động.

Chính cách làm đó, cách nghĩ đó mới bôi nhọ chính quyền nhanh hơn bao giờ hết.

Ông Nguyễn Phú Trọng chắc chắn là không có một chỉ đạo cụ thể, trực tiếp nào đến toà soạn báo Gia đình và Xã hội trong trường hợp nhà báo Nguyễn Đắc Kiên.

Chỉ có toà soạn hối hả ra quyết định đuổi việc nhân viên của mình trong vòng chưa đầy một ngày mà thôi (và điều đó có dấu hiệu vi phạm Luật Viên chức).

Vì sao các nhà báo, các vị lãnh đạo toà báo, các toà báo, không chịu nghiên cứu hiến pháp và luật pháp kỹ hơn và sử dụng chính hiến pháp, luật pháp làm công cụ bảo vệ mình? Sao lại để bị cơ quan công quyền bắt nạt?

Mình không biết đã có bao nhiêu lần anh em trong toà soạn mình nhận những lời “hỏi thăm, trao đổi” của “các cơ quan hữu quan” về “trường hợp phóng viên Đ.T.”, nhưng chưa bao giờ mình phải sợ các cơ quan ấy, vì một lý lẽ rất đơn giản mà xác đáng của toà soạn, đại ý là “nếu phóng viên vi phạm pháp luật, xin các đồng chí cứ xử lý theo pháp luật, và có văn bản; còn nếu phóng viên không vi phạm pháp luật thì cô ấy làm gì ngoài cơ quan, là việc của cô ấy”.

HM 28-02-2013

Kênh Nhiêu Lộc

Kênh Nhiêu Lộc

Người định cư ở Tp HCM quen với hình ảnh và câu chuyện truyền miệng nhau về kênh (kinh) Nhiêu Lộc thì ít thấy/hoặc không để ý nhiều về sự thay đổi cuộc sống của người dân hai bờ kênh.

Chứ như mình chỉ vào thành phố phương Nam này công tác rồi trở về Bắc thì ấn tượng về Nhiêu Lộc có cái gì đó đặc biệt, thậm chí là khắc sâu ghê gớm.

Nhớ năm 1975 lần đầu phải đến Lăng Cha Cả gặp đưa quà và thư cho người nhà của bạn gửi, qua cây cầu Công Lý (sau đó đổi tên thành cầu Nguyễn Văn Trỗi) nhìn xuống 2 bên bờ kênh thì quả là sốc. Bẩn thỉu quá.

Bao nhiêu lần sau này vào đây công tác vẫn một ấn tượng rất xấu về con kênh. Những kiếp người thật cơ khổ sống lay lắt trên một con kênh thối đen, chứa toàn nước thải thành phố…

…...

 Rồi cả chục năm vừa qua, cái dự án cải tạo quật lên vật xuống, cũng đầy chuyện không hay của bất cứ thứ dự án công chính đô thị nào là có sự thất thoát, bầy nhầy kéo dài để tăng vốn đầu tư (vật liệu công sá tăng), nên những cán bộ vào công tác ít ngày lại kéo ra thì cũng lờ quên đi, thôi kệ họ với nhau mình ảnh hưởng gì…

Song vài năm nay thì mình đâm để ý, mỗi khi qua đây thấy những cây cầu bắc ngang vừa lớn to vừa sạch sẽ thì cũng thấy nhẹ nhõm. Nhất là dòng nước kênh thối xưa kia nay chưa sạch trong như ý muốn, nhưng quả thật “cải thiện” rất nhiều lần…

Để ý đâm ra hình thành một ý định ghi lại đây một cái gì, để cất đi lưu giữ như một kỷ niệm. Thế là cũng phải lượn qua lượn lại nhiều lần ở khu vực này, qua lại rất nhiều lần mấy cây cầu quanh đó... Nghĩa là chú ý "tia/ngắm" cái chủ đề, cái đề tài sẽ viết bài hoặc chụp ảnh về kênh Nhiêu Lộc mỗi khi có dịp vào thành phố từ năm 2010 cho đến nay.

Đúng là hai bên bờ kênh Nhiêu Lộc giờ sạch sẽ khang trang hẳn. Chợt nhớ về Hà Nội, đố ai đủ cảm hứng và cả lòng cam đảm nữa mà chạy xe đi chạy xe lại hai bờ Tô Lịch hoặc Kim Ngưu đấy!?

Và hôm rày đó mình quyết dành hẳn một buổi sáng, rất may mắn là tương đối mát mẻ với Sài Gòn thời kỳ nắng khô này để chọn bằng được các góc ưng ý để "bấm máy"…

Xin trình làng sê-ri ảnh mình chụp bữa di chuyển hết bên tả ngạn lại  chạy qua bên hữu ngạn con kênh Nhiêu Lộc, cũng là lướt suốt dọc hai con đường (ngoài Bắc mình kêu là phố) đã được Tp HCM đặt tên là đường Hoàng Sa và đường Trường Sa...

Vệ Nhi

-------

Mời xem 46 bức ảnh chủ blog tôi chụp để ở bên trang FB tại đường Link sau đây: --->>>

http://www.facebook.com/media/set/?set=a.598435596836841.1073741825.100000112179315&type=1

Đừng làm ngược tiền nhân

Đừng làm ngược tiền nhân

Nhớ gần 2 năm trước mình có viết bài “Đốt tiền” trên blog, tờ Tuổi trẻ lấy entry này in trên chuyên san Tuổi trẻ Cười.

Viết bài này mình có ý nêu bật chính kiến là không được lạm dụng việc cúng tế, từ lấy cớ thế rồi mang vàng mã đồ cúng phải mua sắm rất tốn tiền đó cho vào mồi lửa tất cả... Đó không còn là tục đốt mã nhằm dành sắm sanh tưởng nhớ ông bà tổ tiên mong điều phúc đức nữa mà chính là ta đi “đốt tiền” - những đồng tiền thật sự - gây nên những tốn kém lãng phí vô chừng kể cho xã hội.

Bữa nay lên mạng thấy có ý kiến của nhà nghiên cứu văn hóa, họa sĩ Phan Cẩm Thượng đăng trên báo Đại Đoàn Kết cũng đề cập tới các góc cạnh rất có ý nghĩa thực tiễn về các tập tục, về niềm tin và truyền thống văn hóa cũng như cách ứng xử sao cho xứng với ý định tốt đẹp của tiền nhân trong sự cúng lễ thờ phụng. 

Bài phỏng vấn ông Phan Cẩm Thượng đã công bố trên mặt báo từ trong tết Nguyên đán nhưng vì thấy vấn đề vẫn đầy ý nghĩa “thời sự” trong cái tháng Giêng là tháng ăn chơi, là hội hè đình đám diễn ra khắp mọi nơi trên đất nước…, nên chủ blog tôi xin phép tác giả đưa lại đây để bà con thêm điều kiện tham khảo và đối chiếu với cuộc sống thực tế.

Vệ Nhi

-------

Nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng: Đừng nghĩ tổ tiên sẽ vui lòng với đồ lễ lớn (02/02/2013)

Với người Việt, nghi lễ thờ cúng Táo quân là một tập tục cổ truyền, là một nét đẹp văn hóa tồn tại hàng ngàn đời nay. Hàng năm cứ đến ngày 23 tháng Chạp âm lịch, Táo quân lại cưỡi cá chép về trời để trình báo mọi việc xảy ra trong gia đình hạ giới với Ngọc Hoàng Thượng đế. Nhưng nghi lễ truyền thống ấy nay đang  ít nhiều bị biến đổi. Báo Đại Đoàn Kết đã có cuộc trao đổi với nhà nghiên cứu văn hóa Phan Cẩm Thượng xung quanh vấn đề này.

Tranh dân gian Táo ông - Táo bà Nhà nghiên cứu  Phan Cẩm Thượng Thưa ông, trong khuôn khổ Hội hoa chợ Tết  tôn vinh làng nghề đang diễn ra tại Hà Nội, năm nay lần đầu tiên Lễ hội ông Công- ông Táo do làng nghề Bát Tràng tổ chức với quy mô hoành tráng (vào đúng ngày 23 tháng Chạp AL). Theo như thông tin công bố thì  biểu tượng "ông đầu rau” sẽ cao 1,2m, cá chép dài 3,5m…Nhiều người đang háo hức đón xem những đồ lễ kỷ lục này. Vậy, dưới con mắt của một nhà nghiên cứu văn hóa, ông có chia sẻ gì không? - Lần đầu tiên tôi được biết là có lễ hội ông Công ông Táo như vậy, hy vọng đó là hoạt động văn hóa sinh động đúng ý nghĩa của đời sống cổ truyền ở phương Đông. Tuy nhiên, tôi phải xin lỗi là không quan tâm đến các kỷ lục to cao dài, như kiểu bánh chưng to nhất, nhiều người hát Quan họ nhất…Nếu như chúng ta có kỷ lục về nhiều sáng tạo khoa học nhất thì hay bao nhiêu. Bát Tràng là một làng nghề lâu đời làm gốm, nếu nung được hai tác phẩm ông đầu rau và cá chép lớn như vậy thì thật là một thành tựu lớn về gốm sứ. Đó mới thật sự là kỷ lục. Lễ cúng ông Công- ông Táo là nét văn hóa truyền thống của người Việt. Nhưng giờ đây, nét văn hóa này đã và đang bị lạm dụng, bị thương mại hóa với những món đồ mã lên tới hàng triệu, hàng chục triệu đồng, vừa  gây lãng phí lớn cho xã hội; đồng  thời còn làm hại môi trường… Cũng đã có những qui định hành chính về việc cấm đốt vàng mã với kỳ vọng giảm lãng phí, nhưng xem ra không mấy hiệu quả. Theo ông, làm thế nào để giữ được vẹn nguyên những giá trị truyền thống của Lễ tiễn ông Táo về chầu Giời? - Ý nghĩa chính của lễ ông Công ông Táo là năm hết tết đến, mọi gia đình bầy tỏ lòng ngưỡng vọng tổ tiên, báo cáo với tổ tiên về đời sống công việc của mình năm qua, và đề cao tình vợ chồng chung thủy, tình bạn tốt đẹp (sự tích ông Công ông Táo).  Từ ý nghĩa này một số nghi thức hình thành được làm vào ngày 23 tháng 12 âm lịch hàng năm, trước ngày tết Nguyên đán. Như làm một mâm cỗ cúng, đốt chút vàng mã, phóng sinh động vật…tất cả những nghi thức này hoàn toàn có tính tượng trưng, dù vàng mã to hay nhỏ, mâm cỗ nhiều hay ít hoàn toàn tùy thuộc vào kinh tế của từng gia đình, chứ không hề có ý nghĩa làm vui lòng tổ tiên hơn bằng lễ nghĩa nhiều hơn. Đồ tùy táng (vàng mã), tranh in giấy,  thế kỷ 18 - 19 , chùa Bút Tháp Riêng tục phóng sinh hiện đã mang mầu sắc hoàn toàn khác. Trong thời đại săn bắn, chăn thả và làm nông nghiệp cổ xưa, có những ngày mà người ta sám hối không săn bắn, giết hại động vật hoang và nuôi nữa, chứ không phải là mua cá ở chợ rồi đem thả xuống sông, mua chim nhốt vào lồng rồi lại thả ra như hiện nay. Trên thực tế chim cá dùng cho phóng sinh hoặc bị bắt lại, hoặc sẽ chết ngay bởi một môi trường khác, không có ý nghĩa gì cả, chưa kể vô số chúng đã chết trước khi được thả. Các nghi lễ, người ngày xưa cũng đều hiểu rằng chủ yếu nhằm giáo dục đạo đức, truyền thống gia đình, uống nước nhớ nguồn cho con cháu hiện tại, chứ cha ông qua đời rồi, không biết có hưởng được gì không ? Nên ca dao có câu: Lúc sống con chẳng cho ăn / Khi chết thì lại làm văn tế ruồi. Tập tục đốt vàng mã vốn xuất phát từ tục chôn đồ tùy táng (của cải thật của người chết), rồi vì thế quá tốn kém mà chuyển sang chôn đồ minh khí (tức là đồ làm giống như thật, dạng minh họa tượng trưng với chất liệu như đồ thật, ví dụ Trống đồng minh khí), rồi lại làm thay thế bằng giấy (đồ vàng mã) và tranh đốt (tranh vẽ các đồ tùy táng), tiền giả để đốt. Như vậy chính quá trình này mang ý nghĩa tượng trưng, giảm bớt tốn kém, gánh nặng tín ngưỡng không cần thiết, mà cha ông thực tế đã nhận ra. Có một thực tế là không phải gia đình nào cũng biết cách cúng ông Công- ông Táo cho đúng nghi lễ. Vậy, thưa ông, phải cúng thế nào mới đúng các nghi lễ truyền thống? - Tôi không có quyền đưa ra một quy định tín ngưỡng. Cái đó thuộc về con người nói chung. Tín ngưỡng thực ra cũng thay đổi, phát triển, tất nhiên tôn giáo cũng vậy. Ở đâu mà lòng người bất an, xã hội bất trắc, thì mê tín dị đoan cũng có nhiều cơ hội, như cỏ dại gặp đất hoang vậy. Trân trọng cảm ơn ông! Hương Lê (thực hiện) Nguồn: http://daidoanket.vn/index.aspx?Menu=1420&chitiet=60947&Style=1

Dóng to hồi chuông "bảo tồn di tích"

Dóng to hồi chuông "bảo tồn di tích" Trên báo chí truyền thông ông kiến trúc sư Hoàng Đạo Kính thường nêu được những ý kiến cá nhân sắc sảo khi bàn về bảo tồn di tích. Trang điện tử báo Đại Đoàn Kết mới đây có một bài phỏng vấn ông Kính về chuyện này khá hay, xin phps đưa về dây mọi người cùng đọc. Cho được nói thêm một câu: Rất nhiều nơi ở nước ta người ta hiểu và làm sai lạc tinh thần bảo vệ di tích lịch sử và văn hóa. Mang theo ý thức và suy nghĩ theo hướng này, trong dịp tết và xuân mới Quý Tỵ này mình có qua lại vãn cảnh chùa cũng như thăm thú vài ba nơi được gọi là di tích lịch sử văn hóa ở Tp HCM và tỉnh Bình Dương thì thấy được nhiều hiện trạng có khi còn tệ hơn cả những gì GS-TS họ Hoàng đề cập đến. Đã đến lúc phải dóng thật to lên nữa hồi chuông báo động! Báo động cả về nạn xâm hại cũng như nguy cơ tiềm tàng dẫn đến xâm hại trong công việc được nhân danh là "bảo tồn các di tích văn hóa - lịch sử" trên đất nước ta hiện nay. Vệ Nhi ----- GS.TS.KTS Hoàng Đạo Kính - Ủy viên Hội đồng di sản văn hóa quốc gia: Bảo tồn di tích đang biến thành một dịch vụ (29/01/2013)

Hiện việc bảo tồn, trùng tu, tôn tạo di tích được xem là "thảm họa” bởi sau đó phần lớn những di tích đó đều được làm mới từ 70 -80%, nhiều di tích thậm chí bị phá bỏ, làm mới không thương tiếc. Vừa qua, Viện Bảo tồn di tích cũng có cuộc tọa đàm với nhiều ý kiến gay gắt của giới chuyên môn trong hoạt động tôn tạo, trùng tu phát huy giá trị di tích thời gian qua.

Lăng Minh Mạng (Huế)  Ảnh: T.L Với cách lý giải của một chuyên gia di sản và trùng tu, GS Hoàng Đạo Kính cho biết: Vấn đề quan trọng thứ nhất và thật sự cơ bản là phải tổng rà soát lại số lượng các di tích đã được xếp hạng. Hiện nay chúng ta xếp hạng quá tràn lan, dễ dãi theo kiểu cả nể… nhưng thiếu các tiêu chí để xếp hạng theo khoa học và Luật Di sản quy định. Có thể nói việc bảo tồn di tích đang biến thành một dịch vụ, một phong trào, thậm chí là cuộc chạy vạy để nâng đời cho di tích. Trong khi đó, việc công nhận di tích là việc rất khoa học, khách quan, hàn lâm.  Xếp hạng di tích cũng phải cân đối các loại di tích. Ví dụ Hà Nội có tới gần 500 đình đền, chùa được xếp hạng, như vậy có nhiều quá không? Cả nước có tới 7.000 di tích xếp hạng. Nhà nước không thể bỏ ra số tiền khổng lồ để trùng tu các di tích. Cho nên càng mở rộng di tích, càng tạo ra mâu thuẫn gay gắt là di tích đổ nát, nhưng tiền không có.   Đặc biệt trong lúc này Nhà nước đầu tư rất nhiều tiền vào di tích trọng điểm, trùng tu quá tay, tôn tạo quá đà những di tích như là: Khu Di tích Kim Liên, Khu ATK Định Hóa, Cụm kiến trúc cung đình Huế… Trong khi hàng ngàn di tích khác đã xếp hạng đang kêu cứu, thì không có tiền để tu bổ.  Chuyện trùng tu vi phạm Luật Di sản vẫn đang diễn ra, và cụ thể là đình cổ Ngu Nhuế (Hưng Yên) vẫn nằm phơi sương chờ phương án giải quyết chính thức. Qua đây, ông đánh giá ra sao về sự quản lý di tích các cấp? -  Sự việc đình Ngu Nhuế (Hưng Yên) xảy ra đòi hỏi cách giải quyết hết sức cơ bản, chứ không phải là vấn đề cách thức trùng tu. Việc này được nói đi nói lại rất nhiều, nhưng vì sao nó vẫn xảy ra như vậy. Thứ nhất nhà nước cho địa phương 100 triệu để trùng tu đình Ngu Nhuế. Nhưng số tiền đó thậm chí không đủ tiền để đảo ngói. Trong khi đó đình sập tới nơi, thì 100 triệu ấy để làm gì? Vấn đề ở đây là vốn không những thiếu mà còn cực kỳ thiếu. Cho nên, không nên đặt vấn đề trùng tu với 1 ngôi đình khi có 100 triệu. - Thứ 2 là vấn đề liên quan đến sự quản lí. Hiệu quả quản lý gần như bằng không, cho nên câu chuyện xảy ra với đình Ngu Nhuế là rất dễ hiểu. Thứ 3, là do ý thức của người dân và chính quyền địa phương cho rằng, việc làm cho đình khang trang hơn sẽ tốt hơn là cái đình vá víu. Chưa nói tới việc các nhà quản lý cũng có quan điểm các di tích phải khang trang, rất mới, rất vững bền. Na ná như vậy là những câu chuyện ở chùa Trăm Gian, ở đình Cam Lâm… Những ngôi chùa đang hoạt động bình thường mà hễ cứ xếp hạng là bắt không được thay đổi gì, phải giữ nguyên 100%. Điều đó có đúng không, thưa ông? Nhiều di tích sau trùng tu trở nên hết sức mới mẻ  Ảnh: T.L - Tôi cho rằng, những ngôi đình, chùa xây cách đây 100 năm, thậm chí 40 – 50 năm thì nó là thiết chế của xóm làng, tín ngưỡng, hãy để cho người ta trùng tu, cải tạo. Còn cái gì là di tích lịch sử, văn hóa, kiến trúc nghệ thuật có giá trị đặc biệt thì dứt khoát phải làm bằng chuyên môn, bằng đồng tiền tương ứng. Nhà nước không nên "ôm” hết vào. Cuộc sống đòi hỏi sự thay đổi, những thiết chế đó phục vụ cho hôm nay. Ở đình, chùa đang hoạt động, nếu cái gì  có giá trị thực sự thì xếp hạng. Cái gì không trong diện bảo vệ thì người ta có quyền cải tạo, mở rộng. Nhưng mà phải làm sao những cái mới đó không đè bẹp cái nguyên gốc. Nhưng tôn tạo thế nào lại phải có hướng dẫn của cơ quan quản lý.  Và hiện nay, tình trạng bức xúc nhất là công tác trùng tu di tích đã biến thành công tác tôn tạo di tích. Cần phải hiểu rõ những quan niệm này như thế nào? - Trùng tu sinh ra để giữ nguyên hiện trạng, giữ cho di tích gốc không bị biến đổi. Còn tôn tạo là những việc cần thiết để tạo điều kiện cho di tích tồn tại tốt hơn, điều kiện để người ta tiếp cận di tích tốt hơn. Nhưng trùng tu phải là việc chính, nó có bổn phận lớn lao là duy trì hiện trạng của di tích. Nhưng hiện nay chúng ta đã biến trùng tu, bảo tồn thành tôn tạo. Cho nên các di tích sau trùng tu trở thành hết sức mới mẻ, cải lão hoàn đồng. Trí tuệ, kinh phí của chúng ta bỏ ra cốt là để giữ lấy cái lịch sử để lại, chứ không phải giữ quan điểm thẩm mỹ của chúng ta. Tuấn Kiệt (thực hiện Nguồn: http://daidoanket.vn/index.aspx?Menu=1420&Chitiet=60799&Style=1